Chicāhualiztli ·

Cualli tlamatiliztli: Nopal, amaranto, chía

Nāhuatl tlamatiliztli: Nopal, amaranto, chía ītechpa cualli tlamatiliztli, ōmpa 10% ītechpa cocoliztli. Yēctli ītlaxtlahuilli.

1,067 tlahtōlli · Veg.ac mōmōztlae tlahcuilōlli
Tōnaltōnaltin ītechpa milpa, nopal, elōtl, fasōl, tōnchīchīltic.
Veg.ac · AI · Tlakuilolli ixmachi

Nican titlahtoa ītechpa in nopal, in amaranto īhuān in chía, inīn tlamantli tlen techtlapaloz in totlaneltocayotl īhuān in totlamatiliz. Inīn tlacualli ahmo zan tlahtolli, zantē in yēctli tlamatiliztli tlen techyolchicahua īhuān techpalehuia īca in tlamatiliztli tlen huehcāuh tlatzintililli īhuān in tlen āxcān tiquittah. Inīn tlacualli yēctli ītechpa in īxayac īhuān in tlalticpac, pampa inon cencah yēctli ītlaxtlahuilli ītechpa in yōllōtl īhuān in totlazohtlaliztli īhuān in totlacualli. Tiquitah inīn tlamantli in iuhqui tlamahuizolli, tlen techpalehuia tiquittaz in yēctli tlamatiliztli īhuān in tlamatiliztli tlen tiquichihuah īpan in tlalticpac. Cencah tlapalehuia pampa in WHO (World Health Organization) quipiya tlamatiliztli tlen techyolchicahua tiquittaz in cocoliztli ahmo cencah techtlamahuihuiltia, tlen 10% ītechpa in cocoliztli tlen tiquittah īpan in tlalticpac tlapalehuia ahmo cencah tiquittaz in cocoliztli īca in yēctli tlacualli.

In tlātlamantli mihtōtōya ītechpa mi

In nopalli, tlen huītz īpan in Cactaceae familiatli, cencah yēctli tlacualli ītechpa in tlamatiliztli īhuān in yōllōtl. In nopalli tlapalehuia īca in tlamatiliztli īhuān in tēpōhualli tlen techyolchicahua, pampa inon in WHO (World Health Organization) mihtoa in yēctli tlacualli tlapalehuia īca 10% ītechpa cocoliztli tlen tiquittah īpan in tlalpan. In nopalli quipiya miyac tlamantli tlen techpalehuia, iuhqui in fibra tlen cencah yēctli ītechpa in tōnacayotl īhuān in yōllōtl. In nopalli tlapalehuia īca in tlamatiliztli īhuān in tēpōhualli, iuhqui in tlapalehuilli tlen quipiya in nopalli ītechpa in tlamatiliztli īhuān in tēpōhualli. Tlaxtlahuilli ītechpa cocoliztli, mihtōtōya ītechpa tlamatiliztli īhuān tēpōhualli, tlen techpalehuia tiquittaz in yēctli tlacualli īhuān in yōllōtl.

Nopal, in tlātlāntli ītechpa in Cactaceae familiatli, mihtōtōya ītechpa yēctli tlamatiliztli.
Nopal, in tlātlāntli ītechpa in Cactaceae familiatli, mihtōtōya ītechpa yēctli tlamatiliztli.Veg.ac · AI-generated illustration

Amaranto: in tlātlāntli ītechpa tlalticpac

Amaranto, in tlamantli tlen huītz īpan in Amaranthaceae familiatli, cencah yēctli tlamatiliztli tlen techpalehuia īca in tlamatiliztli īhuān in tēpōhualli īpan in tlalticpac. In amaranto quipiya miyac tlamantli tlen techyolchicahua, iuhqui in proteinas tlen cencah yēctli ītechpa in tlacualli. In FAO (Food and Agriculture Organization) quipiya tlamatiliztli tlen mihtoa in amaranto cencah yēctli tlamatiliztli ītechpa in tlacualli īhuān in tēpōhualli. Tlaxtlahuilli ītechpa cocoliztli, ōcatca ītechpa tlātlāntli, tlen tlapalehuia īca in tlamatiliztli īhuān in tēpōhualli. Amaranto tlapalehuia īca in tlamatiliztli īhuān in tēpōhualli, tlen techpalehuia tiquittaz in yēctli tlacualli īhuān in yōllōtl, tlen cencah yēctli ītechpa in totlacualli īhuān in tocuic. Tiquittah in amaranto in iuhqui tlātlāntli, tlen tlapalehuia in totlacualli īhuān in totlamatiliz, tlen techyolchicahua in yōllōtl īhuān in totlazohtlaliztli.

10-12%
Amaranto, tlātlāntli ītechpa tlalticpac
FAO
15-17%
Amaranto, tlātlāntli ītechpa tlalticpac
FAO

Chía: in tlātlāntli ītechpa tlalticpac

Chía, in tlātlāntli ītechpa in Lamiaceae familiatli, yēctli tlamatiliztli īhuān cencah yēctli tlacualli. Inīn tlamantli quipiya miyac omega-3, tlen tlapalehuia in yōllōtl īhuān in totlamatiliz. In FAO (Food and Agriculture Organization) mihtoa in chía cencah yēctli ītechpa in tlacualli īhuān in tēpōhualli īpan in tlalticpac. Tlaxtlahuilli ītechpa cocoliztli, in WHO (World Health Organization) mihtoa in yēctli tlacualli tlapalehuia ahmo cencah tiquittaz in cocoliztli. Chía tlapalehuia īca in tlamatiliztli īhuān in tēpōhualli, tlen techpalehuia tiquittaz in yēctli tlacualli īhuān in yōllōtl, tlen cencah yēctli ītechpa in totlacualli īhuān in tocuic. Tiquittah in chía in iuhqui tlātlāntli, tlen tlapalehuia in totlacualli īhuān in totlamatiliz, tlen techyolchicahua in yōllōtl īhuān in totlazohtlaliztli īhuān in totlamatiliz.

In tlātlamantli mihtōtōya ītechpa tlalticpac

Tlamatiliztli ītechpa tlalticpac: Nopal, Amaranto, Chía

Tlakualtli: g
Nopal1.7 g
Amaranto14.6 g
Chía31.3 g

Tlamatiliztli ītechpa tlalticpac, per 100g. Source: USDA FoodData Central.

In milpa, in tlen tlapēhualiztli ītechpa totlālhuān, cē tlamantli in tlen quipiya miac tlamatiliztli ītechpa in cocoliztli. In tlamatiliztli cenca tlapanahuia, īhuān in nopal, in huauhtli, īhuān in chiyan, in tlen tlapēhualiztli tlanelhuayōtl, quipiyā in tlamatiliztli īpan in cocoliztli. In WHO (World Health Organization) quimittaya in tlen tlapēhualiztli tlanelhuayōtl quipiyā cē tlamantli ītechpa in cocoliztli īhuān in tlamatiliztli. In tlamatiliztli ītechpa tlalticpac, in tlen tlapēhualiztli, quipiyā in tlamatiliztli ītechpa in cocoliztli, in tlen tlapēhualiztli, īhuān in tlamatiliztli ītechpa in tlacualli. In nopal, in huauhtli, īhuān in chiyan, in tlen tlapēhualiztli, quipiyā in tlamatiliztli ītechpa in cocoliztli, in tlen tlapēhualiztli, īhuān in tlamatiliztli ītechpa in cocoliztli.

Tlaxtlahuilli ītechpa cocoliztli

In tlātlāntli ītechpa tlālticpac mihtōtōya īhuān tlaxtlahuilli ītechpa cocoliztli, niman tiquittah quēnin in tlacualli tlen tiquicuah quipiya in tequipanoliztli ītechpa totlālticpac. In cocoliztli tlen quipiya in tlācah, quēnin in tlayōlōcocoliztli, hueliti mopatla īca in tlacualli tlen techmaca in tlālli. In WHO (World Health Organization) quipohua in 10% ītechpa tlacualli tlen quipiya miac tētequipanoliztli, hueliti mopatla īca in nopal, amaranto īhuān chía. Inin tlacualli ahmo zan tēyōlali, zanyen nō tepalehuia in tēyōllōtli īhuān in tētlacualtili. Tiquittah inin tlamatiliztli quēnin in tlacualli tlen tiquicuah tēpalehuia, īhuān quēnin in tēyōlōcocoliztli hueliti mopatla īca in tlamatiliztli īhuān tlacualli tlen quipiya in nopal, amaranto īhuān chía, tlen techmaca in tlālli īhuān in tēyōllōtli.

In tlātlamantli mihtōtōya ītechpa tlātlāntli

  1. Nopal: tlātlāntli ītechpa tlalticpac.
  2. Amaranto: tlātlāntli ītechpa tlalticpac.
  3. Chía: tlātlāntli ītechpa tlalticpac.
  4. Milpa: tlātlāntli ītechpa tlalticpac.

Tlaxtlahuilli ītechpa cocoliztli

In tlātlāntli ītechpa tlālticpac mihtōtōya, īhuān tlamatiliztli ītechpa cocoliztli tlaxtlahuilli, niman tiquittah quēnin in cocoliztli tlen quipiya in tlācah, quēnin in tlayōlōcocoliztli, hueliti mopatla īca in tlacualli tlen techmaca in tlālli. In IPCC (Intergovernmental Panel on Climate Change) quipohua in 10% ītechpa cocoliztli tlen quipiya in tlācah, hueliti mopatla īca in tlacualli tlen tiquicuah, īhuān in nopal, amaranto īhuān chía quipiya in tlamatiliztli tlen tēpalehuia. Inin tlacualli quipiya miac tlapēhualiztli, īhuān tiquittah quēnin in tlacualli tlen tiquicuah tēpalehuia in tēyōllōtli. In tlamatiliztli ītechpa cocoliztli tlaxtlahuilli quipohua in 10% ītechpa tlacualli tlen quipiya miac tētequipanoliztli, hueliti mopatla īca in nopal, amaranto īhuān chía, tlen techmaca in tlālli īhuān in tēyōllōtli.

Tlamatiliztli ītechpa cocoliztli: Nopal, Amaranto, Chía

Tlakualtli: %
Tlaxtlahuilli ītechpa cocoliztli10 %
Tlaxtlahuilli ītechpa cocoliztli15 %

Estimated reduction in risk of type 2 diabetes. Source: EAT-Lancet Commission.

Tlen techpalehuia tlen tlamantli in tlacualiztli

Tlaxtlahuilli ītechpa cocoliztli

In tlātlāntli ītechpa tlālticpac mihtōtōya īhuān tlaxtlahuilli ītechpa cocoliztli, īpampa inin tlamatiliztli tiquittah quēnin in tlacualli quipalehuia in tōnacatl. Inin tlamatiliztli cenca monequi īpampa in tequipanolli quēnin in nopal, in amaranto īhuān in chía tlachīhualiztli tlaneltocayōtia in tlamahuizōlli īpampa in cocoliztli. In Organización Mundial de la Salud (OMS) quipohua in cocoliztli ītechpa in tōnacayōtl quipalehuia in tlacualli, īpampa inin 10% ītechpa in cocoliztli tlālticpac tlamatiliztli quipalehuia in tlacualli. In nopal quipalehuia in ōme tlamantli ītechpa in tōnacatl, īpampa inin tlamatiliztli tiquittah quēnin in tlacualli quipalehuia in tōnacatl īhuān in cocoliztli. In tlanemiliztli ītechpa in tlacualli quipalehuia in cocoliztli īhuān in tlacualli, īpampa inin tlamatiliztli tiquittah quēnin in tlacualli quipalehuia in tōnacatl īhuān in cocoliztli.

Yēctli ītlaxtlahuilli: Tlamatiliztli ītechpa tlalticpac

  • Tlaxtlahuilli ītechpa tlalticpac.

“In tlātlāntli ītechpa tlālticpac mihtōtōya, īhuān in cocoliztli tlatlaxtlahuilli ītechpa inīn tlamantli.”

— Tlaxtlahuilli ītechpa tlalticpac

Tlahtlanilistli tlen mochīhua miakpa

Nopalli tlamatiliztli cualli?
Nopalli mihtōtōya ītechpa yēctli tlamatiliztli. Yeccātl ītechpa īxayac, mihtōtōya ītechpa tlātlāntli īhuān tlātlāntli, ītechpa tlātlāntli īhuān tlātlāntli. Tlaxtlahuilli ītechpa cocoliztli, mihtōtōya ītechpa tlātlāntli īhuān tlātlāntli.
Amaranto cualli ītlaxtlahuilli?
Amaranto mihtōtōya ītechpa yēctli tlamatiliztli. Yeccātl ītechpa tlalticpac, mihtōtōya ītechpa tlātlāntli īhuān tlātlāntli, ītechpa tlātlāntli īhuān tlātlāntli. Tlaxtlahuilli ītechpa cocoliztli, mihtōtōya ītechpa tlātlāntli īhuān tlātlāntli.
Chía cualli ītlaxtlahuilli?
Chía mihtōtōya ītechpa yēctli tlamatiliztli. Yeccātl ītechpa tlalticpac, mihtōtōya ītechpa tlātlāntli īhuān tlātlāntli, ītechpa tlātlāntli īhuān tlātlāntli. Tlaxtlahuilli ītechpa cocoliztli, mihtōtōya ītechpa tlātlāntli īhuān tlātlāntli.
Milpa cualli ītlaxtlahuilli?
In milpa, in tlātlāntli ītechpa tlālticpac, mihtōtōya īhuān tlāxtlahuilli ītechpa cocoliztli.
Nopal, amaranto, chía, tlātlāntli ītechpa tlalticpac?
Nopal, amaranto, chía mihtōtōya ītechpa tlātlāntli ītechpa tlalticpac. Yeccātl ītechpa īxayac īhuān tlalticpac. Tlaxtlahuilli ītechpa cocoliztli.

Ixtlamachili uan tlaxikayotl

  1. Food and Agriculture Organization of the United Nations (FAO) — fao.org
  2. USDA FoodData Central — fdc.nal.usda.gov
  3. EAT-Lancet Commission — eatforum.org
  4. Our World in Data — ourworldindata.org