¿Quenque titlacuas yehyec ica tacos veganos recetas?
Xiquitta in yancuic tacos veganos recetas ica tlaolli, etl huan quilitl, tlen quinequi 80% achi amatl huan quipiya miac chicahualiztli tlen totonal.

Titlacuas yehyec ica tacos veganos recetas pampa in macehualtin oquipixqueh in yectli tlacualiztli ipan milpa: tlaolli nixtamalizado, etl, nanacatl, quelites huan huauhtli. Inin tlacualli quipiya nochi proteína tlen motequiuhcahua, ahmo quipiya tlacuacualocayotl tlen nacatl, huan quipalehuia in tlalticpactli ica cenca achi atl huan tlali, iuhqui quinextia in FAO.
¿Tlen quipiya in achi cuali tacos veganos recetas ipan tocalpol?
Yancuic tlacualiztli ahmo quinequi quiixtlahuas in macehualnemiliztli. Achtopa ocatca in tlaneltoquiliztli tlen quipiya in tonacayotl: in tlaolli quitemaca energía huan carbohidratos complejos, ihuan in etl quitemaca lisina huan hierro. Queman tiquintemaca sansecan ipan ce tlaxcalli, quichihua ce hueyi proteína completa tlen totonacayo hueli quicui cenca cualli. Noihqui, in quelites iuhqui papaloquilitl, quelite cenizo, huan verdolagas quipiyaj antioxidantes, calcio huan vitaminas A, C huan K tlen ahmo quipiya in nacatl.
Miac macehualtin ipan Hidalgo, Puebla, Tlaxcala huan Morelos momatqueh tlacuazqueh ica nanacatl, iuhqui in pambazos nanacatl, tecomates, huan huitlacoche. In huitlacoche ahmo san ce tlamahuizolli tlen tlaolli, quipiya noihqui lisina huan fósforo. Queman ticyectlalia ce taco ica huitlacoche, epazote huan chiltomatl, timotlacualtia ica ce tlahtocayotl tlen chicahualiztli tlen ahmo quicocoa niyan ce yolcatl ipan in tlalticpactli.

- Tlaolli criollo: nixtamalizado ica tenextli tlen quitemaca calcio huan zinc.
- Etl negro nozo bayo: tlapancayotl ica miac hierro, fibra huan potasio.
- Nanacatl tlen cuauhtla: quitemaca umami, textura yectli huan complejos vitamínicos B.
- Nopalli: quipiya mucílago tlen quitemiltia in azúcar ipan toezquiyo.
- Ayoxochitl huan quelites: tlacualchihualiztli ica luteína, ácido fólico huan minerales.
Ipan ce estudio tlen Nature Food oquicopapilti ipan xihuitl 2023, omonexti ca in tlacualiztli tlen moxintoca san ipan xihuitl quinextia 75% achi tlatitlaniliztli tlen gas de efecto invernadero queman tiquita in tlacualli tlen nacatl tlen cuacue. Mexihco tlalli quipiya miac tlatilantli ica amatl huan atl pampa in calpoltin tlen tlapixcah yolcameh quipopolohuaj miac cuauhtla. Queman titlacuaj ica xihuitl, timacah se cehuiliztli in toaltépetl.
Tlapopolohualli tlen atl ipan kilogramo tlen proteína
Tlanechicoli tlen Nature Food 2023 huan FAO Water Footprint Network.
¿Quenque in etl huan tlaolli quichihua ce yancuic chicahualiztli?
In nextamalli ocatca ce hueyi tlamatiliztli tlen toachtohuan. Queman in tlaolli moxaxaltia ica tenextli (calcio de piedra), in cáscara moxolehua huan quitemaca niacina (vitamina B3) tlen tocuerpo hueli quicui. Tla ahmo quipiya tenextli, in tlaolli ahmo hueli quitemaca inin chicahualiztli. Noihqui, in tlacualiztli tlen etl quipiya metionina achi tepitzin, pero tlaolli quipiya miac; in tlaolli quipiya lisina tepitzin, pero etl quipiya miac. Queman tiquincua sansecan ipan ce tlaxcalli ica etl, in tonacayo quinextia ce proteína yectli iuhquin nacatl, pero ahmo quipiya grasa saturada.
“In milpa ahmo san ce tlamantli tlapixcayotl; yehuatl ce tlamatiliztli tlen quiyolitiltia in tlalli huan totonacayo ica tlaolli, etl huan xochimeh.”
In Instituto Nacional de Ciencias Médicas y Nutrición Salvador Zubirán (INCMNSZ) oquinexti ipan xihuitl 2021 ca macehualtin tlen quicuaj milpatlacualli ahmo cenca quipiyaj cocoliztli tlen yollotl nozo diabetes tipo 2. In fibra soluble tlen nopalli huan etl quitzacuilia in glucosa ipan toezquiyo. Yeca, in tacos veganos recetas ahmo san ce tlamantli moda tlen yancuic altepetl; yehuatl in neltiliztli tlen toconemeh huan toachtohuan oquicuatequiltihqueh ipan miac xiuhpohualli.
¿Canin tiquincuas in tlen huelic xihuitl ipan tianguis?
Ipan nochi tochan Mexihco, in tianguis yehuatl in yolotl tlen tlacualiztli. Pampa tiquincohuas tlacualtin tlen xihuitl ahmo monequi tiyas ipan hueyi tlanamacaoyan tlen gringos nozo supermercados tlen patioh. Ipan tianguis macehualtin quitemacaj in tlen quipiyaj ipan intlal: ayoxochitl, huitlacoche, cuauhxilotl, nopales criollos, huan miac tlamantli quelites iuhqui alache, pipitza, huan pápalo. Tla tiquincohuilia in macehualtlapixqueh, timopalehuiaj sansecan huan ahmo tiquimixtlahuiltiaj in intermediarios.

In Comisión Nacional para el Conocimiento y Uso de la Biodiversidad (CONABIO) oquijto ipan xihuitl 2023 ca Mexihco quipiya achi que 350 tlamantli quelites tlen hueli ticcuaj. Inin xihuitl ahmo quinequij plaguicidas niyan químicos tlen quipopolohuaj in tlalli. Yehuantin mozcaltiyaj ipan milpa sansecan ica tlaolli huan etl. Queman ticchihua ce taco ica verdolagas ipan salsa verde ica tlaolli criollo, titequiti ica tocuauhtecatl huan ticpiaz chicahualiztli ipan moyollo.
¿Tlen tlamantli tacos veganos recetas hueli ticyectlalia ipan tochan?
Miac macehualtin quitemohuaj quenin quicencahuazqueh tlacualli tlen ahmo nacatl pero tlen nelcenca huelic. Ce tlamahuizolli yehuatl in taco tlen nanacatl zetas al pastor: xicchihua ce adobo ica achiotl, chille guajillo, chille ancho, xocoatl (vinagre tlen manzana), xochicualnanacatlamatiliztli huan xonacatl. Xicmanca in nanacatl zetas ipan inin chiltlaxcalli huan xictlali ipan comalli hasta queman moxolehua huan quipiya in tlapaliztli iuhquin pastor tradicional. Xiccua ica tlahtoyahualli piña, cilantro huan limon.
Oce taco cenca cuali yehuatl in taco de ayoxochitl ica pipián verde. In ayoxochitl quipiya calcio huan ce yehyec ahuiyac tlen molinia cualli ica in pepita de calabaza tlatezotli. In pipián chihualo ica pepita moxoxohuilia, chiltomatl verde, epazote huan serrano. Inin tlacualli quitemaca grasas saludables monoinsaturadas huan magnesio, tlen quipalehuia in totlalnamiquiliz huan tocorazón.
- Taco al pastor vegetal: nanacatl setas tlatemoli ica adobo de achiote huan guajillo.
- Taco tlen quelites: quelite cenizo ica xonacatl, ajo huan tlatlapantli etl negro.
- Taco de nopales asados: nopalli tlatlatzoli ipan comalli ica orégano huan salsa tlatemoli.
- Taco de tinga vegetal: cuauhnacatl (zanahoria) huan col tlatezotli ica chipotle huan jitomate.
- Taco de flor de calabaza: ayoxochitl tlapotonilli ica epazote huan xonacatl blanco.
Tlatitlaniliztli de CO2e ipan se taco (gramos)
Tlanechicoli tlen IPCC Working Group III 2022 report huan Our World in Data.
In tlacualtequipanoliztli tlen IPCC ipan xihuitl 2022 oquixiti ca tla timopatlahqueh canpa tlacualli tlen xihuitl, hueli ticpatlatiqueh in tonalquizayan tlen tlalticpactli. Se taco tlen nanacatl huan etl san quitemaca 140 gramos de CO2e, queman se taco tlen cuacue quitemaca achi que 3,200 gramos. Inin cenca hueyi tlatlamantli quinextia quenin ica se tlamahuizolli tlen tochan hueli ticcehuizqueh in toaltépetl.
Ihcuac titlacuaj tacos tlen macehualxihuitl, ahmo san timocuitlahuiah totlacayo, noihqui ticmocuitlahuiah in tlaltepactli, in mecapatli tlen tochan, huan in tlamatiliztli tlen tonanahuan otechcahuiliqueh. Ahmo monequi ticpiyaz miac tomin pampa titlacuas yehyec; san monequi tiquixmatiz in milpa, titequitis ipan tianguis, huan ticcuaz ica tlaxtlahuiliztli in tonacayotl tlen toaltepeuh techmaca.
Tlahtlanilistli tlen mochīhua miakpa
¿Quenque in tacos veganos recetas ahmo quipolohuaj proteína?
¿Tlen nanacatl achi cuali pampa tacos veganos?
¿Campa hueli niquincua quelites tlen ahmo patioh?
¿Quenque in tlaolli nixtamalizado achi cuali que tlaolli común?
¿Hueli nitequiti ica tacos veganos tla nipiya diabetes?
Ixtlamachili uan tlaxikayotl
- FAO The State of Food and Agriculture — FAO fao.org
- Nature Food Plant-based protein footprints — Nature Food nature.com
- IPCC Climate Change and Land Special Report — IPCC ipcc.ch
- CONABIO Quelites de México Biodiversidad — CONABIO biodiversidad.gob.mx
- INSP Encuesta Nacional de Salud y Nutrición — INSP insp.mx