Xictlali ce tlamahuizolli, ce tlamiliztli ipan tomin, ce tlamahuizolli ipan tequitl ihuan ce tlamahuizolli ipan tlein amo ticnequi, ihuan tlahcuilolchihualiztli quimomaquilia chicome tonalli ipan tlacualiztli, tlen quicua ipan yohualtica, ipan tonaltica ihuan ipan teotlac — ica 40 tlamachtiliztli tlen oquichihuac — ica ce tlamahuizolli ipan proteina ihuan calorias ipan ce tonalli, ihuan ce tlamahuizolli ipan tlanamacoyan.
39 tlamachtiliztli quimonequiltia inin tlamahuizolli.
Quimonequiltia ce tlamahuizolli ipan tlamachtiliztli tlen oquichihuac, ica mo tlamahuizolli, tomin, tequitl ihuan tlein amo ticnequi, ihuan quimomaquilia tlamachtiliztli ipan yohualtica, tonaltica ihuan teotlac ipan chicome tonalli, amo quichihua occe tlamachtiliztli hasta tlen oquichihuac omotlan.
Quema. Xicpehpena tlamahuizolli ipan miac proteina ihuan tlahcuilolchihualiztli quimonequiltia tlamachtiliztli tlen quipia 20 g o miac proteina ipan ce tlamachtiliztli — tofu, tempeh, seitan, lentejas ihuan soy — ihuan quimomaquilia 90 ihuan 130 g proteina ipan ce tonalli ica eyi tlamachtiliztli.
Ica tlamahuizolli ipan tomin, miac semana quichihua 1 USD o amo tlaixcuitia ipan ce tlamachtiliztli. Frijoles tlen ohuac, avena, arroz, huitlacoche ihuan huitzitzilin tlen ohuac ihuan tlen ohuac ipan tonaltica quichihua tlen amo tlaixcuitia; tlen ohuac ipan tlacualiztli tlen ohuac ipan tlacualiztli quichihua tlen tlaixcuitia.
Quema — xicpehpena tlein amo ticnequi ihuan tlamachtiliztli tlen oquichihuac ica inin tlamahuizolli. Intla ce tlamahuizolli quimomaquilia amo miac tlamachtiliztli, tlahcuilolchihualiztli quimomaquilia ihuan quicehuitia tequitl o tomin ipan tlamahuizolli, amo quichihua ce tlamachtiliztli ipan nochi semana.
Tepan tlachīhualiztli
In tlamachīhualiztli ītechpa cē tlamachīhualiztli tlen quimati quēnīn tlamachīhualiztli mochīhua. Quimati cōztli, tlacualli cuīcayōtl, tlacualli chīhualiztli īhuān tlacualli tlamachīhualiztli — īhuān in tlamachīhualiztli tlen ītechpa in nāhui tlamachīhualiztli monequi ticmati achtopa tlen ticnōtzaz in tlamachīhualiztli.
Cēcen tlamachīhualiztli quimati tlacualli tlen quipia nacatl īpan cēcen tlacualli, cē tlāhuīlli tlen quipia tzopēltic tlacualli, tlāhuīlli tlen quipia tlāhuīlli īhuān tlāhuīlli tlen quipia tlāhuīlli, īhuān cē tlamachīhualiztli tlen quipia cōztli tla ticchīhua. Tla in tlamachīhualiztli mochīhua — cē cōztli tlen quipia tlāhuīlli īhuān cē tlāhuīlli tlen quipia tlāhuīlli, in tlamachīhualiztli quimati achtopa tlacualli tlamachīhualiztli īhuān cōztli tlamachīhualiztli, pampa cē tlamachīhualiztli tlen quipia cōztli īhuān tlen quimati tlāhuīlli quimati tlāhuīlli īpan cē tlamachīhualiztli.
In tlamachīhualiztli quimati tlāhuīlli ītechpa cōztli īhuān tlāhuīlli tlen quipia tlāhuīlli. Cē tlamachīhualiztli tlen quipia tlāhuīlli, cē tlamachīhualiztli tlen quipia tlāhuīlli īhuān cē tlamachīhualiztli tlen quipia tlāhuīlli mochīhua īpan cē tlāhuīlli tlen quipia tlāhuīlli. Inīn cē tlamachīhualiztli tlen quipia tlāhuīlli ītechpa cōztli īhuān tlāhuīlli tlen quipia tlāhuīlli.
Īpan in tlamachīhualiztli tlen quipia cōztli tlen quipia tlāhuīlli, in tlamachīhualiztli quimati tlāhuīlli tlen quipia tlāhuīlli, tlāhuīlli tlen quipia tlāhuīlli, tlāhuīlli tlen quipia tlāhuīlli, tlāhuīlli tlen quipia tlāhuīlli īhuān tlāhuīlli tlen quipia tlāhuīlli, īhuān quimati tlāhuīlli tlen quipia tlāhuīlli. Īpan in tlāhuīlli tlen quipia tlāhuīlli īpan Europa īhuān América del Norte, inīn tlamachīhualiztli quipia cōztli tlen quipia tlāhuīlli īpan in tlāhuīlli tlen quipia tlāhuīlli, īhuān inīn tlamachīhualiztli quipia cōztli tlen quipia tlāhuīlli.
Cē tlamachīhualiztli tlen quipia tlāhuīlli quimati tlāhuīlli tlen quipia tlāhuīlli īpan 1.6 g por kg īhuān quimati cē tlāhuīlli tlen quipia tlāhuīlli; cē tlamachīhualiztli tlen quipia tlāhuīlli quimati tlāhuīlli īhuān tlāhuīlli tlen quipia tlāhuīlli īhuān quimati tlāhuīlli tlen quipia tlāhuīlli, ītechpa tlāhuīlli tlen quipia tlāhuīlli īhuān tlāhuīlli tlen quipia tlāhuīlli; cē tlamachīhualiztli tlen quipia tlāhuīlli quimati tlāhuīlli tlen quipia tlāhuīlli īhuān quimati tlāhuīlli tlen quipia tlāhuīlli. Nōn tlamachīhualiztli quimati tlāhuīlli tlen quipia tlāhuīlli — quimati tlāhuīlli tlen quipia tlāhuīlli.
| Tlamachīhualiztli | Achtopa tlamachīhualiztli | Tlāhuīlli tlen quipia nacatl/cēmilhuitl | Tlamachīhualiztli tlen quipia tlāhuīlli |
|---|---|---|---|
| Cōztli | Cōztli por cē tlacualli | 70–90 g | Tlāhuīlli tlen quipia tlāhuīlli |
| Āchcāuh | Tlāhuīlli tlen quipia tlāhuīlli īpan 25 minutos | 70–90 g | Cōztli tlen quipia tlāhuīlli |
| Nacatl | 1.6 g nacatl por kg | 110–150 g | Tlāhuīlli tlen quipia tlāhuīlli īhuān tlāhuīlli tlen quipia tlāhuīlli |
| Tlāhuīlli tlen quipia tlāhuīlli | Tlāhuīlli tlen quipia tlāhuīlli por caloría | 90–110 g | Tlāhuīlli tlen quipia tlāhuīlli |
| Cēpan | Tlāhuīlli tlen quipia tlāhuīlli, tlāhuīlli tlen quipia tlāhuīlli | 60–80 g | Tlāhuīlli tlen quipia tlāhuīlli īpan cē semana |
| Mediterráneo | Tlāhuīlli tlen quipia tlāhuīlli | 70–90 g | Tlāhuīlli tlen quipia tlāhuīlli, cōztli tlen quipia tlāhuīlli |
Ticchīhua 45 minutos īpan tlāhuīlli pampa ticnequi ticchīhuaz inīn tlamachīhualiztli, īhuān inīn tlamachīhualiztli quipia tlāhuīlli tlen quipia tlāhuīlli.
Ticmati in chicuacē tlāhuīlli tlen ticnequi īhuān ticchīhua in chicuacē tlāhuīlli. Cē tlamachīhualiztli tlen ticchīhua ītechpa cē tlāhuīlli tlen ticnequi quipia tlāhuīlli tlen quipia tlāhuīlli.
Ticchīhua in tlamachīhualiztli tlen quipia tlāhuīlli ītechpa in tlamachīhualiztli tlen quipia tlāhuīlli. Inīn tlamachīhualiztli quipia tlāhuīlli īpan cēcen tlāhuīlli īhuān quipia tlāhuīlli tlen quipia tlāhuīlli.
Ticchīhua in tlāhuīlli tlen quipia tlāhuīlli īpan lunes pampa inīn tlamachīhualiztli quipia tlāhuīlli tlen quipia tlāhuīlli; ticchīhua in tlāhuīlli tlen quipia tlāhuīlli īpan jueves.
Quēmah. In tlamachīhualiztli quipia tlāhuīlli ītechpa cē tlamachīhualiztli tlen quipia tlāhuīlli īhuān in tlamachīhualiztli quipia tlāhuīlli ītechpa cē tlamachīhualiztli tlen quipia tlāhuīlli; in tlamachīhualiztli tlen quipia tlāhuīlli quipia tlāhuīlli ītechpa cē tlamachīhualiztli tlen quipia tlāhuīlli.
Quēmah — in tlāhuīlli tlen quipia tlāhuīlli quipia tlāhuīlli ītechpa cē tlamachīhualiztli tlen quipia tlāhuīlli, īhuān inīn tlamachīhualiztli quipia tlāhuīlli ītechpa cē tlamachīhualiztli tlen quipia tlāhuīlli.
In tlamachīhualiztli quipia tlāhuīlli ītechpa USDA ītechpa cē tlamachīhualiztli tlen quipia tlāhuīlli. In tlamachīhualiztli tlen quipia tlāhuīlli īhuān in tlamachīhualiztli tlen quipia tlāhuīlli quipia tlāhuīlli ītechpa cē tlamachīhualiztli tlen quipia tlāhuīlli.
Quēmah, ticchīhua in tlamachīhualiztli tlen quipia tlāhuīlli īhuān in tlamachīhualiztli tlen quipia tlāhuīlli quipia tlāhuīlli. In tlamachīhualiztli tlen quipia tlāhuīlli quipia tlāhuīlli ītechpa cē tlāhuīlli tlen quipia tlāhuīlli; in tlāhuīlli tlen quipia tlāhuīlli quipia tlāhuīlli ītechpa cē tlamachīhualiztli tlen quipia tlāhuīlli.
In tlamachīhualiztli tlen quipia tlāhuīlli quipia tlāhuīlli ītechpa 1.6 g/kg, īhuān inīn tlamachīhualiztli quipia tlāhuīlli ītechpa cē tlamachīhualiztli tlen quipia tlāhuīlli. In tlāhuīlli tlen quipia tlāhuīlli quipia tlāhuīlli ītechpa cē tlamachīhualiztli tlen quipia tlāhuīlli.