70% nan vyann kochon: yon analiz

Vyann kochon reprezante yon dominan etonan nan mache manje Ayiti, ki depase 70% nan konsomasyon total vyann lan. Chif sa a pa sèlman reflete preferans konsomatè yo, men tou li mete anpil presyon sou sistèm manje lokal yo, patikilyèman ti kiltivatè yo ki ap lite pou yo konpetisyon ak pri ki ba nan vyann kochon enpòte yo. Konprann ki jan nou rive nan pwen sa a ak ki enplikasyon li genyen pou lavni nou esansyèl pou nou ka bati yon sistèm manje ki pi dirab ak rezistan pou tout moun.

70% vyann kochon: chif la

Kijan nou rive la?

Dominasyon vyann kochon an pa t fèt prèske lannwit lan. Li se yon konsekans plizyè deseni nan chanjman ekonomik, politik agrikòl, ak estrateji maketing. Nan yon epòk kote pri manje yo monte epi disponiblite pwodwi lokal yo vin pi difisil akòz chanjman nan klima ak enpòtasyon masiv, vyann kochon ki souvan enpòte ak pri ki pi ba te vin tounen yon opsyon ki pi fasil pou anpil fanmi. Sepandan, pri sa a ba a souvan pa reflete pri reyèl la sou anviwònman an ak sou ti pwodiktè lokal yo.

Presyon pri ak enpòtasyon

Enpòtasyon vyann kochon yo, souvan nan gwo kantite ak sibvansyon nan peyi orijin yo, mete yon presyon desann sou pri a ki difisil pou ti kiltivatè ayisyen yo egalize. Sa a mennen nan yon sik kote pwodiktè lokal yo gen difikilte pou yo vann pwodwi yo nan yon pri ki jistifye efò yo, sa ki fè yo abandone pwodiksyon ak ogmante depandans nou sou manje enpòte. Yon etid ki soti nan Food and Agriculture Organization (FAO) nan lane 2022 souvan mete aksan sou kijan pri ki ba nan pwodwi agrikòl enpòte yo ka submine sektè agrikòl lokal yo nan peyi an devlòpman.

Ki sa sa vle di pou nou?

Dominasyon vyann kochon an gen plizyè konsekans pou kominote nou yo. Premyèman, li diminye divèsite nan rejim alimantè nou an. Lè nou depann twòp sou yon sèl pwodwi, nou vin pi vilnerab a nenpòt pwoblèm nan chèn ekipman an, tankou maladi nan bèt yo oswa fluctuations pri entènasyonal yo. Dezyèmman, sa mennen nan yon pèt konesans ak tradisyon agrikòl lokal yo. Pwason, poul lokal yo, kabrit, ak lòt pwodwi ki te konn fè pati rejim nou an yo vin mwens aksesib, sa ki afekte kilti ak idantite nou.

Pri ak Disponibilite: Yon balans frajil

Pandan ke vyann kochon enpòte yo ka sanble pi bon mache nan premye gade, pri reyèl la pou sosyete a pi wo. Sa gen ladan pri anviwonmantal la, tankou itilizasyon tè ak dlo, ak pri sosyal la, ki se pèt travay ak enstabilite nan kominote riral yo. Anplis de sa, depandans sa a sou enpòtasyon fè nou vilnerab a fluktuasyon nan mache mondyal la ak politik komès etranje yo. Yon rapò ki soti nan Observatoire National de la Sécurité Alimentaire (ONASA) nan lane 2021 te souliye kijan defisi balans komèsyal la nan domèn agrikòl la enkyetan.

Konparezon ki fè nou konprann

Pou mete bagay yo nan pèspektiv, konsidere yon fanmi mwayèn. Si yo achte vyann kochon enpòte pou yon semèn, sa ka koute anviwon 1500 Goud. Si yo ta chwazi poul lokal, pri a ka monte a 2000 Goud. Men, si yo chwazi pou yo konte sou pwoteyin plant-based tankou pwa, lantiy, ak lòt legum, depans yo ka redwi a anviwon 800 Goud pou menm kantite moun. Sa montre klèman kijan opsyon plant-based yo kapab pi ekonomik, espesyalman nan yon priyòrizasyon sou bidjè fanmi an.

“Lè nou manje pwodwi lokal yo, nou pa sèlman manje, nou soutni kominote nou yo ak rezilans nou.”

Kote done yo pi fèb

Yon chemen pou pi devan

Divèsifikasyon ak Sostènabilite

• Soutenir ti kiltivatè yo ak aksè a finansman ak fòmasyon.
• Promouvwa pwodwi agrikòl lokal yo ak kanpay konsyantizasyon.
• Envestige nan pwoteyin plant-based tankou pwa, lantiy, ak legum yo.
• Fòmile politik agrikòl ki favorize pwodiksyon lokal yo ak pwoteksyon anviwònman.
• Edike konsomatè yo sou valè nitrisyonèl ak ekonomik manje lokal yo ak plant-based yo.

Pou nou ka diminye depandans nou sou vyann kochon enpòte yo ak ranfòse sistèm manje nou an, nou bezwen yon apwòch milti-faceted. Sa gen ladan sipòte ti kiltivatè yo pou yo ka pwodui plis pwodwi lokal yo, tankou poul, kabrit, pwason, ak legim ki grandi nan klima nou an. An menm tan, li enperatif pou nou ankouraje konsomasyon pwoteyin plant-based yo. Sa yo pa sèlman pi bon pou sante nou ak anviwònman an, men yo kapab tou pi abòdab pou pifò fanmi ayisyen yo. Yon inisyativ ki soti nan EAT-Lancet Commission te mete aksan sou benefis yon rejim alimantè ki gen plis plant pou tou de sante moun ak planèt la.