Veg.ac · 25 tlatoa

Ipampa Tlāltīcpactli, Yōlcāmeh, īhuān Tlācameh —
īnāhuac fábrica mīlli īhuān tlahuēlīliztli.

In tlāltīcpac- īpan xōchitlacualiztli pāquilizōtōcayōtl cē movimiento īpampa justicia, cualtilistli, īhuān tō-neltiliztli. Monextia mochāntlān tlahtōlloh, motēcpancāuh.

Tlāltīcpac-Ixachi Tlacualli
TlāltikpakYōlkamehtotēīchkāuhwān Tlākah
Sē olīniliztli, ēx tlamantli ipampa

Ipampa Tlāltikpak, in Yōlkameh, īhuān totēīchkāuhwān Tlākah.

Ēx tlamantli tēkokoh in kīsa īpan sē tlamachiyōtl. Ēx tlamantli kualli in kīsa īpan sē tlatlāltalīliztli momoztla.

Poktli tlehkōntok īpan sē kuauhtlahtlātiliztli Āmatzonko.
Ipampa in Tlāltikpak

Sē Tlāltikpak kampa uelis tinemiskeh pēhua īpan totlakualkaxtli.

In yōlkatlāliliztli kichiwa kexkīch kaxtolli īx pan se sientō ihīyōtl tlein motōtōnilia Tlāltikpak, miyak īpan in Āmatzonko kuauhtlatīliztli, īhuān miyak apitzāliztli. Ma titlakua tlanelhuayōtlakuālli yehwātl in huēyi tekitl tlein sē tlākatl uelis kichiwa īpan tlāltikpak tōtōnaliyōtl īhuān yōlkateixpolōliztli.

Sē pitzonanantli kichīchītia īpiltzin īkalixpan sē huēyi pitzokalli.
Ipampa in Yōlkameh

Noch yōlkatl īpan on tlakualkaxtli kipixki sē īxāyak.

Yēimpoalxikípil uan makuilxikípil tlālyōlkameh — īhuān miyak miliōntin michimeh — motehmiktia pampa tlakualistli noch xihuitl, in miyak īpan kaltin ahmotlanēxtilōmeh. Kichīwa neyolkokōtl, motlazohtlah, īhuān kīxīmati inpīltzin. Ma titlakua tlanelhuayōtlakuālli yehwātl in chikāhuāk teiknēlīliztli tlein techpāhuilia momoztla.

Tlatepānittakeh pixkakeh xihuitl nēchiko īpan sē kalpolchināmitl.
Ipampa in Tlākah

Pāhtiyōtl, teiknottaliztli, īhuān tlakualmehkayōtl.

Tlanelhuayōtlakuālli kipānahuiā in yōllohkokoyaliztli, sikokoli, īhuān miyak kankertin. In tekiti īpan tēmiktīlōyān ualah in huēyi tēkokōliztli īpan noch tekitl. Tlanelhuayōtlakuālli noihki yehwātl tlāltikpak yēktilistli pampa in kalpoltin in kinyekāna apitzāliztli īhuān huēyi kokolistin.

The scale, in numbers

The hidden cost of what's on the plate.

Twelve numbers the food industry would rather you didn't see. Every figure is sourced — hover or scroll to verify.

0 L

Water for 1 kg of beef

Animal agriculture consumes roughly a third of all freshwater on Earth.

Water Footprint Network

0%

Amazon deforestation from cattle

Cattle ranching is the single largest driver behind the destruction of the world's largest rainforest.

Yale E360 · IPAM

0%

Farmland used for livestock

Yet livestock provide only 18% of humanity's calories and 37% of its protein.

Poore & Nemecek, Science 2018

0B

Land animals killed for food / yr

And 99% of them endure life inside a factory farm.

FAOSTAT 2022

1–2.8T

Sea animals killed each year

Most are not even counted in animal-agriculture statistics.

fishcount.org.uk

0%

Of antibiotics fed to livestock

Driving the rise of antibiotic-resistant superbugs in human medicine.

WHO · CDC

0%

Of methane emissions

From animal agriculture — a gas 80× more potent than CO₂ over 20 years.

UNEP · IPCC AR6

0%

Of biodiversity loss

Linked to food production, with animal agriculture the leading driver.

WWF Living Planet 2022

0%

Of farmland could be freed

If the world shifted to plant-based diets — an area the size of the US, China, and the EU combined.

Our World in Data

1,048M t

Grain fed to livestock / yr

Enough calories to end global hunger several times over.

FAO

0

Animals one vegan spares per year

Plus thousands of fish and shellfish — every plant-based meal counts.

PETA · Counting Animals

1/3

Of all human-caused emissions

Come from the global food system — and animal products are the lion's share.

Nature Food 2021

Tō-Nahuatiliztli

In Justicia-Paradoja

In industria yolmeh-pahpahtiliztli ōcachi tēchmahmati in altepemeh ahmomahhuiztililli: quichihua climatic-tequitl īhuān quipōhua in tō-neltiliztli tlāquitl. In titochoactiah xōchitlacualiztli cā cē neyōllōtlāliztli.

01.

Īpampa Tlāltīcpactli

Tīcpiyah in ātl īhuān tīcmāhuiztiliah in tlālli-yōllōtl in altepemeh ocachi ōmaxaltiah īpampa in clima-tequitl.

02.

Īpampa Yolmeh

Tīctlamiāh in explotación-nēmiliztli īhuān tīcmachiliāh in tō-huānyōtl cē īc cē yoltōn tlāltīcpac-ēhuac.

03.

Īpampa Tlācah

Tīcpiyāzqueh in soberanía alimentaria īhuān tīctōtōcazcuih in tō-huēhuetlacualli xōchiyōtl īn industria global tlacualpātica.

In Tēmachiōtiliztli

In tlapōhualiztli amo zan tlatzōtzoncāyōtl. Yehhuāntin in tlanēnextīlli.

Mahtlāctli onomōme tlanēnextīlli tlein tlapālhuiah in tlacuālli xihuitl. In tlatzintiliztli oncān tlatzintla in tlahcuilōlli.

92B

Tlālli-yolmeh momictiah cēxiuh

Ihuan 99% inehhuāntin nēmih in fábricas — in ōcachi huey, in ōcachi caquiztica necahualiz in tlācatl-tlahtōl.

FAO, 2023

1–2.8T

Ātl-yolmeh momictiah cēxiuh

In ōcachi ahmo motēnēhua in estadísticas. Momiquih ahmo ehecatl-ica, redes-ica, ahnozo industria-cāuh-ītlan.

fishcount.org.uk

15,000 L

Ātl īpampa 1 kg nacatl-huacameh

In yolmeh-pahpahtiliztli quitōtōca zan ēyi axcan-ātl — miec campa in ātl ohtlatoca.

Water Footprint Network

80%

Amazon-cuauhtlah tlapolōliztli nacatl-huacameh-itztica

In huacame-pahpahtiliztli cā in ōcachi huey cuauhtlah-tlapolōhuani — in cāhtlapah in semillas-itztica.

Yale E360 / WRI

77%

Tlālli-tlacualli-tepan yolmeh mopotonia

Xan yolmeh quinmaca 18% in tlāltīcpac-tlacualli īhuān 37% in proteína. In tlahpōhualiz amo cualli — ihuan ōmpa ōpēuh.

Poore & Nemecek, 2018

37%

Metano in yolmeh-pahpahtiliztli-itztica

Metano cā ōcachi 80× tōtonqui in CO₂ ōcachi 20 xihuitl. In yolmeh-tlamāhuiztlaliztli cā in ōcachi chicahuac tequitl.

IPCC AR6

80%

Antibióticos monequi yolmeh-pahpahtiliztli

In cēmilhuitl antibióticos in cāmach-cāuh cā in ōcachi huey resistencia antimicrobiana-huani — quihtōzqueh 10 millones tlācah cēxiuh in 2050.

WHO

60%

Biodiversidad-polōliztli tlacualli-itztica

In yolmeh-pahpahtiliztli cā in ōcachi huey tlahtīlaliztli especie tlālli-ēhuac ihuan ātl-ēhuac.

WWF

1.04B t

Centli-ixachi yolmeh quinmacah cēxiuh

Cachi tlamiz in tlāltīcpac-āpoztēqui miectin īc. Xan ōcachi 730 millones tlācah mohchan-cochi āpizmiquini.

FAO / WFP

75%

Tlālli cualli necia īpampa tlālli

Intlā tlāltīcpac xōchitlacuallizqueh, cē área US, China ihuan EU ōcachi huey — cuauhtlah, yolmeh, ātl.

Our World in Data

8M

Nēmiliztli mōpalehuiz cēxiuh in 2050

In modelo xōchitlacualiztli nēxtia ōcachi chicōme millones ahmomicqueh cēxiuh — ihuan $1.5T in ticitl-tlaxtlāhualiztli.

Springmann et al.

200

Yolmeh tlāztalēhuilli cē tlācatl cēxiuh

Cā in cē mācēhualli, cualli tlacualiz, quixāhuia in sistema cēxiuh. Xictlapaloa ōmpa altepetl. Ōmpa tlāltīcpac.

Counting Animals

In Yōlcamē

Chicuacē tlamantli. Billones yōlcamē. Cē machiyōtl.

Xiquitta nōchi yōlcamē →

Pipiltin (Gallinas)

Ōcachi pipiltin momictiah nohhuian tlālli-yolmeh.

Huacameh

In leche amo pāquiliz — cā inān yōllōtl.

Pipiānih (Cerdos)

Ixtlamatiz in ōme-xihuitl-piltōntli. Mopotonia cē unidad.

Michin

In ōcachi huey, amo tēpōhualōni, amo tēmāhuiztilili yolmeh-pahpahtiliztli.

Ichcameh & Chivameh

Exportación-viva — camion ihuan ātl-ica — inīnacayo-itztica mocuepah.

Michin-ātlēhuac & Tecuinanmeh

Hueyātl motlapolōltia ōcachi chicahuac in tlein cualli quipōhua.

In Industrias

Nāhui industrias, quitlātiah in iuhquiyōtl maquinaria.

In nacatl-industria

Icpac cē āhuiyac supermercado-mātōl monēci in ōcachi huey, in ōcachi caquiztica yolmeh-tlateyōtiliztli.

Xicpōhua occachi →

In leche-industria

Leche cā māmā-leche. Quichihua industria-scale monequi reproducción forzada ihuan familia-xōchōtl.

Xicpōhua occachi →

In huevo-industria

Nohhuian 'libre' ahnozo 'sin-jaula' huevo ehua cē sistema nochipa momictiani.

Xicpōhua occachi →

In michin-industria

In caquitztli-ahmo yolmeh in tlacualli-sistema — ihuan in ōcachi huey yolmeh-miquiztli tlāltīcpac.

Xicpōhua occachi →
Īpan tlein timoketzah

Īpan huēyi yōlkatlālilōyān. Īpan in tētlaōkōltīliztli ik sán huēyi tlapōhualli.

Yēpōhualpan chicuacen pōhualli in tlāliltin yōlkameh pan noch Tlāltikpak nemih īhuān mikih īpan tlamachiyōtl tlatzakuilōyān — kāxtin, huākaltin, kaltin, īhuān tēmiktīlōyān tlein mochiuh pampa ihsiukayōtl, ahmō pampa yōlīliztli. Ino yehwātl tlamachiyōtl kitlatia in kuauhtla, ki-eltzotilia in ātlāntli, kihuītilia in huēyi kokolistin, īhuān kintlaōkōltia in tekiti ipan.

Ahmō tikchīchīhuah inīn. Tikmati, tiknōtza ītokā īhuān, īhuān tiktlatlalia se ōhtli kampa kīsa — se tlakualistli, se yelīliztli, se koualiztli.

Xikitta tlein kipīah
Tōtoltin tlatzitzikiltin īpan kāxtin
Tōtoltin tlatzitzikiltin īpan kāxtin
Sē kōneyōlkatl īpan sē huēhuetzilīltepoztli
Sē kōneyōlkatl īpan sē huēhuetzilīltepoztli
Sē tepoztli huēyitēhuilāni kipipitza sē huēyi mātl
Sē tepoztli huēyitēhuilāni kipipitza sē huēyi mātl
Sē piōtl tlamakixtītōk īpan sē tlakamahtli
Sē piōtl tlamakixtītōk īpan sē tlakamahtli
Tlenka omochiuh inin tlaltlacuiloltzintli

Mieh tlatzatziliztli tlapanolo nochi tlalticpa tlatlacah, in yehuantin acah huelitiah quimahmaquizqueh.

In miyac tlatzatziliztli plant-based advocacy ipan inin tlatlacuiloltzintli quichihuah in Tlacatl Tlahtolli, quichihuah in Western contexts, huan nohuiyan quimonmohuexiliah in aquin ya quixiliah tlen isohuayan. In tlamantli inon quichihua in tlen yauh ipan in tlamantli in aquin ya huehueh ompa — huan quimonquexilia in ontetl billones tlatlacah in aquin ya quicuah miyac plant-based ahmo quenameh, huan in ontetl millones in aquin cualcahuazqueh intla quipohuazqueh in huehueh tlapanolli ipan in intepozcuiliz, ipan in intecueponiliz.

Veg.ac quichihua in cualcahuaz inon huehueh tlapanolli. Ticmomoyahhuiah in sami huehueh, tlapatlaliztli tlatzacuiliztli ipan cequi tlamantli tlatolli, tiquinnamictiah nochi tlapanolli ipan in plant-based tlamantli in aquin tiquinmotlahtolizqueh. Inin ahmo tlatlacuiloliztli ipan tlatlacuiloliztli intech. Ye in tlaneltoquiliztli in aquin tonahuac huan tlen tlatolli ticonmitlahtoliz ahmo huitzaz intla tiquipalehuiz in acah tlamati ipan tlamantli, yolqueh, huan in Tlalticpactli.

Īpan tlein timochikāhuah

Sē tlapechco kampa ākin miyak tlākah.

Ma titlakua tlanelhuayōtlakuālli ahmō yehwātl netolinīliztli — yehwātl in huēhkāuh, in tomahhuāk, in tlapa´lli tlakualistli in tlākah kimati pan nikan. Ixpampa tlakualistli Addis, ixpampa yeyetl Addis, onka ya tomahhuākayotl īpan tlapecho.

Tiankistli kampa onka miyak xōxōuhki tlakua-lli
Tiankistli kampa onka miyak xōxōuhki tlakua-lli
Teskahuakaltin tentokeh īka etl miyak tlapa´lli
Teskahuakaltin tentokeh īka etl miyak tlapa´lli
Chikāhuāk tlapaltīke xōchikualli
Chikāhuāk tlapaltīke xōchikualli
Mahtli kitlahtlaza xihuitl īpan sē tepoztli tōtōnik.
Mahtli kitlahtlaza xihuitl īpan sē tepoztli tōtōnik.
Tlen tiquimittaz inin tlatlacuiloltzintli

Inon tlaixcuapanolli ipan inin tlalticpactli.

In plant-based tlamantli

Nahui tlamantli tlatlacuiloliztli — yolqueh, tlalticpactli, tlamantli, tleniztli — ahmo tlatlahuelilli, huan tlen hueliz tiquimpiyaz.

In yolqueh

Cequi tlamantli yolqueh huan tlen quichiualizqueh ipan in normal industrial tlamantli. Ahmo tlatlaixcuapanoli; oc ce tlatolli tlaneltiliz.

In tlalticpactli

In tlamati ipan in yolqueh tlamantli — tlalixtli, atl, tlahueliztli, tlamatiliztli — ipan in teocuitlatlacuiloliztli tlatlacuiloliztli ipan cualcahuac amoxtli.

Tlahueliztli

Tlen in peer-reviewed tlaneltiliztli quichihua ipan plant-based tlacualiztli ipan tlatlacah, piltzintli, tlamachtiliztli, huan in aquin quixiliah tlapanolli.

Cemi tlaoni tlahueliztli

Ce tlaixcuapanolli, cualcahuac tlaixcuapanolli ipan in yancuic cemi tlaoni tlaixcuapanolli — ipan in tlaixcuapanolli huan tlamantli in aquin ompa.

Ceyeliztli

Tlacualiztli ipan miyac plant-based tlamatiliztli tlalticpactli: Ethiopian, Senegalese, Japanese, Mexican, Lebanese, Indonesian, huan miyac oc ce.

Oc ce huehueh tlapohuayotl

In tlamantli in aquin tlatlacah quichihuah achto quipohuazqueh oc ce tlamantli.

Inin tlahtlatlauhtli quitlaliliah in tlaxicaliztli, in tlaixquihualiztli, huan in tlapohuayotl. Omochihua in tlen tiquichihuaz in tlen tiquichihuaz in aquin tiquichihuaz in huehueh.

Mo-olīniliz

Ipampa in Tlāltikpak, Yōlkameh, īhuān Tlākah. Āxcān, īpan motlakualkaxtli.

Ahmō monēki tichipāhuāk yēs. Monēki tipēhua. Xtlapepeni se tlakualistli, se patla, se tōnalli īpan inīn chicuēyitōnalli — īhuān xikahkawa oksekīntin matōka.

Tlen moneki tikilnamikiskeh

  • Kada tlakualli se tlapēhpenalistli tlen kinixkomaka yōlkameh, topāktilistli, īhuān in tlaltikpak.
  • Motlakuah ika xihuitl ahmo okachi patiyo ītech se tlakualli tlen nextilo, tla motekpāna ika tlakualli tlen yektik.
  • In tēixnextilistli kiyekana in siensia tech tlakualli, in yēktli nemilistli, īhuān tlamachtilistli ītech in tlaltikpak.
  • Tepitzin tlachīhualistli mopatlanihua: se patlalistli nochikueyieyak kichiwa se yankuik tlamantli tlen hueli momachiōtia.

Share this page

Share on XShare on FacebookShare on WhatsApp

Tlahtlanilistli tlen mochīhua miakpa

Ahmo. Kada tlakualli tlen ahmo kipia nakatl kinmakixtia yōlkameh īhuān kitlani in tlen ihtlakoa. Kitlani maski san se tlamantli yōlkatl ītech motlakuakaxitl nochipa se tlamantli tlen hueli momachiōtia — īhuān okachi ahhuiak ītech ompa, ahmo kemeh peuas ika seko.

Xikonpohua okachi