In Tochtlampani tlen Tlalli: ¿Cuix in cuauhyoh tlatemolli huan zacatl hueliz quipahtiz in cemānāhuac tlatotonilotl?

Ipan inin tonaltin, ihcuac in tlatotonilotl tlacemantli quichihua tlatequipacholiztli ipan macehualtin huan tlamatiliztli, cequintin tlacameh quihtoah ca in pitzomeh huan cuacuahuehqueh huelitih quichihuah ce mahuiztic tlamantli: quitzacuah in carbon tlein actica ipan in ehecatl. Inin tlamatiliztli itoca 'carbon sequestration' ipan ixtlahuameh. Mihtoa ca in yoyolimeh, ihcuac quicuah zacatl, quitzetzeloah in tlalli ica imin xitoma huan ica in 'cellulosic carbon' (in carbon tlen itech quiza in zacatl), quichihuah ca in carbon tlacalaqui in tlalnepantla huan aocmo quichihua tlatotonilotl. Tel, ¿cuix inin nelli tlamantli ahnozo zan ce cuicatl tlen quitlapoloa in tlayolohtiliztli? In Veg.ac tlatemoa in tlein nelli quitoah in tlamatinyohqueh itechpa in 'grass-fed' huan in tlamantli tlen motocayotia 'regenerative grazing' in tlein quitzacuah in tlatotonilotl.

In tlayohuiloc itechpa in Cellulose huan Carbon

In zacatl quipiya ce tlamantli tlen motocayotia cellulose, tlen hueliti mopolohua zan ica in imitic in cuacuahuehqueh. Inin tlamantli quipiya carbon tlen oquicuic itechpa in ehecatl ihcuac omozcalti in xihuitl. Ihcuac ce cuacuahueh quicua inin zacatl, ce tlacotl itech in carbon mocahua ipan in yoyotl, ce tlacotl mopolohua ica in methane, huan occe tlacotl moxtlāhuia ipan in cuitlatl. In tlein quinequih quihtozqueh in tlatlatempohuah, ca inin cuitlatl quitzacua in carbon ipan in tlalli. Inin tlamantli hueltic iuhquin ce 'tepozmecatl' tlen quiquixtia in carbon itechpa in ehecatl. Tel in tlamatinyohqueh itech 'Oxford Martin School' quitoah ca inin tlamantli quipiya ce itlamanaliz, huan in carbon tlen calaqui ipan tlalli aocmo hueliti calaqui ihcuac in tlalli 'pachihui'.

In itlamiz in carbon sequestration

Ihcuac tlitlamixtli huetzi ipan tlalli, in carbon quiyocoxqueh in cuauhtontli huan zacameh. In tlalli hueliti quitzacua carbon, tel yeceh ce chicahuac tlamantli tlen motocayotia 'saturation'. Ceman in tlalli opachiuh ica carbon (quemmanian quihcuiloah ca quichihua 20 ahnozo 50 xihuitl), aocmo hueliti quitzacua ocachi. Ihcuac tlahcic inin tlamantli, in cuacuahuehqueh quinequih quintlatoyahuazqueh ocachi methane, huan in tlatotonilotl motlatoyahuaz ihcuac in 'carbon sink' aocmo quicualoa tlen huehca quihuicaz. Inin quihtoznequi ca in 'regenerative grazing' zan ce achitzin tlamantli huan amo in tlamictiliztli tlen cemānāhuatl technequi.

In mictiliztli itechpa in methane

In tlamantli tlen ocachi techtequipachoa ipan in tlamatiliztli itechpa in cellulose carbon, yehhuatl in methane (CH4). In cuacuahuehqueh tlen quicuah zan zacatl (grass-fed) tlatoyahuah ocachi methane tlen in pitzomeh ahnozo in cuacuahuehqueh tlen quicuah cinpohual (grain-fed), pampa in cellulose ohuih pampa mopolohuaz huan in 'ruminant stomach' quichihua ocachi ehecatl. In methane quipiya 28 ahnozo 80 veces ocachi chicahualiztli pampa tlatotoniliztli tlen in carbon dioxide (CO2). Ma tihualmacaqueh ca in carbon sequestration zan hueliti quitzacua ce achitzin ihcuac in methane tleyecatoc in tlatotonilotl.

“Amo huelitzceh tiquitlazqueh in tlatotonilotl ica ocachi tlacuallimeh tlen tlatlatoyahuah methane, macihui cequintin quihtoa ca in tlalli quicentlaliz carbon.”

In tlalpololiztli huan in biodiversity

Occetlamantli tlen monequi tiquitazqueh, yehhuatl in tlalpololiztli. In regenerative grazing quinequi miyac tlalli. Ihcuac tictlaliah miyac cuacuahuehqueh ipan ixtlahuatl, tictentlamatiltia occequintin yoyolimeh. In ixtlahuatl amo zan carbon sequestration, noihuan ce chantli pampa totomeh huan occequintin tlamantli yoyolimeh. In tlacameh tlen quinequih quichihuazqueh inin 'holistic management' quipatlah in manalihyotl (ecosystem) pampa quicualoa zan ce tlamantli tlacualli.

Tlalcuitlahuiliztli huan in nelli tlamantli

In tlein nelli hueliti quichihua ce hueyi patlaliztli, yehhuatl 'rewilding' ahnozo 'afforestation'. In tlalli tlen axcan quipiya cuacuahuehqueh, tla tiquitlapohuaqueh pampa in cuauhtlah mozcaltih occepa, in carbon sequestration hueliz mochihuaz cenca ocachi chicahuac huan pampa mochipa. In cuauhtin quipiya carbon ipan imin cuauhyoh (woody biomass) huan noihuan ipan in tlalli. Inin mochiuhtoc ipan ce tlamatiliztli tlen quihtoa 'opportunity cost' itech carbon. In carbon tlen huelitiya moquimiloaz ipan cuauhtlah, axcan amo hueliti pampa oncah zacameh pampa in tlacualli.

• In tlalli tlen quipiya carbon saturation aocmo quicua ocachi CO2.
• In methane tlen ruminants quichihuah ocachi tlatotonia pampa carbon sequestration.
• In rewilding quichihua ocachi chicahuac 'carbon sinks' tlen in ixtlahuatl.
• In tlaltequitiliztli itechpa cuacuahuehqueh quipopoloa in biodiversity.

In yolpachihuiliztli amo tlateititiliztli

Miyac tlacameh moneltocah ipan inin tlamantli pampa quinequih quicuazqueh nacatl huan noihuan pachihtiazqueh iminyolloh ca quihtozqueh quipalehuiah in Tonantzin Tlalli. Tel in tlamatiliztli techititia ca inin 'regenerative' tlamantli huelitiz quichihua ce tlacotl tlen tlatotonilotl, zan amo hueliz quitlatlamiz in tlatlatoyahuiliztli tlen quichihua in nacatl. Tla tiquinequih centlamahxiltizqueh in tlatotonilotl ipan 1.5°C, monequi tiquilcahuazqueh in nacatl huan ticuazqueh tlanelhuayomeh.

Tlacuepaliztli: ¿Quenque monequi ticuazqueh xihuitl?

Ihcuac tiquitah in tlapohualiztli, tlamalhuia xihuitl huan tlanelhuayomeh (plant-based diet) yehhuatl in ohtli tlen ocachi hueliti. In 'cellulosic carbon' ipan ixtlahuameh ce nahuallotl pampa tlacameh tlen amo quinequih quipatlah in tlen quicuah. Tla tiquiliah in tlalli ma mozcalti iyolloh, tlehcoz in yoyoliztli huan huetziz in tlatotonilotl. In Veg.ac quinequi ma tinemican ica tlamatiliztli huan tlacuitlahuiliztli. In tlamictiliztli amo itechpa quen tlatlamah in cuacuahuehqueh zacatl, itechpa quen tiktlapohuaqueh in tlalli pampa in xoxoctli huan in yoliztli.

1. Tlacua tlanelhuayomeh pampa tictlatzacuazqueh in methane.
2. Tictemoazqueh tlacualli tlen amo quichihua tlalpololiztli.
3. Tiquinpalehuizqueh in farmers tlen quipatlah nacatl pampa xihuitl.
4. Tictlahtlauhtizqueh in tequihuahqueh ma quitzacuah in cuauhtlah.

Pampa tlamiz, tlen monequi tiquilnamiquizqueh yehhuatl inin: in Tonantzin Tlalli quipiya ce itlamiz. Amo hueliti tictlatoyahuazqueh methane huan tiquitozqueh ca in tlalli quitlapachos inin mictiliztli. In nelli tlalpakixtiliztli quiza itechpa in tiquitlapoloah in nacatl huan tiquitlapohuah in yolohtli pampa occe nemiliztli, ce nemiliztli xoxoctic huan tlamatiliztic.

In Tlamantli itechpa in Tlalli huan in Tlacualiztli: Tlalticpac Tlalticpac

In tlatlatemoilli ica tlalpakixtiliztli, tlen yōlchihualiztli, huan in tlein hueliz quichihuas in tlacualli ica Tonantzin Tlalli, hueli tlatlatemoh itechpa in tlein techpalehuia tlapactiliztli. In tlalticpac tlatotonilotl, huan in tlein techcocolia, hueli quipahtiz in tlatlatemoilli ica tlalpakixtiliztli huan in tlein techpalehuia tlapactiliztli. In tlatlatemoilli ica tlalpakixtiliztli, tlen yōlchihualiztli, huan in tlein hueliz quichihuas in tlacualli ica Tonantzin Tlalli, hueli tlatlatemoh itechpa in tlein techpalehuia tlapactiliztli.

In tlatlatemoilli ica tlalpakixtiliztli, tlen yōlchihualiztli, huan in tlein hueliz quichihuas in tlacualli ica Tonantzin Tlalli, hueli tlatlatemoh itechpa in tlein techpalehuia tlapactiliztli. In tlalticpac tlatotonilotl, huan in tlein techcocolia, hueli quipahtiz in tlatlatemoilli ica tlalpakixtiliztli huan in tlein techpalehuia tlapactiliztli. In tlatlatemoilli ica tlalpakixtiliztli, tlen yōlchihualiztli, huan in tlein hueliz quichihuas in tlacualli ica Tonantzin Tlalli, hueli tlatlatemoh itechpa in tlein techpalehuia tlapactiliztli.

• In tlatlatemoilli ica tlalpakixtiliztli, tlen yōlchihualiztli, huan in tlein hueliz quichihuas in tlacualli ica Tonantzin Tlalli, hueli tlatlatemoh itechpa in tlein techpalehuia tlapactiliztli.
• In tlalticpac tlatotonilotl, huan in tlein techcocolia, hueli quipahtiz in tlatlatemoilli ica tlalpakixtiliztli huan in tlein techpalehuia tlapactiliztli.
• In tlatlatemoilli ica tlalpakixtiliztli, tlen yōlchihualiztli, huan in tlein hueliz quichihuas in tlacualli ica Tonantzin Tlalli, hueli tlatlatemoh itechpa in tlein techpalehuia tlapactiliztli.

In Tlalcuitlahuiliztli: Tlein Tlalcuihualiztli Tlahtohualiztli

In tlatlatemoilli ica tlalpakixtiliztli, tlen yōlchihualiztli, huan in tlein hueliz quichihuas in tlacualli ica Tonantzin Tlalli, hueli tlatlatemoh itechpa in tlein techpalehuia tlapactiliztli. In tlalticpac tlatotonilotl, huan in tlein techcocolia, hueli quipahtiz in tlatlatemoilli ica tlalpakixtiliztli huan in tlein techpalehuia tlapactiliztli. In tlatlatemoilli ica tlalpakixtiliztli, tlen yōlchihualiztli, huan in tlein hueliz quichihuas in tlacualli ica Tonantzin Tlalli, hueli tlatlatemoh itechpa in tlein techpalehuia tlapactiliztli.

In tlatlatemoilli ica tlalpakixtiliztli, tlen yōlchihualiztli, huan in tlein hueliz quichihuas in tlacualli ica Tonantzin Tlalli, hueli tlatlatemoh itechpa in tlein techpalehuia tlapactiliztli. In tlalticpac tlatotonilotl, huan in tlein techcocolia, hueli quipahtiz in tlatlatemoilli ica tlalpakixtiliztli huan in tlein techpalehuia tlapactiliztli. In tlatlatemoilli ica tlalpakixtiliztli, tlen yōlchihualiztli, huan in tlein hueliz quichihuas in tlacualli ica Tonantzin Tlalli, hueli tlatlatemoh itechpa in tlein techpalehuia tlapactiliztli.

• In tlatlatemoilli ica tlalpakixtiliztli, tlen yōlchihualiztli, huan in tlein hueliz quichihuas in tlacualli ica Tonantzin Tlalli, hueli tlatlatemoh itechpa in tlein techpalehuia tlapactiliztli.
• In tlalticpac tlatotonilotl, huan in tlein techcocolia, hueli quipahtiz in tlatlatemoilli ica tlalpakixtiliztli huan in tlein techpalehuia tlapactiliztli.
• In tlatlatemoilli ica tlalpakixtiliztli, tlen yōlchihualiztli, huan in tlein hueliz quichihuas in tlacualli ica Tonantzin Tlalli, hueli tlatlatemoh itechpa in tlein techpalehuia tlapactiliztli.

“In tlatlatemoilli ica tlalpakixtiliztli, tlen yōlchihualiztli, huan in tlein hueliz quichihuas in tlacualli ica Tonantzin Tlalli, hueli tlatlatemoh itechpa in tlein techpalehuia tlapactiliztli.”