In Teōtl-Tlaxīmalli

Tlen īpampa quihtoa axcan

Nāhui tlahtōl moneltotica cē tlacualiz. In veganiztli-ītlahtol amo cē — cā miectin, cē ic cē quimpalēhuia.

Tlaixcopīnaliztli itech cē cuacuahueh pītzāhuac tlālhuāctli īpan tēnāmi tēotlāpan
01

Yolmeh

Achiton ōcachi nauhpōhualli xihuitl in tlālli-yolmeh momictiah cēxiuh īpampa tlacualli. Cē cē yoltōn ihiyōyōtl quipia. Tīcnequi, zan ahmo timocalaquia in tequitl.

02

Tlāltīcpactli

In yolmeh-pahpahtiliztli quihuehhuanilia cuauhtlah, atl-miquiliztli, īhuān ātl-tlapolōliztli. In necuepaliztli xōchitlacualli cā in ōcachi tlein nohhuian tīctlāliāzqueh.

03

Cualtilistli

In mochipa xōchitlacualli quihiyāzaltia in yōllōpātiāztli, chiuhtlapātli, īhuān cequi cocoliztli — ocachi īhuān in altepemeh campa amo cualli ticitl ehua.

04

Justicia

In altepemeh ocachi tlacōpinaliztli quichia in climatic-tequitl amo cā inehhuāntin quichiuhqueh. In soberanía alimentaria īhuān tō-huēhuetlacualli neyōllōtlāliztli.

In Industrias

Canin in tlanequiliztli nelli mochīhua.

Inihqueh amo zan itlah tlein mochīhua. Yehhuātl in tlamantli tlapōhualli ihuān tlanāhuatīlli īpan in nāhui huēyi industrias yōlcacuāpilli īpān Tlālticpactli.

In nacatl-industria

Icpac cē āhuiyac supermercado-mātōl monēci in ōcachi huey, in ōcachi caquiztica yolmeh-tlateyōtiliztli.

Tlacatilia tlateyōtiliztli

Huacameh-piltōntli, pipiānih-piltōntli ihuan pipiltin-piltōntli momemelhuitiah inīnnān ōcachi chicuēyi ilhuitl. In ōcachi amo quichia tlālli, tōnatiuh ahnozo ehecatl. Selective breeding quinhuicac inīnacayo amo cualtilistli-ōtocah.

Tlacocōltiliztli cēmilhuitl

Cuernos-tlachiāltia, branding, castración, pico-tlachiāltia, cola-tlachiāltia — nohhuian zan ahmo anestesia. Amo cē cualli tequitl. Cā cēmilhuitl industria-tequitl.

Tlāltīcpactli-tequitl

Yolmeh quinpixcah ōcachi 15% in nohhuian gas-ītlein — ōcachi in mochipa transporte-sector. Cā in ōcachi huey cuauhtlah-tlapolōliztli ihuan ātl-miquiliztli.

Tlein quichihua tlācah

Nacatl-procesado cā Grupo 1 carcinógeno in WHO — ōmpa tabaco. Matadero-tequitl quinpiya in ōcachi lesión mochi tequitl.

In leche-industria

Leche cā māmā-leche. Quichihua industria-scale monequi reproducción forzada ihuan familia-xōchōtl.

Cē nēmiliztli-tōcāyōtl tlacatiliztli

Cihuā-huacameh motlanihtiah cēxiuh. Inīmichhuan momemelhuitiah ōcachi chicuēyi ilhuitl. Cihuā-piltōntli calaquiah ōme-nēmiliztli. Oquich-piltōntli namacoh veal-īpampa ahnozo momictiah.

Nēmiliztli ōcachi chicahuac poztēctoc

Huacame-neltiliztli cā ōcachi matlaxtli xihuitl. Cihuā-huacameh momictiah nāhui ahnozo macuilli, inīnacayo ōmotēquitih prenez ihuan mastitis-itztica.

Tlāltīcpactli-tequitl

Leche cā in ōcachi ātl-tlapalōlōni ihuan tlālli-tlapalōlōni tlacualli. Manure lagoons quinmah nitratos ātl-ōcopa. Metano cihuā-huacameh cā in ōcachi chicahuac tōtonilistli.

Cualtilistli-neltiliztli

In ōcachi nohhuian tlāltīcpac-tlācah amo quinmati leche — cā cēmilhuitl-nēmiliztli. Calcio cachi onca in xōchicualli, etl, ajonjolí ihuan xōchitlacualli-leche.

In huevo-industria

Nohhuian 'libre' ahnozo 'sin-jaula' huevo ehua cē sistema nochipa momictiani.

Totōllin-oquichtin tlapolōliztli

Totōllin-oquichtin amo quinmaca huevo ihuan ōcachi chicahuac nacatl-īpampa. Centtētetl millones momacualoa ahnozo momictiah nohhuian tlacatiliztli cēxiuh.

Cāxoloh ahnozo mochintlah

In ōcachi tototzin-cihuah nēmih ōme xihuitl cāxoloh amo quexquich ōmehuān-amatl-pa. 'Sin-jaula' mectia miec tlācah in cē cāuh.

Tlamih ōmē-xihuitl

Īquac huevo-pixca huetzi, tototzin-cihuah momictiah ōcachi ōmē xihuitl. Inīneltiliztli cā chicuēyi xihuitl. Omochīuh quinmaca ōcachi 300 huevo cēxiuh — inīhuēhuennāhhuān quinmacah 10 ōcachi 15.

In michin-industria

In caquitztli-ahmo yolmeh in tlacualli-sistema — ihuan in ōcachi huey yolmeh-miquiztli tlāltīcpac.

Ahmo-ley tlapalēhuiliztli

Ōcachi ahmo ley quimāhuia michin. Momictiah chicahuac-ōtlēhualtiah ōcachi vejiga-ruptura, momictiah tōnac in barco, ahnozo cococ-ātl-ītlan.

Hueyātl tlapolōliztli

Ōcachi ēyi cētlāmantli michin-ātlēhuac ōcachi chicahuac mōpixca. Cuahuitl-tlauhqui ātlāpanah tlamia nēmiliztli — cē cē ilhuitl quipolōltia ōcachi xihuitl-yōllōtl.

Acuacultura amo tlapalēhuiliztli

Michin-pahpahtilli nēmih cocoliztli-cāuh campa parásito quinqualia. Miec nacatl-pahpahtilli monequi ātlēhuac-michin-tlacualli.

In cualcahuac tlacuiloliztli

Nahui cualcahuac, nochi cualcahuac ipan ihuicpa.

Miyac tlatlacah in aquin quichihuah in cualcahuac quichihuah in aquin ce tlahtolli in aquin quichihua in quipiyazceh — huan oc axcan quichihuazceh in oc ce tlamantli. Nochi nahui cualcahuac ye cualcahuac. Ahmo tiquinmohueilia nochi tlamantli tiquichihuazceh ce tlamantli.

01

In yolqueh

Miacpa 92 billion tlalticpactli yolqueh quimictiah ipan tlacualiztli nochi xihuitl. Nochi ye ce tlatlacatl, in quipiya mictiliztli, tlahueliztli, tlaixcuapanolli, huan tlahueliztli. In tlahtlauhtli in aquin tiquichihuaz in tlahueliztli ipan industrial tlamantli ye in cualcahuac ethical tlahtlauhtli in tlacualiztli quichihua. Ahmo quipiya tlalticpactli o tlahueliztli tlahtlauhtli tiquichihuaz.

02

In tlalticpactli

Yolqueh tlamantli ye responsable ipan 14.5% global greenhouse gas emissions (FAO, 2013), 80% Amazon deforestation, huan 77% global agricultural land use huan quipiya 18% calories. Ye in cualcahuac tlapanolli ipan freshwater depletion, biodiversity loss, huan ocean dead zones ipan agricultural runoff. Ahmo climate strategy in aquin ahmo quichihua in tlacualiztli ye nochi.

03

Tlahueliztli

In Academy of Nutrition and Dietetics, in British Dietetic Association, in WHO, huan cequi tlamantli tlalticpactli ipan miyac tlalticpactli oquichihuah in cualcahuac plant-based diets ye cualcahuac ipan nochi xihuitl huan quipiya miyac tlaixcuapanolli heart disease, type 2 diabetes, hypertension, huan cequi cancers. In peer-reviewed tlamati ye cualcahuac cualcahuac.

04

Tleniztli

Factory farming quichihua in tlahueliztli ipan tlatlacah in aquin ahmo quipiya political tlapanolli: slaughterhouse workers — disproportionately migrants huan low-income workers — in aquin nemih tlalticpactli, small farmers in aquin quichihuah subsidised industrial competitors, huan tlatlacah ipan in Global South in aquin quichihuah in cualcahuac climate huan land-use impacts in aquin ahmo oquichihua. In tlacualiztli ahmo cualcahuac.

Ipan in supply chain

Tlen 'standard practice' cualcahuac quichihua.

In tlahtolli 'cruelty' ipan in animal agriculture cualcahuac quichihua in cualcahuac, tlahueliztli tlacuiloliztli. Ahmo. In tlamantli in aquin oncah ye standard, audited, huan legal ipan miyac tlalticpactli, ipan in miyac tlacualiztli quichihuah tlalticpactli. Ahmo ye in tlahueliztli tlatlacah; ye in tlacualiztli in aquin quilhuiah in throughput.

Tiquixilia inin cualcahuac ipan in tlen ahmo hueli qualana ipan in cualcahuac tlalnamiquiliztli. In tlamantli ye in cualcahuac. In tlamantli, in aquin hueli quichihua, ye ipan in demand structure — inin tlen tlacualiztli ye ce cualcahuac tlamantli in aquin tlatlacah, familiah, huan tlacualiztli hueli quichihuazceh oc ce tlamantli.

Tlaixcuapanoli

Battery cages ipan laying hens quipiya nochi yolqueh in sami tlalixtli ipan ce A4 sheet of paper ipan nochi in inyoliliz. Gestation crates ipan breeding sows ye nochi cualcahuac in yolqueh quichihuazceh oc ce tlamantli. Inin ahmo tlatlaixcuapanoli — quipiyazceh in miyac egg-laying hens huan breeding pigs ipan miyac tlalticpactli.

Tlacuiloliztli

Dairy calves quichihuah in inmama ipan cequi ora ipan in inixiliztli in aquin in cow's milk hueliz quichihuazceh ipan tlatlacatl tlaqualtli. Inin quichihua in cualcahuac tlahueliztli ipan nochi yolqueh — behaviour researchers oquichihuah in calls cows quichihuah in calves quichihuah in tlahueliztli — cualcahuac ipan nochi comercial dairy operation.

Cualcahuac mutilation

Debeaking (quichihua in cualcahuac ipan ce chicken's beak), tail docking ipan pigs huan cows, castration ipan male piglets huan calves — inin tlamantli quichihuah ahmo anaesthetic ipan miyac jurisdictions. Ye in tlaixcuapanolli ipan in stress behaviors in aquin huitzaz ipan overcrowding, ahmo interventions in aquin quichihua in overcrowding.

Cualcahuac yoliliztli

Broiler chickens ye selectively bred in aquin quichihuazceh slaughter weight ipan 35–42 tonalli — ce cualcahuac tlamantli in aquin miyac ahmo hueli quipiya in inyoliliz. Heart failure, leg deformities, huan difficulty walking ye cualcahuac. In yolqueh in aquin huitzazceh ipan slaughter ya nemih ipan chronic discomfort.

Oc ce tlacuiloliztli

Primary sources huan cualcahuac texts.

Poore & Nemecek (2018), Science

In cualcahuac meta-analysis ipan tlacualiztli tlalticpactli tlamatiliztli — 38,000 farms, 40 food products, 119 tlalticpactli. Oquichihua in yolqueh tlamantli quichihua 83% agricultural land huan quipiya 18% calories, huan in plant-based eating ye in cualcahuac tlamantli tlayoliliztli ipan cualcahuac environmental impact.

FAO — Livestock's Long Shadow (2006) and Tackling Climate Change through Livestock (2013)

In UN Food and Agriculture Organization's primary analyses ipan livestock's contribution ipan greenhouse gas emissions, land use, huan atl. In 2013 update oquichihua livestock ipan 14.5% global GHG emissions.

Academy of Nutrition and Dietetics Position Paper (2016)

In cualcahuac tlacuiloliztli ipan registered dietitians ipan tlalticpactli in aquin oquichihua in cualcahuac plant-based diets ye healthful, nutritionally adequate, huan cualcahuac ipan nochi life stages.

WHO IARC Monograph (2015)

In International Agency for Research on Cancer oquichihua processed meat ihuan ce Group 1 carcinogen huan red meat ihuan ce Group 2A probable carcinogen, ipan review ipan oc miyac 800 studies.

IPBES Global Assessment (2019)

In Intergovernmental Science-Policy Platform on Biodiversity oquichihua in land-use change — driven primarily by agriculture — ye in leading cause ipan biodiversity loss, ihuan animal agriculture ihuan in dominant pressure.

"In veganismo amo zanyō cē tlatzōtzoncāyōtl. Mihtilli — tlein mēhuitlāltia, ihuān nēpan chicāhuac."

Xipehua mochicome-tōnalīmān