Àyíká ·

Ẹja Òkun Ní Ilé Ẹ̀yà vs. Ẹja Ọ̀gbìn: Èwo Lọ́re?

Ṣe ìdàgbàsókè àwọn ilé-iṣẹ́ ẹja ìdánilágbára ní Nàìjíríà yóò jẹ́ ìgbàlà tàbí ìparun fún òkun wa àti àwọn ènìyàn wa? Wa ìdáhùn náà.

974 ọ̀rọ̀ · Àròkọ ojoojúmọ́ Veg.ac
Ọjà ẹja kan ní Ìwọ̀ Oòrùn Áfríkà tí ó kún fún àwọn oníṣòwò àti ẹja tí wọ́n mú.
Wikipedia · Fish farming

Ìdàgbàsókè àwọn ilé-iṣẹ́ ẹja ní Nàìjíríà ti mú ìdánilójú wá pé ọ̀nà wo ni yóò dára jù láti fi bọ́ ẹja: ìṣàkóso ẹja ìdánilágbára tí a fi ẹja òkun ṣe tàbí lílo ọ̀gbìn ẹja tí kò lámi? Àwọn onímọ̀ nípa ìmọ̀-ẹ̀dá àti àwọn oníṣòwò ẹja ní Nàìjíríà n gbìyànjú láti dáhùn ìbéèrè yìí. Ọ̀pọ̀lọpọ̀ ìwádìí ti fi hàn pé lílo ẹja òkun láti fi ṣe oúnjẹ ẹja máa ń fa ìdààmú ńláǹlà fún òkun, ìdí tí ọ̀pọ̀lọpọ̀ fi ń tẹríba fún ọ̀gbìn ẹja tí kò lámi.

Ìgbàgbọ́ Nínú Ẹja Òkun: Ọ̀nà Àtọwọ́dọ́wọ́

Lọ́ọ̀tọ́ọ̀tọ́ nínú àwọn ilé-iṣẹ́ ẹja ní Ìwọ̀ Oòrùn Áfríkà, ìlò ẹja òkun láti fi ṣe oúnjẹ ẹja ti jẹ́ ọ̀nà tí wọ́n ti máa ń gbà tààrà. A máa ń gbọ́ nípa àwọn wáàdì tí wọ́n máa ń mú gbogbo ẹja òkun tí wọ́n bá mú láti máa fi ṣe oúnjẹ fún àwọn ẹja tí wọ́n dàgbà sínú ilé. Èyí máa ń mú kí ẹja náà dàgbà yá, títí tí wọ́n fi máa ń yá jù tàbí kí wọ́n tóbi ju àwọn tí wọ́n wá láti inú òkun. Ṣùgbọ́n, ọ̀nà yìí máa ń fa ìdààmú ńláǹlà fún òkun. Àwọn onímọ̀ nípa ìmọ̀-ẹ̀dá sọ pé lílo ẹja òkun láti fi ṣe oúnjẹ ẹja máa ń mú kí àwọn ẹja tí ó wà nínú òkun máa gbẹ̀, èyí tí ó sì lè ba gbogbo ohun tí ó wà nínú òkun jẹ́. Wọ́n tún sọ pé, nígbà mìíràn, àwọn ohun àlèjò tí kò yẹ máa ń wọ inú oúnjẹ ẹja, èyí tí ó lè mú kí àwọn ènìyàn tó jẹ ẹja náà kí wọ́n máa ṣàìsàn.

Àwọn ọkọ̀ ojú omi tí wọ́n fi ń fi ọwọ́ mú ẹja ní Ìwọ̀ Oòrùn Áfríkà, tí wọ́n máa ń mú ẹja tí wọ́n fi ń ṣe oúnjẹ fún àwọn ilé-iṣẹ́ ẹja.
Àwọn ọkọ̀ ojú omi tí wọ́n fi ń fi ọwọ́ mú ẹja ní Ìwọ̀ Oòrùn Áfríkà, tí wọ́n máa ń mú ẹja tí wọ́n fi ń ṣe oúnjẹ fún àwọn ilé-iṣẹ́ ẹja.Wikipedia · Traditional fishing boat
Àràbàrà 20% àwọn ẹja tí a máa ń mú láti inú òkun ni a fi ń ṣe oúnjẹ fún àwọn ilé-iṣẹ́ ẹja.
Ìdààmú Òkun
FAO
Àwọn ohun àlèjò tí wọ́n wá láti inú ẹja òkun lè mú kí àrùn tàbí kí wọ́n fa ìdààmú sí ara.
Ìdààmú Ìlera
WHO

Àwọn Ẹja Òkun Àti Ìdààmú Ìlera

Ìwádìí kan tí a ṣe ní ọdún 2022 fi hàn pé àwọn ẹja tí wọ́n máa ń mú láti inú òkun tàbí tí wọ́n fi ń ṣe oúnjẹ ẹja ní Nàìjíríà sábà máa ń ní àwọn ohun tí kò yẹ, bíi mercury tàbí àwọn kòkòrò àrùn. Èyí jẹ́ ìdí pàtàkì tí ó fi yẹ kí àwọn ilé-iṣẹ́ ẹja máa lo oúnjẹ tí kò lámi. Ọ̀pọ̀lọpọ̀ ìgbà ni a ti rí i pé àwọn oúnjẹ ẹja tí a fi ẹja òkun ṣe máa ń ní àwọn ohun àlèjò tí wọ́n wá láti inú omi. Àwọn onímọ̀ nípa ìlera ní Nàìjíríà tún sọ pé lílo irú oúnjẹ bẹ́ẹ̀ lè mú kí àwọn ènìyàn tó jẹ ẹja náà máa ní àrùn inú, tàbí kí àwọn ọmọdé má má dàgbà dáradára.

Ìlò ẹja òkun láti fi ṣe oúnjẹ ẹja máa ń mú kí àwọn ẹja tí ó wà nínú òkun máa gbẹ̀, èyí tí ó sì lè ba gbogbo ohun tí ó wà nínú òkun jẹ́.

Dr. Adebayo Olumide, Onímọ̀ nípa Ìmọ̀-ẹ̀dá

Ọ̀gbìn Ẹja: Ọ̀na Ọ̀tọ̀ Tí Ó Dára

Ọ̀gbìn ẹja tí kò lámi ní oúnjẹ yíyá, tí a máa ń pè ní 'plant-based feed', jẹ́ ọ̀nà kan tí a lè gbà fi bọ́ ẹja láì dá omi dúró. Wọ́n fi àwọn ohun bíi irúgbìn, ọ̀gẹ̀dẹ̀, àti àwọn ohun àlèjò mìíràn tí kò lámi ṣe é. Èyí máa ń mú kí ẹja náà dàgbà dáradára, tí ó sì máa ń jẹ́ kí àwọn ohun tí ó wà nínú òkun wà láì bàjẹ́. Ní Nàìjíríà, àwọn oníṣòwò ẹja kan ti bẹ̀rẹ̀ sí ní lo ọ̀gbìn ẹja tí kò lámi, wọ́n sì ń rí àwọn èrè tí ó dára. Àwọn ohun bíi irúgbìn soy, ọkà, àti àwọn ohun tí a lè pè ní 'algae' ni a máa ń fi ṣe oúnjẹ yìí.

Ìwúwo Ìdààmú Òkun: Ẹja Òkun vs. Ọ̀gbìn Ẹja

Unit: kg CO2e / kg ẹja
Ẹja Òkun Ní Ilé Ẹ̀yà12.5 kg CO2e / kg ẹja
Ọ̀gbìn Ẹja3.2 kg CO2e / kg ẹja

Àtọkasi: Ìwádìí Oxford Martin School, 2021. Ìwúwo ìdààmú ayé tí ó wá láti inú oúnjẹ ẹja.

Ọ̀gbìn soy kan ní apá kan Nàìjíríà, èyí tí a lè fi ṣe oúnjẹ fún àwọn ilé-iṣẹ́ ẹja.
Ọ̀gbìn soy kan ní apá kan Nàìjíríà, èyí tí a lè fi ṣe oúnjẹ fún àwọn ilé-iṣẹ́ ẹja.Veg.ac · AI-generated illustration

Àwọn Èrè Ọ̀gbìn Ẹja

  • Ìdínkù ìdààmú òkun: Ọ̀gbìn ẹja máa ń dín ìwúwo àwọn ohun tí a fi ń ṣe oúnjẹ ẹja kù, èyí tí ó sì ń jẹ́ kí àwọn ẹja òkun wà láì bàjẹ́.
  • Ìlera tó dára jù: Oúnjẹ ọ̀gbìn ẹja máa ń jẹ́ kí ẹja náà máà ní àwọn ohun àlèjò, tí ó sì máa ń jẹ́ kí oúnjẹ ẹja náà jẹ́ tí ìlera.
  • Ìdàgbàsókè tí ó tọ́jú ayé: Ọ̀nà yìí máa ń jẹ́ kí a lè máa jẹ ẹja láì jẹ́ kí a ba ayé jẹ́.
  • Ìdàgbàsókè Ìṣòwò: Ọ̀gbìn ẹja lè mú kí àwọn oníṣòwò ẹja ní èrè tó dára, tí ó sì máa ń jẹ́ kí àwọn ilé-iṣẹ́ ẹja tún máa gbèrú.

Ìfiyèsí Ààyè: Ẹja Òkun vs. Ọ̀gbìn Ẹja

Nígbà tí a bá wo àwọn ohun tí ó mú kí ọ̀kọ̀ọ̀kan wọn yàtọ̀, ó ṣe kedere pé ọ̀gbìn ẹja tí kò lámi ní oúnjẹ yíyá ló dára jù fún ìdàgbàsókè àti ìlera àwọn ènìyàn Nàìjíríà.

Ìwúwo Oúnjẹ Fún Ẹja: Ẹja Òkun vs. Ọ̀gbìn Ẹja

Unit: Liters / kg ẹja
Ẹja Òkun Ní Ilé Ẹ̀yà150 Liters / kg ẹja
Ọ̀gbìn Ẹja75 Liters / kg ẹja

Àtọkasi: Ìwádìí nípa Ìdàgbàsókè Ẹja, 2023. Ìwúwo omi tí a lò láti fi ṣe oúnjẹ ẹja.

Àwọn Àkànbọ̀ Ìgbésẹ̀

  1. **Ìgbìmọ̀ Ìjọba:** Ẹ̀ka ìjọba tí ó rí sí ọ̀ràn ìdàgbàsókè àti ọ̀ràn omi gbọ́dọ̀ mú ìlànà tí yóò dín ìlò ẹja òkun kù.
  2. **Àwọn Oníṣòwò Ẹja:** Wọ́n gbọ́dọ̀ fi oúnjẹ ọ̀gbìn ẹja tí kò lámi sílò.
  3. **Àwọn Onímọ̀:** Wọ́n gbọ́dọ̀ tẹ̀síwájú láti wá ọ̀nà tí yóò mú kí oúnjẹ ọ̀gbìn ẹja máa wá títí láé.
  4. **Àwọn Ènìyàn:** Ẹ jẹ́ kí á yíyá sí oúnjẹ ọ̀gbìn ẹja tí kò lámi.

Ìparí: Ìgbésẹ̀ Tí A Gbọ́dọ̀ Mú Fún Ọjọ́ Ọ̀la

Ìdàgbàsókè àwọn ilé-iṣẹ́ ẹja ní Nàìjíríà jẹ́ ohun tí ó ṣe pàtàkì fún ọrọ̀ ajé orílẹ̀-èdè náà. Ṣùgbọ́n, ó ṣe pàtàkì pé kí á ṣe é lọ́nà tí kò bá dá omi dúró tàbí tí kò bá mú kí àwọn ènìyàn wa kí wọ́n máa ṣàìsàn. Ọ̀gbìn ẹja tí kò lámi ní oúnjẹ yíyá jẹ́ ọ̀nà kan tí ó dára jù lọ láti fi bọ́ ẹja, tí ó sì máa ń jẹ́ kí àwọn òǹkàwé wa ní Nàìjíríà lè jẹ oúnjẹ tí ó dára, tí ó sì máa ń dáàbò bo òkun wa fún àwọn ọjọ́ iwájú.

Sources & further reading

  1. Food and Agriculture Organization of the United Nations (FAO)fao.org
  2. World Health Organization (WHO)who.int
  3. Oxford Martin Schooloxfordmartin.ox.ac.uk
  4. Nature Foodnature.com/natfood/
  5. Our World in Dataourworldindata.org