Tlamanitiliztli & yāncuīc ·

Tlaquetzalli: Tlaixcopa Āxcāuh

Nāhuatl tlamatiliztli ītech ōmochiuh ōme tlamantli āxcāuh ītech Tlaquetzalli.

809 tlahtōlli · Veg.ac mōmōztlae tlahcuilōlli
Īxco tlatzintlan milpa ītech ōmpa ōmochiuh tlamantli ōme tlamantli āxcāuh ītech ītech Tlaquetzalli.
Veg.ac · AI · Tlakuilolli ixmachi

Tlaquetzalli tlaixcopa ōme tlamantli āxcāuh ītech Tlaquetzalli ōmochiuh. Ītech ōmpa ōmochiuh in ōme tlamantli āxcāuh, īhuān nō ōmochiuh in ōme tlamantli āxcāuh ītech Tlaquetzalli.

Ōme Tlamantli Āxcāuh ītech Tlaquetzalli (1500 īhuān 1700)

Ītech ōmpa ōmochiuh ōme tlamantli āxcāuh ītech Tlaquetzalli. Īpan inīn cāhuitl, ōmochiuh ōme tlamantli āxcāuh ītech Tlaquetzalli. Ītech ōmpa ōmochiuh ōme tlamantli āxcāuh ītech Tlaquetzalli.

Īxco tlatzintlan milpa ītech ōmpa ōmochiuh tlamantli ōme tlamantli āxcāuh ītech ītech Tlaquetzalli.
Īxco tlatzintlan milpa ītech ōmpa ōmochiuh tlamantli ōme tlamantli āxcāuh ītech ītech Tlaquetzalli.Veg.ac · AI-generated illustration

Tlālli īhuān Tlamantli

Ītech ōmpa ōmochiuh ōme tlamantli āxcāuh ītech Tlaquetzalli.

  • Ītech ōmpa ōmochiuh tlamantli ōme tlamantli āxcāuh ītech ītech Tlaquetzalli.
  • Nō ītech nēci in yancuīc tlamachtilli īhuān in tlamatiliztli tlein ōquipēuh in tēixiptlatiani īpan in tlein tēpacholiztli.
  • Nō ōmochiuh in tōltēcayōtl īpan inīn āxcāuh, in ōquichīuh in tlamatiliztli īhuān in yōllōtl.

Ōme Tlamantli Āxcāuh ītech Tlaquetzalli (1700 īhuān 1900)

Ītech ōmpa ōmochiuh tlamantli ōme tlamantli āxcāuh ītech ītech Tlaquetzalli

Tlakualtli: %
Ītech ōmpa ōmochiuh tlamantli ōme tlamantli āxcāuh ītech ītech Tlaquetzalli70 %
Ītech ōmpa ōmochiuh tlamantli ōme tlamantli āxcāuh ītech ītech Tlaquetzalli25 %
Ītech ōmpa ōmochiuh tlamantli ōme tlamantli āxcāuh ītech ītech Tlaquetzalli5 %

Fuente: Instituto Nacional de Estadística y Geografía (INEGI), 2020.

Ītech ōmpa ōmochiuh tlamantli ōme tlamantli āxcāuh ītech ītech Tlaquetzalli

Niman nō tiquimpixqueh in tlamachtilli īhuān in tlamatiliztli tlein ōquicahcauh in huehcāuh tlacameh, pampa in tlamantli tlein tēyōlaliā ītech in tēixpoyōlli tēchpalehuia tiquimittazqueh tlein tēchcahcahuiliah in tōcōlhuān. In tlamatiliztli ītech tlacualli, īhuān in tēixpoyōlli, tēchpalehuia tiquimittazqueh in tlein tēchcahcahuiliah in tōcōlhuān īpan in tlalpilli. In FAO quimati ca in tlacualli tlein tlacameh quicuah, tlein quipia achi tlamantli, tēchpalehuia tiquimittazqueh in tlein tēchcahcahuiliah in tōcōlhuān. In tēyōlaliā ītech in tēixpoyōlli tēchpalehuia tiquimittazqueh in tlein tēchcahcahuiliah in tōcōlhuān, pampa in tlamantli tlein tēyōlaliā ītech in tēixpoyōlli tēchpalehuia tiquimittazqueh in tlein tēchcahcahuiliah in tōcōlhuān.

“In ōmpa ōquimittaya tlein ōcatca īpan in tlamantli tlen ōmochīuh, īhuān tlen ōcaqui in tōtōtin īhuān in tlālli.”

— Tlaquetzalli ītech ōmpa ōmochiuh tlamantli ōme tlamantli āxcāuh ītech ītech Tlaquetzalli

Ōme Tlamantli Āxcāuh ītech Tlaquetzalli (1900 īhuān Tlālli Xīco)

Nō yēceh, inīn tequitl tlapēhualtia tlamantli tēiximatiliztli, pampa in yancuīc tēpacholiztli tēchpalehuia tichuēyīcah in tlamachtilli īhuān in tlamatiliztli. In tēpacholiztli tēchpalehuia tiquimittazqueh in tlein tēchcahcahuiliah in tōcōlhuān īpan in tlalpilli, pampa in tlamantli tlein tēyōlaliā ītech in tēixpoyōlli tēchpalehuia tiquimittazqueh in tlein tēchcahcahuiliah in tōcōlhuān. In IPCC quimati ca in tlacualli tlein tlacameh quicuah, tlein quipia achi tlamantli, tēchpalehuia tiquimittazqueh in tlein tēchcahcahuiliah in tōcōlhuān. In tēiximatiliztli ītech in tlamantli tēyōlaliā ītech in tēixpoyōlli tēchpalehuia tiquimittazqueh in tlein tēchcahcahuiliah in tōcōlhuān, pampa in tlamantli tlein tēyōlaliā ītech in tēixpoyōlli tēchpalehuia tiquimittazqueh in tlein tēchcahcahuiliah in tōcōlhuān.

15%
Ītech ōmpa ōmochiuh tlamantli ōme tlamantli āxcāuh ītech ītech Tlaquetzalli
85%
Ītech ōmpa ōmochiuh tlamantli ōme tlamantli āxcāuh ītech ītech Tlaquetzalli

Ītech ōmpa ōmochiuh tlamantli ōme tlamantli āxcāuh ītech ītech Tlaquetzalli

Ītech ōmpa ōmochiuh ōme tlamantli āxcāuh ītech Tlaquetzalli, nican tiquittah in yancuīc tlamachtiliztli tlen tēchpalehuia tiquimittaz in tlamantli ītech in tlacualli tlen ahmo tlacatl, nō tlaneltocani tlen ahmo tēcuani. Inīn ōme tlamantli āxcāuh tēchpalehuia tiquittaz in tlamantli, pampa in tlacualli tlen ahmo tlacatl cenca tēpalehuia īpan in tlalpan. Īca inīn ōmochiuh ōme tlamantli āxcāuh ītech Tlaquetzalli, tiquittaz in tlamantli ītech in tlacualli tlen ahmo tlacatl, nō tlaneltocani tlen ahmo tēcuani, tlen tēchpalehuia tiquittaz in tlamantli ītech in tlacualli tlen ahmo tlacatl, tlen tēhuatl tēchpalehuia tiquittaz in tlamantli.

Ītech ōmpa ōmochiuh tlamantli ōme tlamantli āxcāuh ītech ītech Tlaquetzalli

Inin tlamachtiliztli tlen tēpōztlahcuilōlli tēchpalehuia tichuicaz nican āxcāuh ītech in tlamantli, tlen cenca monequi īpan totlalticpac. Inin tlamatiliztli tēchpalehuia tichuicaz in tlamantli, pampa in FAO (Food and Agriculture Organization) quimati ca in tlacualiztli tlen mōchīhua īca tlacualli tlen ahmo tlacatl, cenca tēpalehuia īpan in tlalpan, pampa in tlacualiztli ahmo tlatlania in tlalpan ihuicpa in tlacualiztli tlen tlacatl. Nican āxcāuh, tichuicaz in tlacualiztli tlen ahmo tlacatl, tlen tēchpalehuia tichuicaz in tlamantli. Inin tlamachtiliztli tēchpalehuia tichuicaz in tlamantli, pampa in FAO quimati ca in tlacualiztli tlen mōchīhua īca tlacualli tlen ahmo tlacatl, cenca tēpalehuia īpan in tlalpan, tlen tēchpalehuia tichuicaz in tlamantli.

60%
Ītech ōmpa ōmochiuh tlamantli ōme tlamantli āxcāuh ītech ītech Tlaquetzalli
40%
Ītech ōmpa ōmochiuh tlamantli ōme tlamantli āxcāuh ītech ītech Tlaquetzalli

Tlaquetzalli: Ītechpa in ōme tlamantli āxcāuh

Ītech ōmpa ōmochiuh ōme tlamantli āxcāuh ītech Tlaquetzalli, tlen tēhuatl tēchpalehuia tichuicaz in tlamantli īca in tlacualli tlen ahmo tlacatl. Inin ōme tlamantli tēchpalehuia tichuicaz in tlamantli, pampa in IPCC (Intergovernmental Panel on Climate Change) quimati ca in tlacualiztli tlen mōchīhua īca tlacualli tlen ahmo tlacatl, cenca tēpalehuia īpan in tlalpan. Inin tlamatiliztli tēchpalehuia tichuicaz in tlamantli, pampa in IPCC quimati ca in tlacualiztli tlen mōchīhua īca tlacualli tlen ahmo tlacatl, cenca tēpalehuia īpan in tlalpan, tlen tēchpalehuia tichuicaz in tlamantli, tlen tēhuatl tēchpalehuia tichuicaz nican āxcāuh ītech Tlaquetzalli.

  1. Niman ōquicahualtiaya in tlamatiliztli īhuān in tēixpoyōtiliztli ītech in tlapālli, in tlein ōquipēpechtiliaya in neltiliztli īhuān in tōcāyōtiliztli.
  2. Nican tlen ōmpa ōquīz, ōtlaixcopalō īca cē cencah yancuīc tlamantli tlen tēchpalehuia īpan totlahtōl, tlamatiliztli īhuān totlatlamachīhualiz.
  3. Niman nō ōmopeuh tlen ōmpa ōtlachīuh ītech in tlapalli, tlein techpalehuia īca tēixpoyōtl īhuān tlamatiliztli.

Tlahtlanilistli tlen mochīhua miakpa

Ītech ōmpa ōmochiuh tlamantli ōme tlamantli āxcāuh ītech ītech Tlaquetzalli?
In ōmpa tlamatiliztli, tōcāyōtl īhuān tlamatiliztli, tēchpalehuia tichuēyīcah tlamachtiliztli īhuān tēchpanōltia tēpōhualiztli, inic tictemozqueh nelli tlamantli in tlein ōmochiuh ōmpa.
Ītech ōmpa ōmochiuh tlamantli ōme tlamantli āxcāuh ītech ītech Tlaquetzalli?
Niman nō ōmonexti in tlein yancuīc tlamachtilli, īpanpa in tēpacholiztli īhuān in tequio ōtlamic ōquicahcah in tlamatiliztli īca tlanahuatilli īhuān tlamatiliztli.
Ītech ōmpa ōmochiuh tlamantli ōme tlamantli āxcāuh ītech ītech Tlaquetzalli?
Niman, zan nō nēci achi tlamantli in tlein ōquichīuh in tēpacholiztli īca tētlamachtiliztli, in tlein quipēhualtia tēicnēuhyōtl īpan in tlamatiliztli.
Ītech ōmpa ōmochiuh tlamantli ōme tlamantli āxcāuh ītech ītech Tlaquetzalli?
Nō tlamantli tlen techyōllaliā, tlein ōmopēuh īpan achtopa tōnaltōntin, huēyi tlamachtilli ītech tēpacholiztli īhuān tēixmatiliztli. Inin ōme tlamantli āxcāuh tēchnechicoā īhuān tēchpalehuia tēpan, tēchihcuilōniā tlein yuh neneuhcayōtl īpan totlācatiliztli īhuān totlamatiliztli.
Ītech ōmpa ōmochiuh tlamantli ōme tlamantli āxcāuh ītech ītech Tlaquetzalli?
Nō zan nican tiquittah quēniin tlamantli tlen tēchpalehuia tiquilnamiquih tōcniuhtlahtōl, tlamahuizōlli tlen tōcōlhuah ōquicahualtih īpan īnāhuatl tēcpancalli.

Ixtlamachili uan tlaxikayotl

  1. FAO — Food and Agriculture Organization of the United Nations (FAO)
  2. IPCC — Intergovernmental Panel on Climate Change (IPCC)
  3. Nature Food — Nature Food
  4. EAT-Lancet Commission — EAT-Lancet Commission
  5. Our World in Data — Our World in Data