Cuauhtliztli yoyomitl ipan tlalli ipan tlaxincayotl tonaltzintli
Cualli tlalli

Tlacatzoncamitl tlayelocayotl quipanoh

Netlacencahuacatl tlein huehueyi achto quipanoh in tlahuelilocayotl.

Nic hueltiuhtli xiuhpan, tlacualiztli tlein quihualquiza cuauhtli ipan huetzili tlen “axcan ca”, tlahuel ipan Estados Unidos. Yei nic achic huan tlahuel nic motlaliliztli tlen amo tlatlamachiztli. In tlamahmachiliztli tlen Yoyomitl, in tlaquizacauhca itech tlalli, in tlahueliliztli ic paxiloyan, huan in tlaixmatiliztli ic tlatzintiliztli huan chictlapaliztli cualli quipohuah tlahuel cualli nozo tlahuel cualli — huan tech teoyotl tlen hueyi achto quipohuah. Nic amatl quicahua in tlatzintiliztli tlen amo tlahuelilocayotl.

2,500+xihuitl tlacualiztli tlamachiztli
6hueyi teotlamachiliztli tlalticpac
−75%global nacatl tlaxtlahualli
1 in 3Estados Unidos tlacameh 'quitlatzintiliztli nacatl'

Yancuic tlamachiliztli tlen aquen tlatzintiliztli

In tlacualiztli quihualquiza cuauhtli ipan huetzili ipan achto amatl tlen Hinduism, Jainism huan Buddhism, ipan achto 2,500 xihuitl. Pythagoras huan iyollotzin quitlacualiztli ipan hueyi Grecia. Christian tlacanequiliztli — Trappists, Carthusians, Seventh-day Adventists — hueyi amo quitlacuala nacatl ic tlamachtiliztli huan tlacualiztli. Achto quen tlahuel teotlamachiliztli, tlahuel tlacameh ipan nochi huetztili quitlamachiztli quen tlacualiztli yoyomitl cayei tlaneliliztli tlen cualli tlaneltoquil.

In teotlamachiliztli tlen cuetlaxochitl

In tlacameh cuetlaxochitl tlahuel quitlazih teotlamachiliztli, tlaneliliztli, tlacualiztli, tlahueliliztli teotlamachiliztli huan tlaquizacauhca itech teotlamachiliztli. Tlazonmiquiztli yoyomitl — amo tlamachiztli, tlahueliliztli, amo tlacameh, tlaxtlahualli huan tlaicneliliztli — amo quipohuah nic tlamachiztli. In tlacualiztli axcan ca, achic tlaneliliztli, in tlahueliliztli ic tetehualiztli yoyomitl, tlahuel cuetlaxochitl quen in yancuic teotlamachiliztli. Roger Scruton quitlahcuiloli achic tlaquizacauhca tlen yoyomitl tlen achto quitlanehui quen in tlahueliliztli xihuitl tlahuel amo cualli.

Cemihcac ipan achic tlacualiztli
Quiza teotl, tlaneliliztli, tlamahmachiliztli — tlamachiztli tlen hueyi achto aquen tlatzintiliztli.

In teotlamachiliztli tlen cualli

In teotlamachiliztli tlen cualli tlahuel quitlahtlali ipan tlaocoliliztli, tlen cencali huan tequitin. Tlazonmiquiztli tequitin tlahuel momochiuhmeh achic pipiltin, quichihuah tlaxincayotl huan tlaxincayotl tlahuel mihtlanquauh, huan quipohuah tlahuel mihtlanquauhtli PTSD ipan nochi amo tlatequiliztli. Tenzocali ipan cencali tlahuel momochiuhmeh ipan tlalticpac pipiltin, tlen amo quichihuah mihtlanquauhtli ic yacatzon yoyomitl. Ome tlahcuilol quipohuah.

"Tlamahmachiliztli ic yoyomitl, tlaquizacauhca itech tlalli, tlaneliliztli ic coxtlanamacha — hueyi achto in tlahuelilocayotl, tlahuel mihtlanquauh quen aquen tlatzintiliztli."

Teoyotl teotlamachiliztli

Hindu ahimsa (amo hueliztli), Jain amo hueliztli, Buddhist tlamahmachiliztli, Christian tlaquizacauhca, Jewish tza'ar ba'alei chayim (amo hueliztli yoyomitl), Islamic tlaocoliztli huan rahma — nochi quipohuah tlatzintiliztli tlen yoyomitl. In tlatzintiliztli tlen teotlamachiliztli tlacameh, tlacacameh, popes huan rabbis tlen tlahuel quipohuah tlacualiztli cuauhtli ipan huetzili tlahuel mochiuh ome nic hueltiuh xihuitl.

Yoyomitl tlatzintiliztli ipan altepetl ohtli
Quen tleca tlacatzoncamitl tlayelocayotl tlen ce cemihcacotl itech tlazonyotl, in occeh tlazonyotl quitlaza ic iyoyotl.

Quen tleca in tlahuelilocayotl quipololoh in teotlamachiliztli

Quen tleca tlacatzoncamitl tlayelocayotl tlen 'ce tlazonyotl', in occeh tlazonyotl quitlaza ic iyoyotl achto quen quipohua in tlahcuiloli. Cencali amo tlahueliliztli, tlacualiztli tlacameh huan tlacualiztli tlaxincayotl nochi yancuic. In tlahuel cualli ohtli tlacameh quihualtlani ic tlamachiztli tlen iyolloxin — tlaquizacauhca, tlaneliliztli, tlamahmachiliztli, iyolloxin tlacualiztli — achto quen ic tlahuelilocayotl iyoyotl.

Icnemiliztli quen tlaneliliztli

Teotlamachiliztli

Tlahuel teotlamachiliztli huan tlaneliliztli hueyi quipohuah amo hueliztli ic yoyomitl.

Coxtlanamacha

Amo hueliztli ic iyolloxin cococali, tipo 2 diabetes huan mihtlanquauhtli cancer amo quipohuah tlamachiztli.

Quiza teotl

Amo hueliztli ic tlalli, atl huan atl quipohuah in teotlamachiliztli ic quicahua cualli tlalticpac.

Tlacameh

Tlazonmiquiztli tequitin tlahuel tequitl tlen amo quipohuah tlacualiztli netlacencahuacatl.

Tlen quichihuah ixquichtin tlalticpac quipiah tlanahuatil huan tlen quichihuah tlalticpac tlacualtiliztli, tlatlacatlajtolli tlatecpancayotl

Tlanahuatil tlananquilia tlapanahuia tlasencahualli. In tlatecpancayotl melahuac cualli tlahtoa. Motlatzinnahuatia nochi in tlacualtiliztli. In tlayecoltiliztli ahmo quipiya tlatecpancayotl, quixnamiqui tlen tlatzotzonaliztli.

Sentience Institute, Animals, Food, and Technology Survey (n=1,000+, tlalticpac tlacualtiliztli).

Hueyi tlamachiztli, tlahuel teotlamachiliztli

2,500+
xihuitl tlacualiztli tlamachiztli
ipan Pythagoras huan Buddha achto
6
hueyi teotlamachiliztli tlalticpac
huan achic amo hueliztli ic yoyomitl tlamachtiliztli
−75%
global nacatl tlaxtlahualli
Quen tleca tlacatzoncamitl tlacameh quichihuaz
1 in 3
Estados Unidos tlacameh 'quitlatzintiliztli nacatl'
ipan nochi tlahuelilocayotl

In nimantzin tlatzintiliztli, ipan occeh achto tlamachiztli

Achto tlamachiztliTlatzintiliztliTlatzintiliztli
CristianismoTlaquizacauhca quen tequitl; tlamahmachiliztli quen netlacencahuacatl.Tlatzintiliztli nozo amo yoyomitl cococali.
ConservadurismoTeotlamachiliztli ic tequitl; teotlamachiliztli itech cemihcacotl.Amo tlahueliliztli tlatzintiliztli.
LibertarismoAmo yoyomitl tlaxtlahualli; quicahua nimantzin tlamachiztli.Cuauhtli cualli tlaneltoquil ipan achic tlalli.
Tlahuel / yancuicTlahueliliztli ic amo tlacameh.Tlatzintiliztli nimantzin ic yoyomitl.
Budismo / JainismoAhimsa — amo hueliztli.Tlacualiztli nozo tlacatzoncamitl quen netlacencahuacatl.
MedioambientalismoAmo quitlaliliztli tlacualiztli ipan nochi tlamamamatli.Cuauhtli quen cencali tlamachiztli.

Cemihcac tlamachtiliztli tlen achto in tlamachiztli

In achto amatl tlahcuiloli ic tlacualiztli ipan huetzili ipan Pythagoras (c. 530 BCE); ipan India, ahimsa quen tlatzintiliztli tlen amo hueliztli quipohua Jainism, Buddhism huan mihtlanquauhtli Hindu teotlamachiliztli, achto in Christian xihuitl. Yoyomitl tlamahmachiliztli ipan Tao Te Ching, in Tlamachtiliztli ipan Tepetl ("cualli tlamahmachiliztli"), in achto Christian Desert Fathers, huan in Sufi mystics. Yei hueyi achto nochi yancuic tlahuelilocayotl tlatzintiliztli.

Quen tleca in tlahuelilocayotl amo cualli

Quen tleca tlacatzoncamitl tlayelocayotl quen ahuiyacotl, in cuetlaxochitl quitlaza ic iyoyotl; quen tleca achicoyotl, in ahuiyacotl quitlaza nimantzin. In tlahcuiloli — in yoyomitl tlen quichihua tlamahmachiliztli, tlatzintiliztli huan tlaxincayotl amo quichihua tlahtlaniliztli ic tlaocoliztli huan tlaixmatiliztli — yei netlacencahuacatl, amo ahuiyacotl. Quitlaza ipan nochi tlahuelilocayotl; san in tlamachiztli quichihua motlacatiliztli.

In netlacencahuacatl tlen amo quipohua

Teotlamachiliztli ic netlacencahuacatl itech tlatzintiliztli. Tlaquizacauhca itech teotlamachiliztli (tlahuel tlamachtiliztli ipan Abrahamic teotlamachiliztli). Amo tlahueliliztli ic tlaxtlahualli — yoyomitl tlahueliliztli ipan mihtlanquauhtli altepetl quipohua tlaxtlahualli. Tlatzintiliztli ic achic tlacameh tlen quitlalili tlahueliliztli. Amo hueliztli ic tequitl quen 'tlaixmatiliztli' quipohua tlaocoliztli tlen quichihua 175 cocotl ipan ce minuto.

Quen tleca cemihcacotl

Ce tatah tlen tlacatlaztli huan ce altepetl tlacatlaztli tlen amo quipohua tlacatlaztli quichihuaz nic: tlahueliliztli yoyomitl ipan metlatl amo yei netlacencahuacatl tlahtlaniliztli ic quen tleca tlacameh quitlacuala nacatl. In ninety-nine percent tlen yoyomitl tlen quichihuah ipan tlahueliliztli yei tlahtlaniliztli ipan ahuiyacotl, cuetlaxochitl huan tlamahmachiliztli — huan tlahuel mochiuh ome ahueyi, ipan tlatzintiliztli tlen amo quichihua tlaocoliztli, tlaxtlahualli huan tlaicneliliztli.

Tlacatecolotl tlanahuatil huan filosofiatech tlananquilia tlalticpac tlamantli in tlamantli tlen quichihuah

Hueyi tlalticpac tlacatecolotl tlanahuatil quipiah tlamantli tlen tlazcaltilli tlen quihuelilihua tlamantli in tlacualtiliztli — huehcauh tlacatecolotl tlanahuatil tlen quipiah tlamantli tlen ahmo cualli tlamantli tlen tlatlacatlajtolli.

Tlatlacatlajtolli tlazcaltiliztli; Pew Research Center.

Tlapoualistli ipan nochtin tlen onka

  1. 6th c. BCE

    Pythagoras

    Tlen achtopa tlato ipan Europa tlen amo kualli tlen kikuaj yolkej: 'Mientras que los hombres masacren animales, se matarán mutuamente.'

  2. 1st c. CE

    Plutarch

    Tlen axoxochitl tlen Roma tlatekiuhtia tlen tlakualli tlen yolkatl, itech kitemaka tlen tlatoani tlen tlatlankayotl tlen tlatlankayotl tlen tlatlankayotl.

  3. 1948

    Albert Schweitzer

    Teólogo uan tlen Nobel kitemaka tlen tlayekanalistli tlen tlachialistli tlen nochtin tlamantli, amo kitemaka tlen teopixkayotl.

  4. 1975

    Peter Singer

    Tlen Yolka Tlayei kitemaka tlen tlajtoli ipan tlen tlajtolli tlen tlajtolli tlen tlajtolli tlen tlajtolli, amo teopixkayotl.

  5. 2018

    Matthew Scully

    Tlen Tlajtolli tlen Presidente George W. Bush kitemaka Dominion, tlen axoxochitl tlen tlajtoli tlen amo kualli tlen tlakuaujtlan.

Amoxtli tlen techyoloayac

Tequitl tlen kitemakas se tlakatl

Tlen kikuaj xochitl, ken miakej tlen axoxochitl, kinemiliaj tlen kualli uan tlen amo kualli tlami ipan tlen kichiua se tlakatl tonal ipan tonal, amo san ipan tlanauatili.

Kualli tlen tlatki

Tlen yaui teopamej uan tlen axoxochitl tlatoaj tlen tekuaujtlan uan kipatlakaj. Tlen tlakuaujtlan tlen onka axokualli ipan tlen tlaxkayotl amo kualli tlajtoli.

Inpakilistli iuan tlen amo ueli

Tlen kualli kinemiliaj ayakachuej xoxochitl kitemakaj inin iueyilistli. Tlamantli tlen yolkej ueuetlan tlen amo tlatoa ipan se tlaka tlaxkayotl.

Kualli tlaxkali uan tlapanoli

Nochtin tlen kinekij kualli tlaxkali uan tlen amo kualli, tlen tlaxkali kuajli uan amo kuajli, kinekij kualli kaxitl, kualli tlalli, uan tlaxkali tlen amo moui ipan tlen tlaltikpaktli pandemia tlen yaui kualli.

Nahuatl tlahtlaniliztli

Amo tlahtlaniliztli tlacatzoncamitl tlahuel ahuiyac?

Amo. In achto amatl tlen tlacualiztli cuauhtli ipan huetzili achto quipanoh in tlahuelilocayotl ipan mihtlanquauhtli xihuitl huan quihualquiza teotlamachiliztli huan tlaneliliztli ipan nochi tlalticpac.

Quen tleca libertatarismo?

In libertatarismo quipanoh tlaxtlahualli, tlahueliliztli tlen amo tlahuelilocayotl huan yoyomitl tlatzintiliztli tlen amo cualli. Tlacatzoncamitl tlacameh quipohuah; tlacameh tlen amo tlaxtlahualli mocuicuiliztli nacatl tlahuel mihtlanquauh.

Quen tleca in tlahuelilocayotl quipololoh in teotlamachiliztli?

Quen tleca tlacatzoncamitl tlayelocayotl tlen 'ce tlazonyotl', in occeh tlazonyotl quitlaza ic iyoyotl achto quen quipohua in tlahcuiloli. Cencali amo tlahueliliztli, tlacualiztli tlacameh huan tlacualiztli tlaxincayotl nochi yancuic. In tlahuel cualli ohtli tlacameh quihualtlani ic tlamachiztli tlen iyolloxin — tlaquizacauhca, tlaneliliztli, tlamahmachiliztli, iyolloxin tlacualiztli — achto quen ic tlahuelilocayotl iyoyotl.

Cualli in tetl quitlani ic tlahuelilocayotl?

Ca. In tlacatzoncamitl quipohua tlatzintiliztli tlen yoyomitl; amo quipohua aquen tlahuelilocayotl ic tlaxtlahualli, tlaxincayotl nozo tlaxincayotl.

Tlahuel ahuiyac tlahtlaniliztli

Amo tlacatzoncamitl tlahuel ipan in tlahuel ahuiyacotl?

Axcan ca, achic — in tlahtlaniliztli tlahuel achic. Cuetlaxochitl tlacatzoncamitl (Cristiano, libertatarismo, teotlamachiliztli) yei achic mochiuh. In tlahcuiloli amo quipohua tlahuelilocayotl; san in tlamahmachiliztli ic cococali.

Quen tleca in tlamachiztli hueliztli huan tlacatlaztli?

Tlacatzoncamitl yei amo hueliztli ic yoyomitl. Tlacuatiliztli ipan Artico, quen tleca cuauhtli amo mochiuh, amo yei tlahtlaniliztli. In tlahcuiloli yei ipan tlahueliliztli tlen quichihua 99% tlen nacatl ipan hueyi altepetl.

Hueliztli in teotlamachiliztli cemihcacotl yei tlacatzoncamitl huan tlaneliliztli?

Mihtlanquauhtli yei nimantzin: tlahuel Jaines, mihtlanquauhtli Mahayana Budistas, mihtlanquauhtli Seventh-day Adventist iglesias, Hare Krishna. Ipan Cristianismo, Judaismo huan Islam quipohuah yancuic tlacatzoncamitl tlatzintiliztli ipan tlamahmachiliztli huan tlaquizacauhca tlamachtiliztli.

Yei tlahtlaniliztli tlacualiztli cuauhtli ipan huetzili tlahuelilocayotl tlatzintiliztli?

Yei nimantzin tlatzintiliztli. Cuarenta tlacualiztli ic semanatl yei cuarenta tlamachiztli ic tlaxtlahualli. In tlahuel cualli ohtli ic quichihua in tequitl yei ic amo quitlaza in cualli tlatzintiliztli.

Tlen tiquitosneki in tlamantli in tlen tiquixmatia

Tlaixpan altepemeh uan in tlayacanalistli tlen tlenih in tlalticpactli, in tlateochihuani tlen yolilismeh ueyi tlen tlen tlenij in tlacaquiztli tlen tlatlalanilistli tlen quinextia.

  1. In tlamachiliztli tlen yolilismeh quixiuia in tlatzintiliztli tlen tlanahuatilixtli.

    In Eurobarometer in 2023 tlatinianiliztli tlen nochi 27 tlalli tlen EU tlanahuatiani quitemohui 84% tlen macehualtin — nochi in ixtli, in yecahuac uan in tlahco tlanahuatiani — quineltocayoyah tlen cuacuahtin yolilismeh ocachi tlayecoltli quichihuah, uan in hueyiapan tlen nochi xihuitl uan tlapoualiztli.[1]

  2. In tlacameh in tlalnamiquiliztli ocachi tlamia tlen in tlanahuatilixtli.

    In 2022 Sentience Institute tlatinianiliztli tlen US macehualtin quitemohui 49% quipalehui cempoualiztli tlen fabrica tlen cohuani uan 47% quipalehui cempoualiztli tlen tlatemohuiloyan — in tlapoualiztli tlen ahmo quipohpopolohuia mahtlactli xihuitl achcauhtlatzintiliztli uan tlen quimochilhuia in axcan tlanahuatilixtli tlatlauhtiliztli.[2]

  3. In veganismo in ocachi tlatepotztli tlatohtli tlen 'tlayecoltiliztli' tlen ahmo in tlamachiliztli.

    In cuali tlamachiliztli in ahmo veganos (Greenebaum, 2012; Twine, 2014) nochi quitemohui tlen in tlatozoliztli tlen tlayecoltiliztli in ixtli tlamachiliztli (tlatlazotla yolilismeh, tlatlazotla tlahueliliztli) uan in tequichihualiztli ocachi cualli tlen in tlatozoliztli tlen tlatzintiliztli cualli.[3]

Xihualtlatlauhti quen tlaneliliztli

Aquen moyolloxin nozo motlacentlaliztli, in achic tlatzintiliztli yei nimantzin — xitlaca quen quipohua in tlamachiztli tlen moyolloxin.

Tlen moneki tikilnamikiskeh

  • In yōlkayōtl ahmo kipia politiko: tlamachtilistli itech religiōn iwan socialista kipia iuhki tlahtōlli.
  • In tlehko itech tlamantli (yōlkatl yōltik, ehekatl, yolchikawalistli), ahmo politiko.
  • Kinextia in tlahtōlli īpan motlahtōl — tlamachtilistli, chipāwak, yolchikawalistli, kalchāneh — okachi kinpatla tlakah inon se tlahtōlli.
  • In tekitl okachi kualli kachi se.

Xikontēixmāchilti nin īxko

Xikontēmālti īpan XXikontēmālti īpan FacebookXikontēmālti īpan WhatsApp

Tlahtlanilistli tlen mochīhua miakpa

In teposkauhyōtl kipia miak nemachtilistli: Pitagórica, Jain, Budista, Adventista, Tolstoiana, feminista, socialista, libertaria, iwan Católica (Franciscana) kipia iuhki tlahtōlli.

Xikonpohua okachi