Tlanaui, amo ueyi. Achitok se semana.
In huēyi motlacualpīpīliz (hipertensión) cē huēyi cocoliztli īpan in cē tlacah īhuān huel mopahtīz īpan in tlacualli. DASH īhuān cēquintin tlacualli kīneci in motlacualpīpīliz īpan in tlatēmoli. DASH kipiā tlālīmīlli, ahmo vegan; in tlamantli ahmo cē tlamantli.
Cē 2014 meta-análisis īpan JAMA Internal Medicine kipiā chicōntetl tlatēmoli īhuān 32 tlamantli. In tlatēmoli, in tlacualli tlein ahmo quikua nacatl quikalli in motlacualpīpīliz īpan 4.8 mmHg īhuān in 2.2 mmHg. In tlamantli huel huēyi. In tlamantli kīneci in motlacualpīpīliz, ahmo in cocoliztli.
Cē tlacualli tlein kipiā mīac tlālīmīlli quikalli potasio, magnesio, fibre īhuān polyphenols, īhuān quilitl īhuān beetroot kipiā nitrates. DASH, tlein kipiā in US National Heart, Lung, and Blood Institute, kīneci tlālīmīlli īhuān tlacualli īhuān huel quikalli in motlacualpīpīliz. Cē vegan version ahmo kīneci in DASH.
Tiktlalia tonal tlacualiztli itech akatlatl (kale, espinaca, rocket, chard), chakuitl, xocotl, oat, etl, lentil, nochi tlaxkali, ueuetl (achi nueces uan almendras), aayotli. Tikkuatia xiuhtlacualiztli uan xiuhtlacualiztli ipan iztatl. Garlic, hibisco tlaoli uan chakuitl atl nochi kipia achi tlanaui eztli tlatzictli ipan tlamantli.
"In tlacualli tlein ahmo quikua nacatl quikalli in motlacualpīpīliz īpan cē 4.8/2.2 mmHg īpan cē 2014 meta-análisis."
In tlayōllōliliztli īpan in iztatl cē tlamantli. Īpan mīac tlālli, in iztatl kīneci in tlacualli — pan, queso, nacatl, tlacualli īhuān in tlacualli ōmpa in tlacah. In tlacualli tlein ahmo quikua nacatl ahmo kīneci in iztatl: vegan substitutes īhuān sōlōtl huel quipiah mīac iztatl, xicpōhualo in tlamantli.
Oats ika xocotl, nueces, uan pltano. Tliltsaktli kafeh, uan amo xokolatl tlaoli.
Ueyi tlatlakolilli xiuhtli sala ika garbanzo, tlatlaxkali chapuli, aayotli, tahini-limón tlaochpanaliztli.
Lentil dahl ika kuautli arroz, tlatlaxkali espinaca ika ajo, tlaxkali pepino.
Achi almendras, se mansana, uan hummus ika tlatlaxkali xiuhtli.
Hibisco tlaoli, atl, xoxo tlaoli. Tikaxiltia xokolatl atli uan tikaxiltia yolmikiliztli.
Tlapōhualiztli ōmpa 2014 meta-analysis. Tlapōhualiztli tlen amo tlapōhualtilo = tlapēhualiztli tlen temoc. Tlapēhualli īhuān tlapēhualiztli tlen ōmpa tlapēhualiztli ōnetlapēhualli.
mmHg tlapōhualiztli
Yokoyama et al., JAMA Intern. Med. 2014
In tlatēmoli tlamantli mopatlah īpan in tlayōllōliliztli, in tlapōhualiztli īhuān in tlahpōhualiztli īpan in BP; in tlamantli ahmo huel tlamatli.
| Tlacualiztli | Tlanauitli | Keniuh kichiua |
|---|---|---|
| Chakuitl (250ml/tonal) | Ahmo cē, mopatlah in tlamantli īpan cēquintin tlatēmoli. | Dietary nitrato → nitrico óxido |
| Hibiscus (in tlayōllōliliztli mopatlah). | −7 mmHg | Polyphenols; in tlachihualiztli ahmo tlamatli. |
| Ajo (tlayōllōliliztli mopatlah). | Cē −3.8 mmHg īpan cē meta-análisis. | Sulphur compounds; mopatlah ōmpa in tlayōllōliliztli. |
| Flaxseed (tlayōllōliliztli mopatlah). | Cē −3.2 mmHg sistólico. | Lignanes, ALA, fibra |
| Cacao tlamantli tlein kipiā mīac flavanol. | −2 quemeh −3 mmHg | Flavanoles |
| In tlacualli tlein ahmo quikua nacatl īpan in tlatēmoli. | −4.8 mmHg. | Nochi |
In motlacualpīpīliz huel mopahtīz īpan cē tōnalli. In cē 1997 DASH tlatēmoli, in tlacualli quikalli 5.5/3.0 mmHg īpan cē cocoliztli, īhuān 11.4/5.5 mmHg īpan in tlacah tlein kipiā hipertensión. PREMIER tlamantli tlein ahmo tlamatli in tlacualli.
In tlayōllōliliztli īpan in sodio īhuān in potasio. Bananas, camōtl, etl, quilitl īhuān xitomatl kipiā potasio, nōhuian in tlacualli mopatlah. WHO kīneci 3,510 mg/day in potasio, ahmo in tlacah tlein kipiā cocoliztli. In nōnochcal cocoliztli īhuān cēquintin pahtli kīneci in tēpahtiani.
Xicchīhua in tlacualli īpan in tlatzayotl, quilitl, etl, īhuān flaxseed, in tlapōhualiztli. Xictequiti in ajo īhuān beetroot in tlacualli. In beetroot quikalli in motlacualpīpīliz īpan cēquintin tlatēmoli. Xicpatla in iztatl; xicpōhualo in tēpahtiani.
Achi temoc īpan tlapēhualiztli īpan chicuēyi metztli, īca tlapēhualiztli īhuān iztatl tlen īpan tlapēhualiztli.
mmHg tlapōhualiztli
Appel et al., N. Engl. J. Med. 1997
Tlakualiztli tlen xōchimeh, nanacatl īhuān tlapēhualiztli tlen tēyōlmotlaloa ōtlapēhualti tlapēhualiztli tlen amo tlapeuhualiztli nozo iztatl.
Low-glycaemic-index tlakualiztli īca legumes tlen ilhuitl ōtlapēhualti systolic tlapēhualiztli versus wheat fibre īpan type 2 diabetes.
Tlapēhualli ōteititi 4.8 mmHg systolic īhuān 2.2 mmHg diastolic tlen ōmpa omnivorous tlakualiztli.
Tlapēhualti motlapēhualiztli, tlapēhualti iztatl īhuān tlapēhualti tlapēhualiztli īca toconmāqui. Amo tlapēhualti tlapēhualiztli īpan nōhui.
Nochi tlen tlatzoyonilli iztatl quiza ipan tlaxcalolli tlamantli, amo ipan iztatl tlapitzaloni. Cemihcac tlacualchiuhcayotl quichihua miac.
In totōncapitzal, etl, quilitl, camōtl īhuān naranjascameh kipiayah potasio, tlein tlachpāni mopahtīztica in motlacualpīpīliz. In cocoliztli īpan in nōnochcal īhuān cēquintin pahtli quipīa in motlacualpīpīliz cē tlamantli tlācatotocah.
Caxtōlli īhuān caxtōlli minutomeh in nemicah, macuīlli tōnalli īpan cē cemilhuitlapōhualpan, tlachpāni mopahtīztica in motlacualpīpīliz īhuān quimmotlapōhualtiā cē tlamantli in tlein teicnōyotl īpan in tlayōlloh tlamantli. Mopōhualoh tlein mopahtīztica īhuān ahmo mopatlah in tlachihualiztli.
In alcohol quikalli in motlacualpīpīliz, nōhuian īpan in tlein ahcahcōpa in cē tlachihualiztli. In tlayōllōliliztli tlachpāni, māyelī in tlamantli īhuān in tlahpōhualiztli yōlī.
Zan ōmpa in motopahtīx. In tlacualli mopatlah huel quikahcah in pahtli, īhuān mīac ahmo kipiayah. In tlatzātzacualiztli huel huēyi cocoliztli. Mopohualo in motlacualpīpīliz īhuān xicpōhualo in tēpahtiani.
In motlacualpīpīliz huel mopahtīz īpan in cē tōnalli, tlein DASH kīneci. In tlahpōhualiztli īhuān in cē tlamantli in tlein huel quikua in tlālīmīlli ahmo tlamatli; xicpōhualo in motlacualpīpīliz.
WHO kīneci ahmo 5 g in iztatl īpan cē cemilhuitl. In tlacualli tlein ahmo quikua nacatl ahmo huel mopahtīz in iztatl: pan, sōlōtl, tlacualli īhuān in tlein quikua in tlacah huel quipiah. Xicchīhua tlatzalan īhuān xicpōhualo in iztatl.
In potasio-rich tlacualli huel tlachpāni, nōhuian ahmo cē tlamantli huel huēyi. In nōnochcal cocoliztli īhuān cēquintin pahtli quikalli in potasio. Tlein ōmpa, xicpōhualo in tēpahtiani ōmpa in potasio.
Huel, zan ōmpa in motopahtīx. In pahtli kīneci in tlamantli, cē tlacualli tlein ahmo quikua nacatl ahmo tlamatli. Xicpōhualo īpan in cē cali īhuān xicpōhualo in tēpahtiani; ahmo xicpatla in pahtli.
Kafeh kipatla BP achi achi mmHg, akin nochi tlen kuali amo kitlatlalia akin nochi tlamantli. Tikaxiltia kafeh ipan achi tonal akin BP; akin amo, achi tlatlakoli kuali.
Huel tlamantli. In vegan sōlōtl, mock cheeses īhuān tlacualli huel quipiah mīac iztatl. Xicpōhualo: 0.3g iztatl ahnozo ahcahcōpa in 100g huel tecpāni, cē 1.5g in 100g huel huēyi. In tlacualli tlapōhualiztli īhuān in iztatl huel cē tlamantli.
Huel. In alcohol quikalli in motlacualpīpīliz, nōhuian in tlein huēyi. In alcohol tlayōllōliliztli tlachpāni; ahmo xicpēhualti īpan in tlamantli. In tlacualli ahmo mopahtīz in motlacualpīpīliz.
In hueliztepanyohcocoliztli yehuatl in ahmo hueliztlatiuhqui tlalihqui tlacocoliztli in tlalticpactli caquiztinemi, huan in tlacualli quipoloa achi tlen quiyelhuia.
Ipan 2014 meta-analysis ōcatca chicōme tlapēhualli ōmpa 311 hueyi tlakah: systolic tlapēhualiztli ōcatca 4.8 mmHg īhuān diastolic 2.2 mmHg achi tlapēhualtilo tlen ōmpa omnivorous tlakualiztli. Ipan 32 tlapēhualli tlen ōmpa tlapēhualiztli ōcatca achi hueyi, 6.9 īhuān 4.7 mmHg.[1]
Ipan 1997 DASH tlapēhualli ōcatca 459 hueyi tlakah. Ipan chicuēyi metztli, tlakualiztli tlen xōchimeh, nanacatl īhuān tlapēhualiztli tlen tēyōlmotlaloa ōtlapēhualti tlapēhualiztli īca 5.5/3.0 mmHg achi tlen control tlakualiztli, īhuān 11.4/5.5 mmHg īpan tlakah tlen tlapēhualiztli tlen hipertensión. Ōtlapēhualti tlakualiztli, amo vegan tlakualiztli.[2]
Jenkins īhuān tētēciuh (2012) ōtlapēhualti 121 hueyi tlakah tlen type 2 diabetes tlen quikuaz ce tlapēhualiztli tlen legumes ce ilhuitl nozo wheat fibre īpan eyi metztli. Systolic tlapēhualiztli ōtemoc 4.5 mmHg achi īpan legume tēte.[3]
Tlaj tiktlalia se aztli tlatzictli itech mochaj, tikitilis tlen kichijchiuja. Miakpa tlen tlaltikpak kitlatlalia se tlen tlanaui ipan achi metztli.
Cē cocoliztli with important dietary risk factors.
Nochi tlamanitli tlen quipiya nahuatilli huan tlahticpac tlacualli ic quitemactia.
In tlamaniliztli tlen tlatlalihui iyollo hueliliztli.