Xōchqualli nemiliztli ·

Tlācatl īpan 30 tōnalli: Xikpātiuh tlen ticcuāz īpan milpa

Ticpōhuaz tlen ticcuāz īpan milpa īhuān ticpātiuh tlen ticcuāz īpan 30 tōnalli. Xikitta tlen ticcuāz īpan milpa īhuān ticpātiuh tlen ticcuāz īpan 30 tōnalli.

568 tlahtōlli · Veg.ac mōmōztlae tlahcuilōlli
Milpa īpan tlālli, ītechcopa etl, tlaōlli īhuān ayōchtli
Veg.ac · AI · Photo illustration

Xikitta tlen ticcuāz īpan milpa īhuān xikpātiuh tlen ticcuāz īpan 30 tōnalli.

Tlen ticcuāz īpan milpa īhuān ticpātiuh tlen ticcuāz īpan 30 tōnalli

Xikpātiuh tlen ticcuāz īpan milpa īhuān xikpātiuh tlen ticcuāz īpan 30 tōnalli. Xikitta tlen ticcuāz īpan milpa īhuān xikpātiuh tlen ticcuāz īpan 30 tōnalli.

  • Tlen ticcuāz īpan milpa īhuān ticpātiuh tlen ticcuāz īpan 30 tōnalli.
  • Nō xikpēhualti xikcencāhuili in tlacualli īca tlamantli tlen ahcopa tlatectli, pampa inon techpalehuia ticahtocah tlapiani īhuān tlamatca.
  • Nō xikpēhualti xikcencāhuili motlacual īca tlen tlacatīuh īpan nōchi tlayōlli, pampa nōchi tlen hualhualā īpan cē tōnalli quipiya inin yōllōtl īhuān tlamatiliztli.
30%
Tlen ticcuāz īpan milpa
FAO 2023
50%
Tlen ticcuāz īpan milpa
IPCC 2022

Tlen ticcuāz īpan milpa īhuān ticpātiuh tlen ticcuāz īpan 30 tōnalli

Unit: %
Tlen ticcuāz īpan milpa30
Tlen ticcuāz īpan milpa50

FAO 2023, IPCC 2022

“Achtopa xiquittacan tlen cencah cualli tlen quipiya in tlamantli, niman xicpepetlacan in tlen ōmpa tlapēhualtia īhuān xiquinmanacan in tlatequipanoani tlen tlatocayotia in tōnaltēquitl.”

— FAO 2023
Tlen ticcuāz īpan milpa īhuān ticpātiuh tlen ticcuāz īpan 30 tōnalli
Tlen ticcuāz īpan milpa īhuān ticpātiuh tlen ticcuāz īpan 30 tōnalliVeg.ac · AI-generated illustration

Tlen ticcuāz īpan milpa īhuān ticpātiuh tlen ticcuāz īpan 30 tōnalli

Xikpepetlāhuilti īn tōnalmāyōtl īhuān xikneltoca tlen tēchmaka tlālli, pampa nōn cualli tlacualli tēchmaka chikāhualiztli īhuān tlamatiliztli.

  • Xicpepechtli in tlacualli tlen mochiua īpan milpa, pampa inon quipia miac tlapalhuiliztli īhuān amo quipia tlen ichtac tlapalhuiliztli.
  • Īpan nōchi tōnalli, xikpepetlāhuī tlen tēhuāntl tictlālia īpan motlāl, pampa tlen tōnaltin tēchmaka in tlālli īhuān in atl, yēhuatl tlen tēchpāpaquilia īhuān tēchmachtia ma ticpiakān tlamantli tlen tēchmaka in yōllōtl.
  • Nō ītechpa tlatoa in tlen tiquīzoh, tiquēhuah īhuān tiquēnēxtiāh tlen tictlālīlīah totlācatl īpan in tōnalli.
30%
Tlen ticcuāz īpan milpa
FAO 2023
50%
Tlen ticcuāz īpan milpa
IPCC 2022

Tlen ticcuāz īpan milpa īhuān ticpātiuh tlen ticcuāz īpan 30 tōnalli

Unit: %
Tlen ticcuāz īpan milpa30
Tlen ticcuāz īpan milpa50

FAO 2023, IPCC 2022

“Tēl, ahmo zan yēhuātl: nō monequi tiquittāz tlen tlamantli tēchpēhualtīa tēpāpāquiliztli īhuān tētlapaltīliztli, pampa tētlahtolnamiquiliztli īhuān tēyōllōtl nō ōmpa tlapēhualtia cē yancuīc tēyōllōtlaliztli īpan totlācatlacuhyōtl.”

— FAO 2023
Ce tianguis ipan Mexico ica elotl, etl, ayotochtli, huan amaranth
Tlen ticcuāz īpan milpa īhuān ticpātiuh tlen ticcuāz īpan 30 tōnalliVeg.ac · AI-generated illustration

Tlayōlōlli īhuān tlamantli tlen tiquīzāltia īpan 30 tōnalli

Xikpātiuh tlen ticcuāz īpan milpa īhuān ticpātiuh tlen ticcuāz īpan 30 tōnalli. Xikitta tlen tiquīzāltia, xikpātiuh tlen ticcuāz īpan 30 tōnalli.

  • Nō xikpiya tlanelhuatl tlen ōmpa tlatzintli, xikpēhualti tlen tēhuatl tichīhuā īpan mōntli, nō iuh xikpatla ōmpa tlen tōnalpan.
  • Nenqui tiquineltiltia tlen tiquīzāltia, xikpepechō tlen tiquemeh tlatzotzonalmeh īhuān xikpōhualti tlen tiquīzāltia īpan 30 tōnalli.
  • Tleka intla tikpōpolōzke ika tlen titekitih, tikpiyāzke ōmpa nōchi tlen moneki, tlen tēchpāpāquiltia īhuān tēchpalehuia tlen totonacayō.
30%
Tlen ticcuāz īpan milpa
FAO 2023
50%
Tlen ticcuāz īpan milpa
IPCC 2022

Tlen ticcuāz īpan milpa īhuān ticpātiuh tlen ticcuāz īpan 30 tōnalli

Unit: %
Tlen ticcuāz īpan milpa30
Tlen ticcuāz īpan milpa50

FAO 2023, IPCC 2022

“Nō tēchpalehuia tichuāz tlen tēhuāntin tichīhuah, pampa nōchi tlen tlacatīyān tēchmaca īpan cē xihuitl yēctli ītōcā īhuān tēchcuāliz ōmpa īpan tōtōcāyō.”

— FAO 2023

Tlen ticcuāz īpan milpa īhuān ticpātiuh tlen ticcuāz īpan 30 tōnalli

Xikpixka tlen tlatocayotl īpan mīlpan, pampa nōn quipiya in tlamahuizōlli īhuān in tomin tlen techpalehuia toconmācah in totlacualli.

  • Nō xikpiya īpan motlayōlōl tlaxcalli, etl, īhuān tlen ōmpa mochiwa īpan milpa, pampa ōmpa titeixmati tlen tlamantli motequihuia īpan totlacualli īhuān tlen titechpāhuia.
  • Cē yancuīc tlamantli tlen ticcuāz mochiua in ōmpa milpa, īhuān inin tlamantli techmaka miak cualtīliztli īhuān paktli īpan totlāl.
  • Nō iuhquin, xikpēhualti tlen tiktlālia īpan motlacuāl, tlen ōmpa wītz īpan tōtōchtli, īhuān tlen ōmpa wītz īpan in tōtōtl, pampa in tlamantli tlen ticcuāz, tlen tēchmaca in tlālli, tēchpalehuia tlen tichuāz īpan in tōnaltēn.
30%
Tlen ticcuāz īpan milpa
FAO 2023
50%
Tlen ticcuāz īpan milpa
IPCC 2022

Tlen ticcuāz īpan milpa īhuān ticpātiuh tlen ticcuāz īpan 30 tōnalli

Unit: %
Tlen ticcuāz īpan milpa30
Tlen ticcuāz īpan milpa50

FAO 2023, IPCC 2022

“Xicpiya in ōmpa tlatzotzonaltepetl xochitla tlen techmaca in tlālli, pampa in tlacualli tlen hueli tichuāzqueh quipia miac tlapalhuiliztli īhuān techyolpachihui ipan totlacayo.”

— FAO 2023

Frequently asked questions

Tlen ticcuāz īpan milpa īhuān ticpātiuh tlen ticcuāz īpan 30 tōnalli?
Tlen ticcuāz īpan milpa īhuān ticpātiuh tlen ticcuāz īpan 30 tōnalli. Xikitta tlen ticcuāz īpan milpa īhuān ticpātiuh tlen ticcuāz īpan 30 tōnalli.
Tlen ticcuāz īpan milpa īhuān ticpātiuh tlen ticcuāz īpan 30 tōnalli?
Mochī tlanemilīlli ōmpa milpan, tlen tēchmaca tōnatiuh īhuān tlālli, tēchpalehuia ma tichuīcākan se yōliliztli tlen amo kipiya tenyōtlatōlli. Xikneltoka tlen tēchmaka in īxōchiyo in cēntli īhuān in etl, pampa nōn tlamantli tēchmaca tlapēhualiztli īhuān tehuatl tikpātiuh mōyōlōtzin īpan in tōnalli.
Tlen ticcuāz īpan milpa īhuān ticpātiuh tlen ticcuāz īpan 30 tōnalli?
Tlen mīlakyōtl techmaka, moneki tictlahtlāzkeh īpan totlacualli in ōmpa milpan. Nō tictlahtlāzkeh in tlen techpāpaquiltia īpan inin tōnalli tlen ōmpa tiquicnenehuiltiā in tlen tiquiccuāzkeh.
Tlen ticcuāz īpan milpa īhuān ticpātiuh tlen ticcuāz īpan 30 tōnalli?
Ahmo zan nōchi tlen ticcuāz īpan milpa ōmpa tlatēkpan, nō tōnalli tlatēkpan tlen ticcuāz. Xikpiya tlen ticcuāz ōmpa milpa īhuān xikpātiuh tlen ticcuāz īpan 30 tōnalli, pampa nōn tlen ticcuāz ōmpa milpa kuali tlen ticcuāz.
Tlen ticcuāz īpan milpa īhuān ticpātiuh tlen ticcuāz īpan 30 tōnalli?
Nelli, miak tlamantli tlen tlen timotoca ipan milpan tlapaleuia in totonalkayo, ika tlen totechpohua tlen tikuahkeh tlen ika timopalehuiah, tlen totechyolpachiuia ihuan techmaka in totonalkayo tlen moneki.
Tlen ticcuāz īpan milpa īhuān ticpātiuh tlen ticcuāz īpan 30 tōnalli?
Nō xiktlāli iyōllo tlen tlapēhualtia īpan tlalmantli, pampa nōchi tlen tlapēhualtia īpan milpa tlachīhualo īca tlateochīhualiztli īhuān tlamatiliztli, tlen techmaca chicahualiztli īhuān pēhualiztli īpan totlācatlacayo.
Tlen ticcuāz īpan milpa īhuān ticpātiuh tlen ticcuāz īpan 30 tōnalli?
Cē yancuīk tlamantli īpan motlālpan tlen tēchpalehuia tlen ticcuāz īpan cē xihuitl. Xiktlāli tlen ōmpa mīltia īhuān xikpātiuh nōchi tlen ticcuāz īpan 30 tōnalli, pampa nōn yēctli tlen ticcuāz īpan tēchpalehuia ītlah tlen tēchpalehuia īpan totlacualli.
Tlen ticcuāz īpan milpa īhuān ticpātiuh tlen ticcuāz īpan 30 tōnalli?
Nō ik nōiuhki, moneki tikpepetlāhuas tlen tictlālīz īpan motlāl, pampa ōmpa titeixittas tlen kualli īhuān tlen amo kualtzin tlen mitsyōlōtia. Xikpiya tlen tikuīkas, pampa nōchi tlen tiktlapachōa kualkān tlapēhualtia, īhuān nōchi tlen tikpachōa īpan 30 tōnalli, nēxtia tlen tiktlahtōltia īpan motlāl.

Sources & further reading

  1. FAO 2023 — FAO (fao.org)
  2. IPCC 2022 — IPCC (ipcc.ch)
  3. WHO 2021 — WHO (who.int)
  4. EAT-Lancet 2019 — EAT-Lancet (thelancet.com)
  5. Our World in Data 2023 — Our World in Data (ourworldindata.org)
  6. Nature Food 2022 — Nature Food (nature.com)