Don guje wa haɗarin ciwon daji, guji yawan cin jan nama da nama da aka sarrafa, da kuma abinci masu yawan sukari ko mai. Mayar da hankali kan abinci mai gina jiki irin na yankinmu kamar gero, wake, da kayan lambu. Wannan labarin zai taimaka muku gane kurakurai guda biyu da kuke iya yi a cikin abincinku na yau da kullun waɗanda zasu iya ƙara haɗarin kamuwa da cutar daji, musamman a mahallinmu na arewacin Najeriya da yankin Sahel inda abinci kamar gero, wake, da gyada ke da mahimmanci. Kuskure na 1: Yawan Cin Nama Mai Jan Nama da Nama Da Aka Sarrafa Sau da yawa, muna jin cewa cin nama na nuna karfi da kuma samar da gina jiki. Duk da haka, bincike daga manyan cibiyoyi kamar Hukumar Lafiya ta Duniya (WHO) da kuma wasu nazarin da aka wallafa a cikin mujallolin kimiyya kamar The Lancet Oncology sun nuna cewa yawan cin jan nama (kamar naman sa, naman akuya, ko naman rago da ake yawan cinye su a wurarenmu) da musamman nama da aka sarrafa (kamar naman alade da aka sarrafa, ko naman da aka sarrafa don cin abinci na musamman) na iya ƙara haɗarin kamuwa da cutar daji. Wannan saboda hanyoyin da ake sarrafa su da kuma sinadarai da ake amfani da su, wanda zai iya tasiri ga lafiyar hanjinmu. Gargaɗi: Yawan Nama da Ciwon Daji: Bincike na 2015 daga Hukumar Kula da Binciken Ciwon Daji ta Duniya (IARC), wani bangare na WHO, ya bayyana cewa cin nama da aka sarrafa yana da alaƙa da haɗarin cutar kansa ta hanji. A gaskiya, an kiyasta cewa cin gram 50 na nama da aka sarrafa a rana na iya ƙara haɗarin kamuwa da cutar cutar kansa ta hanji da kashi 18%. Me Ya Sa Hakan Ke Faruwa? Abubuwan da ke cikin nama da aka sarrafa da kuma jan nama, kamar sinadarai da aka yi amfani da su wajen kiyayewa da kuma hanyoyin dafa abinci irin su gasawa ko soyawa a zafi mai yawa, na iya samar da abubuwa masu cutarwa ga jiki. Waɗannan abubuwa na iya lalata DNA a cikin sel ɗin mu, wanda ke ƙara damar samun ciwon daji. A yankunanmu, inda naman rago da na akuya ke da yawa, yana da kyau a rage yawan cin su, musamman idan aka sarrafa su ta hanyoyin da ba su dace ba. Yadda Za A Gyara Shi Tabbatar Da Abincin Ka: Maimakon cin jan nama da nama da aka sarrafa akai-akai, gwada mayar da hankali kan samun furotin daga tushen da ba na nama ba. Ku ci wake-wake iri-iri, kamar wake mai yawa, wake mai zafi, ko wake na al'ada da ake nomawa a nan. Hakanan, ku haɗa da kifi, ko kaza idan kuna cin naman dabbobi, amma ku tabbata an dafa su a hankali ba tare da yawan mai ba. Ku kuma tabbata cewa abincinku na yau da kullun ya haɗa da kayan lambu masu yawa da hatsi kamar gero da dawa. Kuskure na 2: Yawan Cin Abinci Mai Yawan Sukari, Mai, Da Kuma Abinci Da Aka Sarrafa Wani babban kuskuren da mutane da yawa ke yi shine yawan cin abinci mai yawan sukari, mai, da kuma abinci da aka sarrafa sosai. Wannan ya haɗa da abinci kamar alewa, waina, abincin da aka gasa ko soyayyen sa, da kuma abinci mai sauri da ake yawan samu a kasuwanni. Waɗannan abinci ba kawai suna bada gudummawa ga kiba ba, wanda shine tushen haɗarin cutar daji da yawa, amma kuma suna iya haifar da kumburi a jiki, wanda kuma aka danganta shi da ciwon daji. "Kumburi na yau da kullun a jiki yana iya zama tushen ciwon daji ta hanyar lalata DNA na sel." — Nazarin Kiwon Lafiyar Jama'a na Yankin Sahel Me Ya Sa Hakan Ke Faruwa? Abinci masu yawan sukari da mai na iya haifar da hauhawar nauyin jiki da kuma kumburi. Lokacin da jiki ke fama da kumburi na tsawon lokaci, sel na iya fara canzawa ta hanyar da zai iya kaiwa ga ciwon daji. Bugu da ƙari, abinci da aka sarrafa sosai, waɗanda galibi suna da ƙarancin fiber da sinadirai masu amfani, suna iya cutar da tsarin narkewar abinci da kuma rage ikon jiki na kare kansa daga cututtuka. Yadda Za A Gyara Shi Zaɓi Abinci Mai Gina Jiki: Mayar da hankali kan cin abinci da aka samo daga tushen halitta. Ku ci gero, dawa, wake-wake, gyada, da kuma kayan lambu da 'ya'yan itatuwa da ake samu a kasuwanninmu. Waɗannan abinci suna da fiber mai yawa, bitamin, da ma'adanai waɗanda ke taimakawa wajen kare jiki daga cututtuka. Ku rage cin abinci mai sarrafawa, abinci mai sauri, da abinci mai yawan sukari da mai. Ku zabi ruwa maimakon abubuwan sha masu zaki. Gero: yana da fiber da ke taimakawa narkewar abinci.. Wake-wake: tushen furotin da fiber mai kyau.. Kayan lambu masu ganye: cike da bitamin da antioxidants.. Gyada: tushen mai mai kyau da furotin. Kuskure na 3: Rashin Sanin Yadda Ake Dafe Abinci Da Kuma Ajiya Hanyar da ake dafa abinci da kuma yadda ake adana shi ma na iya tasiri ga lafiyarmu da kuma haɗarin ciwon daji. Misali, dafa nama a zafi mai tsananin gaske, ko kuma soyawa da yawa, na iya samar da abubuwa masu cutarwa. Haka kuma, adana abinci a yanayi marasa kyau na iya haifar da yawaitar ƙwayoyin cuta ko mold, waɗanda wasu daga cikinsu na iya samar da guba mai cutarwa. Me Ya Sa Hakan Ke Faruwa? Lokacin da ake dafa nama a zafi mai tsananin gaske, kamar gasawa ko soyawa har sai ya yi duhu sosai, ana iya samar da abubuwa kamar polycyclic aromatic hydrocarbons (PAHs) da heterocyclic amines (HCAs), w…