5 myt sou elvaj kay yo ak verite

Myt 1: Elvaj kay yo sèvi ak bèt ki byen trete ak renmen.

Anpil moun kwè ke elvaj kay yo, kote moun elve bèt lakay yo, se yon altènatif pi dou ak plis imen pou achte bèt kay. Yo souvan imajine yon ti chen ki jwe nan lakou a, yon manman ki pran swen ti bebe li yo nan yon kote ki pwòp. Sepandan, reyalite a ka byen diferan. Yon etid resan rapòte pa L'Organisation Mondiale de la Santé Animale (WOAH) endike ke pi fò elvaj kay yo manke resous ak konesans nesesè pou bay bon swen pou bèt yo. Sa vle di pwoblèm sante ak konpòtman souvan prezan, ki mennen nan soufrans pou bèt yo.

Myt 2: Elvaj kay yo pi bon pou sante bèt yo.

Yon lòt myt komen se ke bèt yo elve lakay yo gen pi bon sante paske yo grandi nan yon anviwònman familyal. Men, sa pa toujou vre. Nan anpil ka, bèt yo pa resevwa yon rejim alimantè balanse ki nesesè pou kwasans ak devlopman yo. Manje yo ka pwoblèm, tankou sa yo jwenn nan kominote ki soufri ak presyon sou enpòtasyon manje. Yo ka manje diri ak pwa ki pa gen ase pwoteyin oswa vitamin. Anplis de sa, mank de vizit regilye nan yon veterinè ka kite maladi dekouvri pou lontan, ki vin pi grav. Yon rapò ki soti nan Animal Welfare Institute (AWI) nan lane 2022 mete aksan sou sa, li montre yon ogmantasyon nan maladi jenetik ak enfeksyon nan mitan bèt yo soti nan elvaj kay san kontwòl.

Myt 3: Elvaj kay yo pa gen yon gwo enpak sou anviwonnman an.

Yon lòt agiman souvan tande se ke elvaj kay yo, yo menm ki piti ak nan kay yo, pa ka gen yon enpak enpòtan sou anviwonnman an. Men, lè nou konsidere kantite elvaj sa yo ak fason yo opere, sa pa vre. Yo ka pwodui gwo kantite fatra ki gen ladan ekskreman ak manje gaspiye, ki ka polye tè ak dlo, espesyalman nan zòn ki gen sistèm sanitasyon ki fèb, tankou sa nou ka wè nan kèk pati nan Karayib la. Epitou, pwodiksyon manje pou bèt sa yo, byenke li sanble ti, ajoute nan demann mondyal pou manje ki ka mennen nan agrikilti intensif. L'Organisation des Nations Unies pour l'alimentation et l'agriculture (FAO) souliye nan rapò 2023 li yo ke chak ti kontribisyon nan demann pou pwodwi animal gen yon efè kumulatif sou resous natirèl yo.

Myt 4: Achte nan men elvaj kay yo apiye ti biznis lokal yo.

Ide pou apiye ti biznis lokal yo se yon pwen ki atire anpil moun lè y ap konsidere achte yon bèt kay. Yo panse y ap ede yon vwazen oswa yon zanmi. Sepandan, pi fò elvaj kay yo pa anrejistre ofisyèlman epi yo pa peye taks yo. Sa vle di yo pa kontribye nan sèvis piblik yo nan kominote a, tankou lekòl oswa lopital. Anplis de sa, pratik yo souvan manke transparans, sa ki fè li difisil pou konnen si lajan yo depanse yo vrèman retounen nan kominote a nan yon fason pozitif. Paske yo pa reglemante, yo ka menm fè konpetisyon ilegalman ak sant abri yo ki souvan bezwen sipò.

Myt 5: Ou pa jwenn bon jan bèt kay nan abri.

Finalman, gen yon gwo myt ki di ke abri yo se kote bèt yo gen pwoblèm. Sa a se yon miskonsepsyon. Abri yo, tankou sant yo jwenn nan vil tankou Pòtoprens oswa Okay, travay di pou yo bay bèt yo swen. Yo bay yo manje, yo trete yo lè yo malad, epi yo eseye konprann pèsonalite yo pou yo ka jwenn yo yon fanmi ki anfòm. Souvan, bèt sa yo te soufri ak neglijans oswa abandònman, epi yo bezwen yon chans pou yo refè. Yon etid ki soti nan Journal of Applied Animal Welfare Science nan lane 2021 te montre ke bèt ki soti nan abri yo, lè yo jwenn bon swen ak lanmou, yo vin tounen bèt kay ki fidèl ak renmen.

• Bèt yo nan abri yo resevwa swen veterinè regilye.
• Yo evalye yo pou yo konprann bezwen yo.
• Abri yo travay pou yo jwenn bèt yo yon kay pèmanan.
• Adopsyon ede diminye kantite bèt ki san kay.

“Adopte yon bèt kay se yon zak lanmou ki pa sèlman sove yon lavi, men tou li ankouraje yon pi bon relasyon ant moun ak bèt.”

Konklizyon: Chwa nou yo gen enpak

Nan yon peyi tankou Ayiti, kote resous yo limite e kominote yo fò anpil, chak desizyon gen yon pwa. Lè nou chwazi adopte olye ke nou achte nan men elvaj kay yo, nou fè yon chwa ki pi etik pou bèt yo, ki pi dirab pou anviwònman an, epi ki pi benefik pou kominote a. Nou apiye yon sistèm ki pi transparan epi nou bay yon bèt ki bezwen yon dezyèm chans.

Kisa ou ka fè?

• Vizite yon abri lokal pou aprann plis sou bèt ki disponib pou adopsyon.
• Si ou vle elve, konsidere travay ak yon elvaj ki byen respekte ak lisans.
• Edike zanmi ou yo ak fanmi ou sou danje ki genyen nan elvaj kay yo.
• Sipòte òganizasyon ki travay pou byen bèt yo nan kominote ou.