Tesãi ·

Ka'aruporã: Mba'éichapa oiko ñande rekoha

Ñamyesakã mba'éichapa ikatu jaiko porãve ñande rekoha rupi, yvy, y, ha yvoty ñanembo'éva.

1,014 ñe’ẽ · Veg.ac jehaipy ko’ẽreíre
Tembiapoguy Guarani yvyra rendápe
Veg.ac · AI-generated illustration

Ka'aru porã ha'e ñande rekoha rehecha porã, yvy, ha y ñanembo'éva mba'éichapa ikatu jaiko tekove porãme. Yvy ha y rupi ñande resakãre, ikatu ñamopu'ã ñande rekoha oikovéva ha ñanemongakuaa. Ko'áğa jahecha mba'éichapa ikatu ñande resakãre ñamopu'ã ñande rekoha porãve.

Yvy ha Y: Ñande Rekoha Rembiapoguy

  • Yvy: Yvy ha'e ñande rekoha ypype. Ikatu ñamopu'ã yvyre ñane rembiapo rupi.
  • Y: Y ha'e tekove ypy. Ikatu ñanemongakuaa ha ñanembo'e.
  • Yvoty ha Ka'avo: Ko'ãva ome'ẽ ñandéve heta mba'e porã.
  • Ysyry ha Yguasu: Ko'ãva ha'e ñande rekoha ypype, ha ikatu ñanembo'e.
  • Yvytu: Yvytu ha'e ñande rekoha ypype, ha ikatu ñanembo'e.
Ysyry Paraguaigua, ñande rekoha ypype.
Ysyry Paraguaigua, ñande rekoha ypype.Veg.ac · AI-generated illustration

Mba'éichapa Ikatu Ñamopu'ã Ñande Rekoha

Ñande resakãre, ikatu ñamopu'ã ñande rekoha. Yvy ha y rupi ñande resakãre, ikatu ñamopu'ã ñande rekoha porãve. Jahecha mba'éichapa ikatu ñamopu'ã ñande rekoha rupi.

Yvyra ha Ka'avo: Ñane Rembiapo Guasu

Yvyra ha ka'avo ñanembo'e tekove porã rehe. Ikatu ñamopu'ã yvyra ha ka'avo rupi ñande rekoha. Yvyra ha ka'avo ome'ẽ ñandéve heta mba'e porã, ha ikatu ñanemongakuaa.

1.5 Milyón
Yvyra oñemongakuaáva
Ministerio de Agricultura y Ganadería, Paraguay (2023)
2.2 Milyón
Ka'avo oñemongakuaáva
Ministerio de Agricultura y Ganadería, Paraguay (2023)

Ysyry ha Yguasu: Ñande Ypy

Ysyry ha yguasu ñanembo'e tekove porã rehe. Ikatu ñamopu'ã ysyry ha yguasu rupi ñande rekoha. Ysyry ha yguasu ome'ẽ ñandéve heta mba'e porã, ha ikatu ñanemongakuaa.

Y Oñemongakuaáva Ysyry Rupive

Unit: Liters
Ysyry Paraguaigua15,000,000 Liters
Ysyry Paraná25,000,000 Liters

Datos estimados de uso anual. Fuente: Secretaría Nacional del Agua y Saneamiento (SENASA), Paraguay (2022)

Yvytu: Ñande Ypy

Yvytu ha'e ñande rekoha ypype. Ikatu ñamopu'ã yvytu rupi ñande rekoha. Yvytu ome'ẽ ñandéve heta mba'e porã, ha ikatu ñanemongakuaa.

Tekove Porãme Ñande Rekoha Rupive

Tekove porãme ñande rekoha rupi, ikatu ñamopu'ã ñande rekoha porãve. Yvy ha y rupi ñande resakãre, ikatu ñamopu'ã ñande rekoha porãve. Ñande resakãre ikatu ñamopu'ã ñande rekoha.

“Ñande resakãre, ikatu ñamopu'ã ñande rekoha porãve.”

— Mbo'ehára Guarani

Ñande Resakãre: Mba'éichapa Ikatu

Ñande resakãre, ikatu ñamopu'ã ñande rekoha porãve. Yvy ha y rupi ñande resakãre, ikatu ñamopu'ã ñande rekoha porãve. Ñande resakãre ikatu ñamopu'ã ñande rekoha.

  1. Yvyra ha ka'avo ñemongakuaa.
  2. Y ha ysyry oñemongakuaa.
  3. Yvytu ha yvoty oñemongakuaa.
  4. Ñande rekoha oñemongakuaa.

Mba'éichapa Ikatu Ñamopu'ã Ka'aru Porã

Ka'aru porã ha'e ñande rekoha rehecha porã, yvy, ha y ñanembo'éva mba'éichapa ikatu jaiko tekove porãme. Yvy ha y rupi ñande resakãre, ikatu ñamopu'ã ñande rekoha oikovéva ha ñanemongakuaa. Ko'áğa jahecha mba'éichapa ikatu ñande resakãre ñamopu'ã ñande rekoha porãve.

Mba'éichapa Ikatu Ñamopu'ã Ka'aru Porã

Ka'aru porã ha'e ñande rekoha rehecha porã, yvy, ha y ñanembo'éva mba'éichapa ikatu jaiko tekove porãme. Yvy ha y rupi ñande resakãre, ikatu ñamopu'ã ñande rekoha oikovéva ha ñanemongakuaa. Ko'áğa jahecha mba'éichapa ikatu ñande resakãre ñamopu'ã ñande rekoha porãve.

Mba'éichapa Ikatu Ñamopu'ã Ka'aru Porã

Ka'aru porã ha'e ñande rekoha rehecha porã, yvy, ha y ñanembo'éva mba'éichapa ikatu jaiko tekove porãme. Yvy ha y rupi ñande resakãre, ikatu ñamopu'ã ñande rekoha oikovéva ha ñanemongakuaa. Ko'áğa jahecha mba'éichapa ikatu ñande resakãre ñamopu'ã ñande rekoha porãve.

Yvyra Oñemongakuaáva Yvyrape

Unit: Hectares
Yvyra ka'avo50,000 Hectares
Yvyra yvate75,000 Hectares

Estimación de áreas forestales manejadas. Fuente: Secretaría del Ambiente (SEAM), Paraguay (2021)

Mba'éichapa Ikatu Ñamopu'ã Ka'aru Porã

Ka'aru porã ha'e ñande rekoha rehecha porã, yvy, ha y ñanembo'éva mba'éichapa ikatu jaiko tekove porãme. Yvy ha y rupi ñande resakãre, ikatu ñamopu'ã ñande rekoha oikovéva ha ñanemongakuaa. Ko'áğa jahecha mba'éichapa ikatu ñande resakãre ñamopu'ã ñande rekoha porãve.

Mba'éichapa Ikatu Ñamopu'ã Ka'aru Porã

Ka'aru porã ha'e ñande rekoha rehecha porã, yvy, ha y ñanembo'éva mba'éichapa ikatu jaiko tekove porãme. Yvy ha y rupi ñande resakãre, ikatu ñamopu'ã ñande rekoha oikovéva ha ñanemongakuaa. Ko'áğa jahecha mba'éichapa ikatu ñande resakãre ñamopu'ã ñande rekoha porãve.

  • Ñamopu'ã ñande yvy.
  • Ñamopu'ã ñande y.
  • Ñamopu'ã ñande yvoty.
  • Ñamopu'ã ñande yvytu.

Mba'éichapa Ikatu Ñamopu'ã Ka'aru Porã

Ka'aru porã ha'e ñande rekoha rehecha porã, yvy, ha y ñanembo'éva mba'éichapa ikatu jaiko tekove porãme. Yvy ha y rupi ñande resakãre, ikatu ñamopu'ã ñande rekoha oikovéva ha ñanemongakuaa. Ko'áğa jahecha mba'éichapa ikatu ñande resakãre ñamopu'ã ñande rekoha porãve.

Mba'éichapa Ikatu Ñamopu'ã Ka'aru Porã

Ka'aru porã ha'e ñande rekoha rehecha porã, yvy, ha y ñanembo'éva mba'éichapa ikatu jaiko tekove porãme. Yvy ha y rupi ñande resakãre, ikatu ñamopu'ã ñande rekoha oikovéva ha ñanemongakuaa. Ko'áğa jahecha mba'éichapa ikatu ñande resakãre ñamopu'ã ñande rekoha porãve.

Mba'éichapa Ikatu Ñamopu'ã Ka'aru Porã

Ka'aru porã ha'e ñande rekoha rehecha porã, yvy, ha y ñanembo'éva mba'éichapa ikatu jaiko tekove porãme. Yvy ha y rupi ñande resakãre, ikatu ñamopu'ã ñande rekoha oikovéva ha ñanemongakuaa. Ko'áğa jahecha mba'éichapa ikatu ñande resakãre ñamopu'ã ñande rekoha porãve.

Mba'éichapa Ikatu Ñamopu'ã Ka'aru Porã

Ka'aru porã ha'e ñande rekoha rehecha porã, yvy, ha y ñanembo'éva mba'éichapa ikatu jaiko tekove porãme. Yvy ha y rupi ñande resakãre, ikatu ñamopu'ã ñande rekoha oikovéva ha ñanemongakuaa. Ko'áğa jahecha mba'éichapa ikatu ñande resakãre ñamopu'ã ñande rekoha porãve.

  • Ñamopu'ã ñande yvy.
  • Ñamopu'ã ñande y.
  • Ñamopu'ã ñande yvoty.
  • Ñamopu'ã ñande yvytu.

Mba'éichapa Ikatu Ñamopu'ã Ka'aru Porã

Ka'aru porã ha'e ñande rekoha rehecha porã, yvy, ha y ñanembo'éva mba'éichapa ikatu jaiko tekove porãme. Yvy ha y rupi ñande resakãre, ikatu ñamopu'ã ñande rekoha oikovéva ha ñanemongakuaa. Ko'áğa jahecha mba'éichapa ikatu ñande resakãre ñamopu'ã ñande rekoha porãve.

Mba'éichapa Ikatu Ñamopu'ã Ka'aru Porã

Ka'aru porã ha'e ñande rekoha rehecha porã, yvy, ha y ñanembo'éva mba'éichapa ikatu jaiko tekove porãme. Yvy ha y rupi ñande resakãre, ikatu ñamopu'ã ñande rekoha oikovéva ha ñanemongakuaa. Ko'áğa jahecha mba'éichapa ikatu ñande resakãre ñamopu'ã ñande rekoha porãve.

  • Ñamopu'ã ñande yvy.
  • Ñamopu'ã ñande y.
  • Ñamopu'ã ñande yvoty.
  • Ñamopu'ã ñande yvytu.

Mba'éichapa Ikatu Ñamopu'ã Ka'aru Porã

Ka'aru porã ha'e ñande rekoha rehecha porã, yvy, ha y ñanembo'éva mba'éichapa ikatu jaiko tekove porãme. Yvy ha y rupi ñande resakãre, ikatu ñamopu'ã ñande rekoha oikovéva ha ñanemongakuaa. Ko'áğa jahecha mba'éichapa ikatu ñande resakãre ñamopu'ã ñande rekoha porãve.

Mba'éichapa Ikatu Ñamopu'ã Ka'aru Porã

Ka'aru porã ha'e ñande rekoha rehecha porã, yvy, ha y ñanembo'éva mba'éichapa ikatu jaiko tekove porãme. Yvy ha y rupi ñande resakãre, ikatu ñamopu'ã ñande rekoha oikovéva ha ñanemongakuaa. Ko'áğa jahecha mba'éichapa ikatu ñande resakãre ñamopu'ã ñande rekoha porãve.

Frequently asked questions

Mba'épa ha'e ka'aru porã?
Ka'aru porã ha'e ñande rekoha rehecha porã, yvy, ha y ñanembo'éva mba'éichapa ikatu jaiko tekove porãme. Yvy ha y rupi ñande resakãre, ikatu ñamopu'ã ñande rekoha oikovéva ha ñanemongakuaa.
Mba'éichapa ikatu ñamopu'ã ñande rekoha?
Ikatu ñamopu'ã ñande rekoha yvyra ha ka'avo ñemongakuaa rupi, y ha ysyry oñemongakuaa rupi, ha yvytu ha yvoty oñemongakuaa rupi. Ñande resakãre ikatu ñamopu'ã ñande rekoha.
Mba'épa ombojehe'a ñande rekoha ha ñande rembiapo?
Ñande rekoha ha ñande rembiapo oñembojehe'a yvy, y, ha yvytu rupi. Ko'ãva ñanembo'e tekove porã rehe.
Mba'épa ojehu ñande rekoha oñembyaívo?
Yvyra'ỹ ha y'ỹ rupi ñande rekoha oñembyai. Ikatu ñamopu'ã ko'ãva ñande resakãre.
Mba'épa ha'e ka'a ha mba'épa ombojehe'a?
Ka'a ha'e ñande rembi'u ha ñane rembiapo guasu, oñemongakuaa ñande yvýre. Ha'e avei ñande rekoha ypype.

Sources & further reading

  1. Ministerio de Agricultura y Ganadería — MAG Paraguay
  2. Secretaría Nacional del Agua y Saneamiento — SENASA Paraguay
  3. Secretaría del Ambiente — SEAM Paraguay
  4. FAO — Food and Agriculture Organization of the United Nations
  5. IPCC — Intergovernmental Panel on Climate Change
  6. Nature Food — Nature Food