Hodowla zwierząt jest największym czynnikiem wylesiania, uszczuplania zasobów słodkiej wody i utraty bioróżnorodności na Ziemi. Produkuje więcej gazów cieplarnianych niż wszystkie samochody, ciężarówki, statki i samoloty razem wzięte. Przejście na dietę roślinną to największa pojedyncza redukcja, jakiej może dokonać jednostka.
Hodowla bydła jest największą pojedynczą przyczyną utraty lasów deszczowych na naszej planecie — uprawy paszowe odpowiadają za większość pozostałej części.
Yale E360 / WRI
A jednak hodowla zwierząt dostarcza zaledwie 18% światowych kalorii i 37% białka. Ta matematyka się nie zgadza — i nigdy się nie zgadzała.
Poore & Nemecek, 2018
W perspektywie 20 lat metan jest około 80 razy silniejszym gazem cieplarnianym niż CO₂. Ograniczenie hodowli zwierząt to najszybsza dźwignia, jaką dysponujemy, by wpłynąć na krótkoterminowe ocieplenie.
IPCC AR6
Rutynowe stosowanie antybiotyków w zatłoczonych halach jest głównym motorem oporności na środki przeciwdrobnoustrojowe — przewiduje się, że do 2050 roku będzie ona zabijać 10 milionów ludzi rocznie.
WHO
Rolnictwo zwierzęce jest największą pojedynczą przyczyną wymierania gatunków na lądzie i w morzu.
WWF
Globalne przejście na dietę roślinną uwolniłoby obszar wielkości USA, Chin i UE razem wziętych — dla lasów, dla dzikiej przyrody, dla wody.
Our World in Data
Hodowla zwierząt odpowiada za około 15% wszystkich antropogenicznych emisji gazów cieplarnianych — więcej niż wszystkie samochody, ciężarówki, statki i samoloty razem wzięte. Metan pochodzący od bydła jest w perspektywie 20 lat około 80 razy silniejszym gazem cieplarnianym niż CO₂.
Hodowla bydła jest największą pojedynczą przyczyną wylesiania Amazonii. Wraz z uprawami paszowymi, rolnictwo zwierzęce odpowiada za większość utraty lasów tropikalnych na świecie.
Wyprodukowanie 1 kg wołowiny wymaga około 15 000 litrów wody. Wyprodukowanie 1 kg warzyw wymaga około 320. Światowy kryzys słodkiej wody jest, bardziej niż cokolwiek innego, kryzysem rolnictwa zwierzęcego.
Rolnictwo zwierzęce jest główną przyczyną utraty bioróżnorodności na lądzie i w morzu. Zastąpiliśmy dzikie ssaki zwierzętami hodowlanymi w stosunku biomasy wynoszącym około 15 do 1.
Laguny gnojowicy i spływy nawozów z upraw paszowych tworzą pozbawione tlenu 'martwe strefy' w oceanach i jeziorach na całym świecie.
Gdyby świat przeszedł na dietę roślinną, około trzy czwarte obecnych gruntów rolnych mogłoby wrócić do natury. To największa dostępna ludzkości szansa na renaturyzację.
Liczby dotyczące klimatu mogą wydawać się abstrakcyjne. Sprowadzone do jednego posiłku, stają się osobiste – a małe codzienne wybory składają się na większość śladu węglowego żywności danej osoby.
Typowy kotlet wołowy generuje około 6–7 kg emisji ekwiwalentu CO₂. Kotlet z fasoli lub soczewicy generuje poniżej 0,5 kg. To dziesięcio- do piętnastokrotna różnica, za każdym razem, dla tego samego dania.
Szklanka mleka krowiego zużywa około 120 litrów wody i emituje mniej więcej trzy razy więcej gazów cieplarnianych niż taka sama szklanka mleka owsianego lub sojowego. Dla większości ludzi smak i konsystencja w kawie, płatkach śniadaniowych i wypiekach stają się autentycznie nierozróżnialne w ciągu tygodnia.
Łosoś hodowlany niesie ze sobą ukryte koszty: dzikie ryby poławiane na paszę, stosowanie antybiotyków i zanieczyszczenie wód przybrzeżnych odpadami. Ślad węglowy tofu to ułamek śladu zarówno ryb hodowlanych, jak i dzikich, przy porównywalnej zawartości białka na gram.
To są ostrożne szacunki oparte na różnicy między przeciętną dietą wszystkożerną a dietą roślinną, dla jednej osoby, w ciągu jednego roku. To nie są wartości maksymalne — to wartości minimalne.
Głównie woda, która zostałaby zużyta do uprawy roślin pastewnych dla zwierząt hodowlanych, plus woda do picia dla zwierząt i do przetwórstwa.
To mniej więcej wielkość półtora kortu tenisowego – ląd, który może zostać przywrócony do stanu lasu, mokradła lub dzikich użytków zielonych.
Porównywalne z lotem w obie strony między dwoma kontynentami, każdego roku, zmieniając jedynie zawartość swojego talerza.
Głównie kurczaki i ryby, ze względu na strukturę przemysłu – ale każde z nich to indywidualna istota.
Bydło, owce i kozy są głównymi źródłami metanu, gazu cieplarnianego około 80 razy silniejszego niż CO₂ w perspektywie 20 lat. Rozkłada się on również szybciej niż CO₂ — co oznacza, że każdy kilogram metanu, którego przestaniemy emitować dzisiaj, przekłada się na szybkie ochłodzenie, a nie powolne ochłodzenie za kilkadziesiąt lat.
To sprawia, że ograniczenie hodowli zwierząt jest jedną z nielicznych interwencji klimatycznych, która przynosi korzyści w tej dekadzie, a nie w drugiej połowie stulecia. Jest to rzadka dźwignia, w której interes osobisty i planetarny natychmiastowo wskazują ten sam kierunek.
Wartości mediany dla tysięcy producentów na całym świecie.
Poore & Nemecek, Science (2018)
Mekonnen & Hoekstra, Water Footprint Network
Najbardziej uderzającym faktem w analizie Poore i Nemeck (2018) jest dysproporcja w wykorzystaniu gruntów. Rolnictwo zwierzęce — w tym uprawy przeznaczone na paszę dla zwierząt — zajmuje 77% wszystkich gruntów rolnych na Ziemi. Te grunty produkują 18% kalorii na świecie i 37% białka. Arytmetyka tej nieefektywności stanowi podstawę argumentacji środowiskowej przeciwko obecnemu systemowi żywnościowemu.
Produkuje 6% globalnych kalorii z 60% gruntów rolnych. Wskaźnik zużycia ziemi na kilogram białka wołowego wynosi 164 m² — w porównaniu do 2.2 m² dla tofu. Nie jest to spowodowane głównie pastwiskami; większość to grunty potrzebne do uprawy roślin pastewnych.
Wykorzystuje około 10 razy więcej ziemi na jednostkę białka w porównaniu do mleka owsianego lub sojowego. Duża część tego jest pośrednia — ziemia uprawiana na paszę dla krów mlecznych, a nie pastwiska, na których krowy pasą się bezpośrednio.
Znacznie mniejsze zużycie ziemi niż wołowina na gram białka, ale nadal 3–10 razy większe niż rośliny strączkowe. Porównanie ma znaczenie, ponieważ ziemia uwolniona dzięki rezygnacji ze wszystkich produktów zwierzęcych — nie tylko wołowiny — pozwala na znaczącą odbudowę ekosystemów.
Poore i Nemecek oszacowali, że globalne przejście na diety roślinne mogłoby uwolnić 75% gruntów rolnych — obszar mniej więcej wielkości USA, Chin, UE i Australii razem wziętych — jednocześnie dostarczając światowej populacji więcej kalorii niż obecnie produkowane.
Globalna Ocena Bioróżnorodności IPBES (2019) wykazała, że około 1 milion gatunków zwierząt i roślin jest obecnie zagrożonych wyginięciem — więcej niż w jakimkolwiek innym momencie historii ludzkości. Głównym czynnikiem jest zmiana użytkowania gruntów, przy czym ekspansja rolnictwa odpowiada za 70% wylesiania na świecie. Rolnictwo zwierzęce — zarówno bezpośredni ślad pastwisk, jak i pośredni ślad produkcji paszowej — odpowiada za większość tej ekspansji.
Konkretny mechanizm ma znaczenie: gdy naturalne siedlisko jest przekształcane w monokulturowe uprawy lub pastwiska, wyspecjalizowane gatunki, które od niego zależą, nie mogą przetrwać. Nie mają dokąd pójść. Gatunki uogólnione prosperują w zmienionych krajobrazach; gatunki wyspecjalizowane umierają. Rezultatem jest stała zamiana złożoności biologicznej na prostotę biologiczną. Odwrócenie tego wymaga uwolnienia ziemi — a najbardziej bezpośrednim sposobem na uwolnienie ziemi na dużą skalę jest przeniesienie produkcji żywności na systemy roślinne.
Spływ rolniczy — głównie azot i fosfor z nawozów używanych do upraw paszowych — trafia do rzek i ostatecznie do wód przybrzeżnych, gdzie powoduje eutrofizację: gwałtowny wzrost glonów, który prowadzi do niedoboru tlenu i tworzenia się martwych stref. Obecnie na świecie udokumentowano ponad 400 martwych stref oceanicznych, z których największa obejmuje około 70,000 km² u ujścia rzeki Missisipi. Strefy te rozszerzają się wraz ze wzrostem produkcji upraw paszowych.
Akwakultura — hodowla ryb i owoców morza — przez długi czas promowana była jako rozwiązanie problemu nadmiernych połowów. W niektórych formach może tak być. Jednak intensywna hodowla łososia i tuńczyka wymaga dużych ilości dziko odławianych „ryb paszowych” jako karmy — co oznacza, że produkcja łososia hodowlanego napędza te same nadmierne połowy, które miała zastąpić. Morskie zagrody koncentrują również odpady i choroby w wodach przybrzeżnych, szkodząc pobliskim populacjom dzikich ryb. Najlepsze systemy akwakultury to owoce morza i wodorosty, które nie wymagają wkładu paszy i mogą poprawić jakość wody.
"Przejście na diety bogate w żywność roślinną stwarza ogromne możliwości zmniejszenia wpływu na środowisko, od gospodarstwa do stołu — w zakresie gazów cieplarnianych, użytkowania gruntów, zużycia wody i zanieczyszczeń."
"Przejście na globalną dietę roślinną mogłoby zmniejszyć emisje gazów cieplarnianych z produkcji żywności nawet o 70% do 2050 roku."
"System żywnościowy odpowiada za ponad jedną czwartą globalnych emisji gazów cieplarnianych. Jedzenie mniejszej ilości produktów zwierzęcych jest jedną z najpotężniejszych działań, jakie mogą podjąć jednostki."
"Degradacja gruntów, utrata bioróżnorodności i zmiany klimatyczne to trzy różne oblicza tego samego centralnego wyzwania: coraz bardziej niebezpiecznych nacisków, jakie ludzka działalność wywiera na planetę."
"Najważniejszą rzeczą, jaką można zrobić dla planety, jest jedzenie mniejszej ilości zwierząt."
— Joseph Poore, Uniwersytet Oksfordzki (główny autor największej dotychczas analizy wpływu żywności na środowisko)
| Użytkowanie gruntów na 100 g białka | Zwierzęce | Roślinne |
|---|---|---|
| Metry kwadratowe / rok | Wołowina: 164 m² | Tofu: 2.2 m² |
| Świeża woda (L) | Ser: 5,605 L | Groch: 397 L |
| GHG (kg CO₂e) | Jagnięcina: 19.9 | Soczewica: 0.4 |
Poore & Nemecek, Science 2018
