Szybka odpowiedź
Dobrze zaplanowana dieta roślinna pokrywa prawie wszystko z pożywienia. Dwa składniki, które naprawdę wymagają decyzji, to witamina B12 (suplement, zawsze) i jod (sól jodowana lub suplement). Białko, żelazo, wapń, cynk, omega-3 i witamina D są osiągalne z pożywienia, przy odpowiedniej uwadze na porcje i wchłanianie.
Białko roślinneWiększość dorosłych potrzebuje około 0,8 g białka na kg masy ciała dziennie, a osoby trenujące siłowo lub intensywnie powinny spożywać 1,2–1,6 g/kg. Rośliny strączkowe, produkty sojowe, seitan, orzechy, nasiona i pełne ziarna z łatwością pokrywają to zapotrzebowanie: 100 g tempehu, szklanka soczewicy i 200 g tofu to już około 60 g białka. Nie musisz łączyć białek w każdym posiłku – spożywanie różnorodnych białek roślinnych w ciągu dnia dostarcza wszystkich niezbędnych aminokwasów.
Przeczytaj przewodnik →Witamina B12Każdy weganin potrzebuje wiarygodnego źródła B12: dla zdrowych dorosłych jest to codzienny suplement cyjanokobalaminy lub co najmniej 2000 mcg tygodniowo, albo żywność wzbogacana dwa lub trzy razy dziennie w łącznej ilości co najmniej 3 mcg. Sprawdzaj uważnie etykiety. Żadna niewzbogacana żywność roślinna nie jest pewnym źródłem. Niedobór może ujawniać się przez lata, a niektóre uszkodzenia nerwów mogą stać się trwałe.
Przeczytaj przewodnik →ŻelazoProdukty roślinne dostarczają żelaza niehemowego, które wchłania się w około 2–20% w zależności od tego, co jeszcze znajduje się na talerzu, dlatego niektóre wytyczne ustalają cele dla wegan na około 1,8-krotność standardowego RDA. Soczewica, tofu, pestki dyni, tempeh, ciemne warzywa liściaste i wzbogacane płatki śniadaniowe to podstawowe źródła. Łączenie ich z witaminą C – papryką, cytrusami, pomidorami – może kilkukrotnie zwiększyć wchłanianie, podczas gdy herbata, kawa i suplementy wapnia przyjęte z posiłkiem znacznie je ograniczają.
Przeczytaj przewodnik →WapńDorośli potrzebują około 700–1000 mg wapnia dziennie, a weganie osiągają to dzięki wzbogacanemu mleku roślinnemu (ok. 300 mg na 250 ml), tofu strącanemu wapniem, niskoszczawianowym warzywom liściastym, takim jak jarmuż i bok choy, tahini, migdałom i białej fasoli. Wchłanianie z niskoszczawianowych warzyw wynosi około 50–60%, czyli więcej niż z nabiału. Zdrowie kości zależy również od witaminy D, białka, potasu i ćwiczeń obciążających, a nie tylko od wapnia.
Przeczytaj przewodnik →Omega-3Mielone siemię lniane, nasiona chia lub mała garść orzechów włoskich mogą pokryć odpowiednie spożycie ALA w USA na poziomie 1,1–1,6 g/dzień. Konwersja ALA do EPA i DHA jest ograniczona i zmienna. Olej z alg dostarcza je bezpośrednio; EFSA ustala odpowiednie spożycie dla dorosłych na poziomie 250 mg EPA+DHA dziennie, a nie w postaci kilku dawek tygodniowo. Sprawdź na etykiecie faktyczną zawartość składników aktywnych.
Przeczytaj przewodnik →Witamina DWitamina D pochodzi ze światła słonecznego, niektórych produktów spożywczych i suplementów. W UK NHS zaleca dorosłym rozważenie przyjmowania 400 IU (10 mcg) dziennie jesienią i zimą oraz przez cały rok w przypadku grup wyższego ryzyka. RDA w US wynosi 600 IU do 70. roku życia i 800 IU powyżej tego wieku. Wegańska D2 oraz D3 pozyskiwana z porostów działają; D3 zazwyczaj skuteczniej podnosi poziom we krwi.
Przeczytaj przewodnik →CynkWchłanianie cynku z pokarmów roślinnych jest ograniczone przez fityniany, dlatego niektóre organizacje sugerują, aby weganie dążyli do spożycia nawet 1,5-krotności standardowego RDA wynoszącego 11 mg dla mężczyzn i 8 mg dla kobiet. Głównymi źródłami są pestki dyni, nasiona konopi, nerkowce, soczewica, ciecierzyca, tofu, tempeh, owies i chleb pełnoziarnisty. Moczenie, kiełkowanie i fermentacja na zakwasie rozkładają fityniany i wyraźnie poprawiają przyswajanie.
Przeczytaj przewodnik →JodDorośli potrzebują około 150 mcg jodu dziennie, a weganie bez soli jodowanej, suplementu lub wodorostów często mają go za mało. Najbezpieczniejszymi sposobami są sól jodowana lub suplement 150 mcg. Kelp jest złym wyborem, ponieważ jego zawartość jodu jest bardzo zmienna między partiami, a pojedyncza porcja może dostarczyć tysiące mikrogramów – wystarczająco, aby zaburzyć funkcjonowanie tarczycy.
Przeczytaj przewodnik →