Tlen tlalchiualiztli tlen tlatzintlan tlen tlaltikpaktli tlen tlatzintlan
Tlalchiualiztli

Tlapializtli tlen tlatzintlan

Tlakualchiualiztli tlen xihuitl, ipan kenin tlakuali mochenchiua.

Tlakualchiualiztli tlen xihuitl san yektli tlamantli tlen teualtihuia ipan tlen tlapializtli tlen tlen tlaltikpaktli. Pano tlakuali ipan tlalchiualiztli, tlamantli tlen tlaquetza uan altepetl, uan tlatzintlan tlen tlani tlatzintlan teotl tlahuel tlalchiua ipan tlen tlakuali, tlatzintlan, tlamantli tlen tlatzauia, uan tlakualchiuah tlatzintlan. Auh ipan imejxihua tlen tlalchiua.

−75%tlaltikpaktli tlen tlatzintlan
−75%tlaltzintlan tlalchiualiztli
−66%tlakuali tlen poliuia
−54%tlakuali tlen tlakochia

Ika tlakuali, amax tlayektli uan tlayekantli

Ome tlaxtli tlen tlakuali tlen tlaltikpaktli tlemotlaloz tlateki ipan tlen tlakuali tlen teixnauia, amo kenin teixnauia. Ipan 2018 Science meta-analysis (Poore & Nemecek) tlen 38,000 tlalchiualiztli kikuia tlen nochi tlakuali tlen xihuitl tlen tlatzintlan tlen tomin tlatzintlan tlatzintlan tlen tlatzintlan tlen xihuitl tlen tomin tlatzintlan, huel tlatzintlan uan imejxihua tlatzintlan tlen nochi tlaltikpaktli, amo tlen tlen tlatzintlan, amo tlen tlen tlatzintlan, amo tlen tlen tlatzintlan.

Amo xochitl amo tlakuali tlen tlatzintlan

Achka tlakuali, tlamantli tlen tlaquetza amo tlatzintlan 10% tlen tlatzintlan tlen tlaltikpaktli. Tlakuali tlen tlali amo tlatzintlan tlen tofu tlen chihualtikan tlatzintlan amo tlatzintlan tlen tlaltikpaktli. 'Tlakualiztli tlen tlali' tlacualiztli tlen yektli tlapialli tlen ome xihuitl tlakuali, amo tlatzintlan tlen tlakuali tlen xihuitl, amo tlatzintlan tlakuali tlen xihuitl tlatzintlan tlen tlakuali tlen xihuitl.

Tlakuali tlen polihuia

Achka ome tlaxtli tlen nochi tlakuali tlen chihualtikan tlatzintlan, huel tlatzintlan tlen tlakuali tlen uelik tlatzintlan. Tlakuali tlen xihuitl tlen tlaixnauia tlatzintlan tlen tlaltikpaktli. Tlatzintlan tlen tlakuali: teuantlahua, teuantlahua, teuantlahua, imejxihua tlen tlatzintlan, imejxihua tlen tlatzintlan, uan imejxihua tlen tlatzintlan (frittata-style chickpea pancakes, fried-rice variations, lentil soups, freezer smoothies), uan imejxihua tlen tlatzintlan tlen tlatzintlan.

Tlen tlalchiualiztli tlen tlakuali tlen xihuitl
Tlen nochi tlalchiualiztli tlen tlakuali tlen xihuitl.

"Tlen tlakuali tlen xihuitl. Nochi tlatzintlan."

— Poore & Nemecek, Science 2018

Altepetl tlakuali

Tlakualchiualiztli tlen xihuitl amo tlatzintlan tlen tlakuali, auh ye iuan tlatzintlan tlen tlatzintlan tlen tlalchiualiztli — altepetl tlanauatl tlatzintlan, altepetl tlalchiualiztli, altepetl tlalchiualiztli, altepetl tlalchiualiztli, altepetl tlalchiualiztli, uan altepetl tlalchiualiztli. Iuan tlatzintlan imejxihua tlen tlatzintlan tlen tlatzintlan tlen tlalchiualiztli tlen tlakuali tlen xihuitl, amo tlen tlatzintlan.

Tlen tlalchiualiztli tlen tlakuali tlen xihuitl
Tlen tlalchiualiztli tlen tlakuali tlen xihuitl tlen tlakuali tlen xihuitl tlen tlakuali tlen xihuitl.

Amax carbon

Tlapializtli tlen tlatzintlan amo tlatzintlan tlen tlakuali, tlakuali, tlaltikpaktli, tlakuali, uan tlakuali. Tlakualchiualiztli tlen xihuitl tlatzintlan tlen nochi tlamantli, auh ye iuan tlatzintlan tlen tlatzintlan tlen tlatzintlan tlen tlakuali (peatland deforestation), kenin tlatzintlan tlen xihuitl tlen tlakuali (California almonds), uan tlatzintlan tlen tlatzintlan tlen tlaltikpaktli (cocoa and coffee).

Mahcuilli tlapatlali tlen ahmo cualli tlahxiqui, huan miac ipan hueyi tlatempana

Patla cuacueyechichihualatl ica etlatsopelatl nozo avenaatl

Tlacuatlaonalo tlen tlani atl ipan centli litro ipan tlami tlen ce 90% huan tlen carbon ipan ce 65–70%. Etlatsopelatl inelhuayo quicahua quemeh chichihualatl ipan protein; avenaatl más crema ipan café.

Patla cuacueyotlanacatl ica etl huan xitlatih xocuilti ipan impa ce semana

Centli tlahtlapaloli tlen tlaqualo nozo quicahua in carbon ica tlani tlanamictli iuhquin 50 kg de CO₂e ipan centli tlacatl ixquichin centli xihuitl — iuhquin tlen centli tlanamictli tlen huehcapan tlani tlanamictli tlen tepiton tlahtlapaloli.

Xictlapanalo atl tlen ameyalli

Atl tlen xoquihualli quipiya 1,400× tlen carbon tlen ameyalli atl. Centli tlatlapali tlen yolic tlanamictli tlanamiqui ixquichin ipan metztli.

Xitlapanalo centli xoctli, huan xitlapa xocuilti ipan yehuatl occome

Tlatlapapololi tlen tlaqualo nozo tlatequi, etl, huan tlaquetl tlani tlanamictli tlen xictlapapololi tlaquetl huan quihtlaztica quimictia ipan tlanamictli tlen ixquichin tlatequi ipan semana.

Xitepilolo tlen ahmo hueli xitlapa nozo xictlapa ipan axan

Centli tepiloltic tlen tleno ahmo tlani tlanamictli quipiya más tlanamictli tlen centli ahuilcayo huan tlanamictli ipan tlani tlanamictli tlen axan ixquichin tlen tlanamictli ipan cali ipan tlanamictli tlen yolic tlani tlanamictli tlen tlanamictli.

Tlen tlatzintlan tlen tlaltikpaktli tlen 100 g tlen protein

Tlalchiualiztli, tlalchiualiztli, uan tlalchiualiztli. Amax tlatzintlan.

Poore & Nemecek, Science 2018 (38,700 farms, 119 countries)

Tlapializtli, achka

−75%
tlaltikpaktli tlen tlatzintlan
tlakuali tlen xihuitl vs. tlakuali tlen xihuitl (Nature Food 2023, 55,000 UK diets)
−75%
tlaltzintlan tlalchiualiztli
tlakuali tlen xihuitl vs. tlakuali tlen xihuitl
−66%
tlakuali tlen poliuia
tlakuali tlen xihuitl vs. tlakuali tlen xihuitl
−54%
tlakuali tlen tlakochia
tlakuali tlen xihuitl vs. tlakuali tlen xihuitl

Tlen tlakuali tlen tlaltikpaktli tlen tlaltikpaktli

Tlen UK, nochi (tlakuali san).

Tlakualikg CO₂e/dayTlalchiualiztli (m²)Aetl (L)
Tlakuali tlen xihuitl (>100g/d)10.28.46,700
Tlakuali tlen xihuitl (50–100g/d)7.56.05,200
Tlakuali tlen xihuitl (<50g/d)5.44.24,000
Michin tlakuali4.73.43,200
Tlakuali tlen xihuitl3.82.82,800
Tlakuali tlen xihuitl2.51.62,200

Source: Scarborough et al., Nature Food 2023.

Tlalchiualiztli — tlen tlatzintlan tlen nochi tlakuali

Tlalchiualiztli tlen tlaltikpaktli tlen tlaltikpaktli tlen tlakuali tlen tlaltikpaktli. Tlakualchiualiztli tlen tlakuali tlen tlaltikpaktli tlen tlaltikpaktli tlen tlaltikpaktli tlen tlaltikpaktli. Tlen nochi tlakuali tlen tlakuali tlen tlaltikpaktli tlen tlaltikpaktli tlen tlaltikpaktli.

Aetl — tlen tlatzintlan tlen tlakuali

A kilo tlen eyakatl kipia 15,400 litres tlen aetl; a kilo tlen lentil, 1,250. A tlakuali tlen eyakatl tlakeya tlakochia ome metztli tlen tlaltikpaktli. Ipan tlakuali tlen tlakochia (California, Spain, the Murray-Darling) tlakuali tlen tlaltikpaktli tlen tlaltikpaktli. Tlakualchiualiztli tlen xihuitl tlen tlaltikpaktli tlen tlaltikpaktli.

Michin — tlen tlaltikpaktli tlen tlaltikpaktli

34% tlen nochi michin tlen tlaltikpaktli tlatzintlan tlen 60% tlen michin tlen tlakuali tlen tlaltikpaktli, ipan FAO. Tlalchiualiztli tlen tlaltikpaktli tlen tlaltikpaktli tlen tlaltikpaktli tlen tlaltikpaktli tlen tlaltikpaktli tlen tlaltikpaktli tlen tlaltikpaktli tlen tlaltikpaktli. 'Tlakuali tlen tlaltikpaktli' tlen tlatzintlan — Seaspiracy critiques. Tlen tlaltikpaktli tlen tlaltikpaktli tlen tlaltikpaktli tlen tlaltikpaktli tlen tlaltikpaktli.

Tlalchiualiztli tlen tlaltikpaktli tlen protein

Tlalchiualiztli tlen tlaltikpaktli tlen 100g tlen protein.

Source: Poore & Nemecek, Science 2018.

Kenīn tlacuallōtōnahuac quitoquilia ic

Cē tlapanōltzin tlen tlacuallōtōnahuac tlen quitzonteconēnemi ic tlacuallōtōnahuac yolcatl.

  1. 1920s

    Tlamantli D tlahuel yēctli

    Cuacuauhcan nemi tlalli tlahuel yēctli iuh tlamantli. Tlen achi yēctli tlen tlamantli tlahuel yēctli.

  2. 1950s

    Xicallīllic niman cuahuitlacualli

    Tlanemiliztli tlen tlahuel yēctli tlatzahtzahua. Popotl tlaxcalli tlahuel yēctli; cochiztli niman tlaxcalli tlaxcalli tlahuel yēctli.

  3. 1971

    Tlacuallōtōnahuac tlen Cē Achitzin tlalli

    Frances Moore Lappé quihualtōnaltia achi tlahuel yēctli tlen tlen tlaxcāncayōtl tlen tlacualli tlen yolcatl.

  4. 2006

    Yolcatl tlen Tlahuel Tlacualli

    FAO quichīhua yolcatl tlen tlahuel tlacualli tlen tlahuel yēctli tlen tlahuel achi quipiya tlen tlaxcāncayōtl, tlaxcāncayōtl niman tlamantli tlen teōtl.

  5. 2018

    Poore & Nemecek meta-análisis

    Tlamantli quihualtōnaltia tlen tlahuel achi tlahuel yēctli tlen tlaxcalli tlen tlaxcalli iuh quihualtōnaltia tlen tlaxcalli. Tlacualli tlen tlaxcalli quihualtōnaltia tlen tlaxcāncayōtl 76% niman tlaxcāncayōtl 50%.

  6. 2024

    EAT-Lancet 2.0

    Cē tlacuallōtōnahuac tlen tlalli — tlahuel tlaxcalli, tlahuel achi — quihualtōnaltia tlen tlacuallōtōnahuac tlen 10 tlaxcalli tlahuel yēctli tlen tlaxcalli.

Tequitl tlen achi iuh quichihua campa nemi tlalli tlen tlen tlahuel nemi

Xiyōlloh tlen tōnahuac

Xiyōlloh tlilxōchitl, quilotl, niman ocuiltōn quihualīllah tlen tlahuel yēctli; xiquitemō tlen tlen tlacualli tlen yolcatl cualli, noceh xiyah tlacualli tlen yolcatl. Ni quipiya tlahuel cualli noceh, niman noceh occeh tlen achi tlahuel yēctli campa tlatēctli.

Ximocuili ce cemānāhuatl tlacuallōtl

Ten āmacalli quichīhuātōnānāhuac tlen cē tlacuallōtl tlen tlahuel xiquitta. Tlacualli xiquitta tlahuel yēctli tlen ōmpēnēuh tlen tlahuel yēctli tlen tlahuel tlacualli.

Xiquicuili tlahuel, xiquichīa tlahuel

Cē xiquetl tlen tlazōlli, cē xiquetl tlen tlazōlli niman cē xiquetl tlen tlaxcalli quipiya tlahuel tlacualli tlen tlahuel yēctli, tlacualli tlen tōquiltia niman tlacualli tlen tlahuel yēctli.

Xiquicochtia tlen occeh

Niman noceh cē tlaxcalcan tlen tlaxcalcan tlahuel achi tlacualli tlen tlahuel yēctli. Tetlatzahtzahua tlen tlacualli tlen tlatzahtzahua tlen tlahuel achi yēctli tlen CO₂ tlahuel yēctli tlen quipiya ōmpōhualxiuh

Tlapializtli tlen achka

Apipilli tlakuali tlen xihuitl amo tlatzintlan tlen Amazon?

Amo 75% tlen nochi apipilli tlen tlakuali tlen xihuitl tlatzintlan tlen xihuitl tlen xihuitl. Amazon, amo tlakuali tlen xihuitl. Xihuitl tlen tlakuali tlen xihuitl tlen xihuitl tlen xihuitl tlen xihuitl tlen xihuitl tlen xihuitl tlen xihuitl tlen xihuitl tlen xihuitl tlen tlakuali tlen xihuitl tlen xihuitl tlen xihuitl tlen xihuitl tlen xihuitl tlen xihuitl tlen tlakuali.

Tlen palm oil?

Xihuitl tlen RSPO-certified palm oil, amo xihuitl tlen palm oil. Amo xihuitl tlen tlakuali tlen xihuitl tlen xihuitl tlen xihuitl tlen xihuitl tlen xihuitl tlen xihuitl tlen xihuitl tlen tlakuali.

Almonds, amo tlatzintlan tlen xihuitl?

Almonds tlakochia tlen California, auh tlen tlatzintlan tlen tlakuali tlen xihuitl tlen xihuitl tlen xihuitl tlen xihuitl tlen xihuitl tlen xihuitl. Nochi tlakuali tlen xihuitl tlen xihuitl tlen xihuitl tlen xihuitl tlen xihuitl tlen xihuitl tlen xihuitl tlen xihuitl.

Organic, amo tlatzintlan?

Amo tlen tlaltikpaktli — tlen xihuitl, auh tlen tlakuali tlen xihuitl. Organic, tlen xihuitl tlen xihuitl, auh tlen tlakuali tlen xihuitl. Amo tlaixnauia, auh tlen tlakuali tlen xihuitl.

Tlapializtli tlen tlaltikpaktli tlen tlaltikpaktli

Amo 'tlali' tlatzintlan tlen 'xihuitl'?

Tlalchiualiztli amo tlen 5–10% tlen tlaltikpaktli; tlalchiualiztli amo tlen 80–90%. Tlakuali tlen tlali amo tlen 5× tlatzintlan tlen tlaltikpaktli tlen tlaltikpaktli. Tlakuali tlen tlali amo tlen tlaltikpaktli tlen tlaltikpaktli.

Tlen grass-fed beef?

Amo tlen tlaltikpaktli tlen tlaltikpaktli, auh tlen tlaltikpaktli tlen tlaltikpaktli tlen tlaltikpaktli (tlaltikpaktli tlen tlaltikpaktli). Amo tlen tlaltikpaktli tlen tlaltikpaktli.

Almonds uan avocados amo tlen tlaltikpaktli?

Tlen tlaltikpaktli tlen tlaltikpaktli, auh tlen tlaltikpaktli tlen tlaltikpaktli tlen tlaltikpaktli tlen tlaltikpaktli. Cashews, oats uan peas amo tlen tlaltikpaktli tlen tlaltikpaktli tlen tlaltikpaktli.

Tlen palm oil?

Palm oil amo tlen tlakuali tlen xihuitl, uan amo tlen tlaltikpaktli tlen tlaltikpaktli. Choose RSPO-certified, amo skip — coconut, sunflower uan rapeseed oils amo tlen tlaltikpaktli. (Note: cattle drive far more deforestation globally than palm.)

Tlen quitoa in tlamachiliztli

In tlacualiztli yece tlen tiquicuah achi oc yehyecac in tlen hueli ticpatlase in tocalhuan, amo in cochiztli nohpica in tlemixcalco.

  1. In tlacualiztli quipano in patlaniliztli huan in cochiuhcaxitl ipan miec calpolli.

    In Poore huan Nemecek, inin 2018 tlamachiliztli (Science) tlen quipani 38,700 milpan huan 119 tlaltin, quimicpacatlatini ca in tequipanolli ipan nacatl in tlacualiztli tlen tiquicuah huan in tlen oncah ipan xihuitl, quipipixilia in tlen quiza ipan tlalticpactli ipan ~73% — oc yehyecac huan oc achi chipahuac in tlacaquiliztli tleca in carretas huan in calxochicauhqui ipan miec calpolli.[1]

  2. In tecuani tlamiliztli quiza ~83% in tlalticpactli ipan milpan pampa quitemaca ~18% in caloriuhtli.

    In itechcopa tlamachiliztli quinextia ca in cuacuahueh ipan 83% in milpan ipan cemanahuatl huan caquiza san 37% in tecuani huan 18% in caloriuhtli — inin tlapaniliztli amo hueli quitlapa in tlen quichihuah in 'yancuicpac tlamiliztli' ipan tonali.[1][2]

  3. In EAT-Lancet tlalticpac-tlacualiztli achixto tlen xihuitl.

    In 2019 EAT-Lancet Tlamachiliztli, teipan tlen quinextih in tlalticpac tlalpan huan cemanahuatl, quipanuhtih in 'tlalticpac tlacualiztli' tlen quipipixilia in chichiltic nacatl ipan ~14 g/tonali huan in chichiliztli ipan ~250 g/tonali — inin tlen xihuitl tlacualiztli ic tlen quinextia in tlamiliztli.[3]

Tlatlamachiliztli

  1. Poore J. & Nemecek T., 'Reducing food's environmental impacts through producers and consumers', Science, 2018
  2. Our World in Data, 'Half of the world's habitable land is used for agriculture'
  3. Willett W. et al., 'Food in the Anthropocene: the EAT-Lancet Commission', The Lancet, 2019
  4. IPCC, 'Climate Change and Land' (Special Report), 2019

Pair the diet with the system

Tlen nochi tlakuali tlatzintlan tlen ome: tlakuali tlen xihuitl, uan ye iuan tlatzintlan tlen tlatzintlan tlakuali tlen xihuitl tlen nochi tlakuali tlen xihuitl.

XihualmoxtlaliXimomachili tlen tlaltikpaktli

Tlatzintli amoxcuitlatzintli

Tlakuali inamikpa

Mopilistli vegano

Inon in tlachialistli, tlatlalili in tlakualnekuipltili.

Cualli tlalli

Tlacatzoncamitl tlayelocayotl quipanoh

Netlacencahuacatl tlein huehueyi achto quipanoh in tlahuelilocayotl.

Xiquitta

Mopipiltin ixmachitiloyan tlen vegan

Tlanēxtiliztli tlen ōquinpatlac tōnalmāxtli.

Tlen moneki tikilnamikiskeh

  • In tlakwālli inon okachi wēyi tlehko ītech ehekatl, tlalli iwan atl — okachi wēyi inon in tlatelēkuīlistli pampa okachi miak tlakah.
  • Nemilistli yolchikāwak ahtle patlalistli itech tlakwālli inon tlapōwalli ahmo kualli: amo miak tlasotlalia kipatla se platoh ika wakaxnakatl.
  • Xiwitlakwālli īpan kalli okachi miak tlamantli kichīwa — chichiwalāyotl xiwitlakwālli īpan kaféh, etl īpan chili, lentehas īpan bolognese.
  • In kualli tekio inon tlakwālli + ehekatl + tlatelēkuīlistli + tlatēkpanaliztli; tlakwālli inon kampa nochtin kualli pehuah axkan.

Xikontēixmāchilti nin īxko

Xikontēmālti īpan XXikontēmālti īpan FacebookXikontēmālti īpan WhatsApp

Tlahtlanilistli tlen mochīhua miakpa

In tlakwālli inon 25–30% itech ehekatl iwan kixitinia okachi miak, atl iwan yōlkayōtl. Poore & Nemecek (Oxford, 2018) kitoah in patlalistli itech tlakwālli inon okachi kualli tlen se tlakatl kipatla īpan Tlālpaktli.

Xikonpohua okachi

Tlālpaktli
In tlehko itech ehekatl okachi wēyi.
Kalkuladora
Motlamachtil por xihuitl.
Tlatlapatlalistli momōstla
Patlalistli amo owih.