Ìwà kan náà, tí a pẹ̀lú láwùjọ ìgbésí ayé tó kù.
Oúnjẹ ní ọ̀pọ̀lọpọ̀ àwọn ohun àrọ́pò ewéko tí ó mọ̀ dáadáa, bí ó tilẹ̀ jẹ́ pé wíwà rẹ̀ yàtọ̀ nípasẹ̀ ọjà àti ibi. Àwọn apá mìíràn nínú ilé lè nílò ìwádìí púpọ̀: bàtà, àga, ọṣẹ, àti ìsinmi tí o ti kọ̀wé ṣáájú kí o tó di vegan. Àwọn àṣàyàn wọ̀nyí ń san èrè fún ṣíṣe ìpinnu ṣáájú dípò kí o máa ṣe àwárí nígbà tí o bá dé ibi ìsàkóso owó.
Aṣọ awọ, irun, kìké, ìyẹ́, irun awọ, awọ ilẹ̀ àti awọ àjèjì jẹ́ ọjà ẹranko. Owú, aṣọ ìgbẹ́, hemp, òparùwé organic, polyester tí a tún lò, Tencel, àwùjọ, piñatex (ewé anana), awọ apple, awọ olú àti rọ́bà tí a tún lò jẹ́ gbogbo àwọn àropo tó ṣeé gbára lé, níbàámu pẹ̀lú lílò. Aṣọ tó mọ́gbọ́n dání jù lọ ni èyí tí ó wà nínú àkùjọ aṣọ rẹ tẹ́lẹ̀ — lo èyí tí o ní kí o sì rọ́pò rẹ̀ pẹ̀lú àwọn tí kì í ṣe ti ẹranko.
Leaping Bunny, tí Cruelty Free International ń ṣiṣẹ́ lórí rẹ̀ lágbàáyé, sọ̀rọ̀ nípa ìdánwò ẹranko, kì í ṣe àwọn ohun èlò ẹranko dandan; àmì-ìdánimọ̀ Vegan Society bo àwọn méjèèjì. Àwọn ohun èlò tí ó yẹ kí o ṣàyẹ̀wò ni carmine (E120, láti ọ̀dọ̀ àwọn kòkòrò cochineal), shellac, lanolin, beeswax, keratin tí ó wá láti ọ̀dọ̀ ẹranko, collagen, gelatine, casein, tallow àti squalene tí ó wá láti ọ̀dọ̀ ẹja-pàràkò. Àwọn àdàpọ̀ nínú ilé-ìtajà yàtọ̀, nítorí náà ṣàyẹ̀wò ìwé-ẹ̀rí àti àwọn ohun èlò dípò kí o gba pé àwọn ọjà ilé-iṣẹ́ kan jẹ́ vegan.
Bí o bá ní àga-ìjókòó aláwọ, rogi onírun tàbí ìjokòó oníyẹ́ tí o rà kí o tó di vegan, ohun tó mọ́gbọ́n dání ni láti máa lo wọn títí wọn yóò fi parun. Dídá wọn nù kì í mú ẹranko padà; ó rán ọjà náà sí ibi ìdọ̀tí ó sì fi tipátipá mú ọ láti ra àropo, tí ó ní ipa tirẹ̀. Rọ́pò, má ṣe jápa.
"Aṣọ tó mọ́gbọ́n dání jù lọ ni èyí tí ó wà nínú àkùjọ aṣọ rẹ tẹ́lẹ̀."
Yíyan oúnjẹ vegan ní àwọn ilé oúnjẹ ní òkèèrè ti rọrùn jù lọ báyìí — àwọn ètò orí fóònù bí HappyCow ṣe àfiyèsí àwọn ibi vegan àti àwọn ibi tó bára mu pẹ̀lú vegan ní gbogbo ìlú. Yẹra fún 'irìn-àjò ẹranko': wíwọ erin, yíyàwòrán pẹ̀lú ẹkùn, àwọn eré dolphin, wíwọ kẹ́tẹ́kẹ́tẹ́, irin-ajo lórí igi kéékèèké, àwọn kẹ̀kẹ́ tí ẹṣin wà, àwọn ilé ìgbafẹ́ ọrùn omi tí a há mọ́. Snikẹ́ẹlì pẹ̀lú ẹja inú omi, bísíìtì àwọn ibi mímọ́ tí a fọwọ́ sí àti wíwo àwọn ẹranko nínú àyídánì wọn bámu pẹ̀lú veganism.
Veganism jẹ́ 'ní ti bí ó ti ṣe é ṣe tó.' Mú àwọn oògùn tí dókítà rẹ kọ fún ọ; má ṣe dáwọ́ dúró tàbí yí ìtọ́jú padà láìní ìmọ̀ràn ìṣègùn. Ọ̀pọ̀lọpọ̀ oògùn ni ó ti nípa nínú ìdánwò ẹranko, ṣùgbọ́n àwọn àìní yàtọ̀ àti pé àwọn olùṣàkóso ń gbòòrò sí àwọn ohun àrọ́pò. Béèrè lọ́wọ́ oní-oògùn rẹ nípa àwọn capsules tí kò ní gelatine níbi tí àwọn ohun àrọ́pò tí ó yẹ bá wà.
Awọ akopọ, àwùjọ, rọ́bà tí a tún lò, owú kanfasi. Àwọn Àmì: Veja (díẹ̀), Will's Vegan Store, Doc Martens 'Vegan' line.
Polyester tí a tún lò tàbí primaloft insulation rọ́pò ìyẹ́; àwọn ohun èlò ìmọ̀-ẹ̀rọ tí a tún lò rọ́pò irun.
Awọ apple, piñatex, rọ́bà taya tí a tún lò àti owú tí a fi fín jẹ́ gbogbo wọn tí ó le koko.
Ọ̀pọ̀lọpọ̀ mátírẹ́sì memory-foam, latex àti pocket-spring ni kò ní irun àgùntàn; latex lè jẹ́ ti ẹ̀dá, ti àtọwọ́dá tàbí àdàpọ̀. Ka àlàyé kíkún fún àwọn ohun èlò tí ó wá láti ọ̀dọ̀ ẹranko.
Àpapọ̀ fún 2019 àti 2022, pẹ̀lú àwọn mẹ́ta tó ṣòkò lára 2022. Má ṣe ṣàpapọ̀ gbogbo àwọn àpáta náà.
kg fún ẹnì kọ̀ọ̀kan fún ọdún kan
European Environment Agency, àmì lílo aṣọ, 2025
Àwọn orísun ẹranko, àwọn àníyàn nípa àlàáfíà àti àwọn ohun àrọ́pò; ipa carbon dá lórí ìṣelọ́ àti àwọn ààlà àyẹ̀wò.
| Ohun èlò | Ẹranko tí a ṣèṣe | CO₂e fún kg | Àropo ọ̀gbin tàbí tí a tún lò |
|---|---|---|---|
| Irun | Àgùntàn (mulesing ní àwọn ètò kan; pípa lẹ́yìn-ọ̀-rẹyìn) | Yàtọ̀ nípasẹ̀ ètò ìṣelọ́ | Owú òógùn tí kò ní kẹ́míkà, kànpù, políẹ́sítà tí a tún ṣiṣẹ́ lé lórí |
| Awọ | Màlúù (èyí tí ó wà pẹ̀lú pípa) | Yàtọ̀ nípasẹ̀ ìṣe àti ìyànjú | Cactus, apple, olú, PET tí a tún lò |
| Kìké | Àwọn kòkòrò kìké (tí a sè nínú ìkóko) | Yàtọ̀ nípasẹ̀ ètò ìṣelọ́ | Tencel, modal, àwọn aṣọ mìíràn tí ó wá láti inú ewéko |
| Ìyẹ́ | Àwọn pépéyẹ, àwọn ọ̀kẹ́ (pípa ìyẹ́ ní ààyè jẹ́ ewu fún àlàáfíà wọn) | Yàtọ̀ nípasẹ̀ ìṣe àti ìyànjú | PrimaLoft, Thermore, polyester tí a tún lò |
| Irun awọ | Mink, foxes (tí a tọ́ dàgbà tí a sì pa fún àwọ̀ wọn) | Yàtọ̀ nípasẹ̀ ẹ̀yà | Irun awọ àfiṣe láti àwọn okun tí a tún lò |
Àwọn orísun: Higg MSI methodology; Textile Exchange materials guidance. Kò sí àwọn nọ́mbà carbon tí a pèsè tí ó lè fi wé ara wọn ní tààrà.
Veganism kan ọ̀pọ̀lọpọ̀ ju awo oúnjẹ lọ: beeswax lórí àwọn dental floss kan, casein nínú àwọn kún kan, bone char tí a ń lo láti sọ ìyẹ̀fun ṣúgà kan di mímọ́, àti isinglass tí ó wá láti ọ̀dọ̀ ẹja tí a ń lo láti sọ àwọn ọtí kan di mímọ́. Ṣàyẹ̀wò àwọn ọjà nígbà tí ó bá ṣe é ṣe dípò kí o gba pé gbogbo àdàpọ̀ ni ó jẹ́ kan náà. Àwọn ìwé-ìtọ́sọ́nà cruelty-free ń sọ̀rọ̀ nípa ìdánwò; ṣàyẹ̀wò àwọn ohun èlò vegan lọtọ. Barnivore ṣe àtòjọ ìwífún nípa àwọn wáìnì àti ọtí.
HappyCow lè ràn ọ́ lọ́wọ́ láti rí àwọn ibi tí ó tẹ́wọ́ gba vegan, àti ibùdó pẹ̀lú ibi ìdáná tí yóò fún ọ ní àṣàyàn mìíràn. Pa àpò kékeré ti àwọn èso-kókó, èso gbígbẹ àti oats tí ó ṣe é jẹ lẹ́sẹ̀kẹsẹ̀ nígbà tí ó bá yẹ — àwọn àṣàyàn ní pápákọ̀ òfuurufú yàtọ̀. Ọ̀pọ̀lọpọ̀ àwọn ọkọ̀ òfuurufú ń pèsè oúnjẹ VGML nípasẹ̀ ìbéèrè ṣáájú, ṣùgbọ́n àwọn àkókó àti wíwà rẹ̀ dá lórí ọkọ̀ òfuurufú àti ọ̀nà náà; fìdí rẹ̀ múlẹ̀ kí o tó fò.
Má ṣe danu awọ, irun tàbí kìké tí o ti ní; lo wọn títí wọn yóò fi parun kí o sì rọ́pò wọn pẹ̀lú ọ̀gbin tàbí àwọn ohun èlò tí a tún lò nígbà tí wọn bá ti parí. Ilé-iṣẹ́ aṣọ jẹ́ ọ̀kan nínú àwọn olùbàjẹ́ àyíká jù lọ lágbàáyé — gbogbo aṣọ tí a bá pa mọ́ jẹ́ ìṣẹ́gun àyíká kékeré, láìka irú òwú sí. Àwọn ohun tí a rà tuntun: owú, aṣọ ìgbẹ́, hemp, Tencel, polyester tí a tún lò, àwọn awọ ọ̀gbin (cactus, apple, olú).
Lílo àti ààtàn fún ẹnì kọ̀ọ̀kan ní ọdún 2022. Àwọn àmì ọ̀tọ̀ọ̀tọ̀, kì í ṣe apá kan àpapọ̀ kan.
kg fún ẹnì kọ̀ọ̀kan fún ọdún kan
European Environment Agency, àwọn àmì lílo àti ààtàn aṣọ, 2025
Ṣàyẹ̀wò àwọn èròjà àti àwọn ìlànà ìdánwò ẹranko — àwọn ìbéèrè ọ̀tọ̀ọ̀tọ̀ ni wọ́n. Rọ́pò àwọn ọjà nígbà tí wọ́n bá tán.
Tún ohun tí ó jẹ́ tìẹ ṣe, kí o sì tún un lò. Nígbà tí o bá ń rọ́pò nǹkan, wo àwọn ohun tí kì í ṣe ti ẹranko lẹ́gbẹ̀ẹ́ agbára àti bí a ṣe ń tọ́jú wọn.
Bá oníṣègùn ẹranko sọ̀rọ̀ kí o tó yí oúnjẹ ẹranko rẹ padà. Sọ fún àwọn ọ̀rẹ́ rẹ nípa àwọn ohun tó o fẹ́ gba gẹ́gẹ́ bí ẹ̀bùn, kí o sì wádìí àwọn ọ̀nà ìrìn-àjò ṣáájú.
Mú àwọn ìṣe tó ń ṣiṣẹ́ fún ọ mọ́ra, kí o sì ṣàyẹ̀wò àwọn ọjà tí o kò mọ̀ dunjú dípò kí o kàn ṣà ń rò pé gbogbo àwọn yíyàn mìíràn jọra.
Àwọn ohun àrọ́pò tí ó lo cactus, ápù, ọ̀gẹ̀dẹ̀ àti olú wà lọ́wọ́ àwọn ilé-iṣẹ́ kan. Ọ̀pọ̀lọpọ̀ ní àwọn ìbòrí tàbí ìdàpọ̀ àtọwọ́dá; ṣàyẹ̀wò ìdapọ̀ àti bí ó ṣe lè pẹ́ tó. Àwọn owó yatọ, pẹ̀lú fún àwọn ọjà recycled-PU.
Recycled polyester insulation, kapok àti Tencel lè bá àwọn àìní aṣọ yàtọ̀, ṣùgbọ́n ìmù-ọ̀yàyà àti bí ó ṣe ń gbẹ yára tó dá lórí bí a ṣe rán aṣọ náà. Aṣọ kejì tí ó dára lè dènà rírà tuntun; kò sí ohun èlò kan tí ó jẹ́ àṣàyàn tí ó ní ipa tí ó kéré jùlọ nígbà gbogbo.
Àmì-ìdánimọ̀ Vegan Society bo àwọn ohun èlò ẹranko àti ìdánwò. Leaping Bunny dúró fún ìdánwò, nítorí náà ṣàyẹ̀wò àwọn ohun èlò vegan lọtọ. 'Not tested on animals' nìkan kò túmọ̀ sí pé àwọn ohun èlò náà jẹ́ vegan.
Ṣàyẹ̀wò àwọn ọjà ìfọ̀kanbàlẹ̀ lọ̀kọ̀ọ̀kan fún àwọn ohun èlò vegan àti ètò ìdánwò ẹranko tàbí ìwé-ẹ̀rí tí ó ṣe é gbẹ́kẹ̀lé. Àwọn ìlànà ilé-iṣẹ́ àti àdàpọ̀ ọjà lè yí padà; ṣíṣàyẹ̀wò ẹ̀yìn ọjà nìkan kò lè fìdí rẹ̀ múlẹ̀ bóyá ọjà kan kò ní ìwà-ipá.
Èrò yàtọ̀. Àwọn ènìyàn kan máa ń pa tàbí ra awọ ẹranko kejì láti dènà àṣeyọrí; àwọn mìíràn yẹra fún rírí àwọn ọjà tí ó wá láti ọ̀dọ̀ ẹranko kódà bí ó bá jẹ́ ohun èlò kejì. Yan ọ̀nà tí ó bá àwọn ìlànà rẹ mu.
Ọ̀pọ̀lọpọ̀ ẹ̀yà àgùntàn nílò ṣíṣẹ́ irun fún àlàáfíà wọn nítorí pé wọn kì í ta irun wọn sílẹ̀ ní ti ẹ̀dá ní iye tó tó. Èyí kò sọ irun náà di ohun tí kò wá láti ọ̀dọ̀ ẹranko. Àwọn ibi ìtọ́jú yàtọ̀ ní bí wọ́n ṣe ń lo tàbí sọ ọ́ nù, àwọn vegan sì yàtọ̀ lórí lílo irun láti ọ̀dọ̀ àwọn àgùntàn tí a gbà là.
Rárá. Àwọn kòkòrò kìké ni a fi omi gbóná sè láàyè nínú àwọn ìkóko wọn láti jẹ́ kí tẹ́límánì kìké wà láìpé. 'Peace silk' jẹ́ kí àwọn òòlù yọ jáde ní àkọ́kọ́ ṣùgbọ́n ó jẹ́ ọjà ẹranko síbẹ̀.
Bẹ́ẹ̀ ni. Lo ó títí tí yóò fi parun. Ríwọ́pò rẹ̀ ní kùtùkùtù máa ń dá ìdọ̀tí sílẹ̀ ó sì máa ń gbaniyeló fún iṣẹ́-ọnà tuntun.
Ọ̀pọ̀lọpọ̀ ẹ̀yà àgùntàn nílò ṣíṣẹ́ irun láti dènà àwọn ìṣòro àlàáfíà, ṣùgbọ́n mímú àti ṣíṣẹ́ irun náà lè fa ìpalára. Mulesing yọ awọ tí ó yí ọ̀dọ̀-àgùntàn náà ká láti dín ewu flystrike kù, ó sì ṣì jẹ́ àníyàn nínú ìṣelọ́ irun ti Australian; àwọn òfin ìtura-ìrora yàtọ̀ nípasẹ̀ ìpínlẹ̀. Àgùntàn irun lè ní kí wọ́n pa wọ́n nígbà gbogbo, ní àwọn ọjọ́-orí tí ó yàtọ̀ nípasẹ̀ ètò. Yíyàn àwọn ohun àrọ́pò tí kì í ṣe ẹranko ń dènà rírà irun tuntun.
Gbogbo mẹ́rẹ̀ẹ̀ta ló kan àwọn ẹranko (oysters, oyin). Púpọ̀ nínú àwọn vegan máa ń kọ wọn, àwọn kan láyà sí àwọn kòkòrò. Àwọn epo ọ̀gbin (candelilla, carnauba) àti àwọn omi ṣúgà agave tàbí maple jẹ́ àwọn àropo tààràtà.
Púpọ̀ nínú àwọn agbéjáde (Tesla, Polestar, BMW) báyìí ń pèsè àwọn ẹranko tàbí àwọn awọ vegan gẹ́gẹ́ bí àṣàyàn tàbí àwọn ìgbéga. Béèrè nígbà tí o bá paṣẹ́.
Dúpẹ́, lẹ́yìn náà, tún fi sí ibi rẹ̀ tàbí fi jù sílẹ̀ àwọn ẹ̀bùn tí kì í ṣe vegan. Ọjà ẹranko ti jẹ́ gbígbéjáde; ohun pàtàkì ni láti fi hàn olùgbé ẹ̀bùn — ní rírọ̀jú — ohun tí o fẹ́ ní ọdún tí ó ń bọ̀.
Pípamọ́-jẹun jẹ́ ìgbésí ayé tó kọjá tábìlì jíjẹ — èyí ni ohun tí ìwádìí fi hàn nípa ipa gbogbo gbò rẹ̀ tí ó fẹ̀.
European Commission fi ọdún 2004 ṣe ọjọ́ ìdènà EU lórí lílo ẹranko fún ìdánwò àwọn ohun ìṣọ́ra tí ó ti parí, àti ọdún 2009 fún àwọn èròjà rẹ̀. Àwọn ìlànà ìdènà títà tó kù bẹ̀rẹ̀ láti oṣù Kẹta ọdún 2013, bó tilẹ̀ jẹ́ pé àwọn ọ̀nà mìíràn fún ìdánwò kò tíì wà. Kì í ṣe gbogbo àwọn àbájáde ààbò ni ó ní àwọn ọ̀nà ìdánwò mìíràn tí kò ní í ṣe pẹ̀lú ẹranko tí a ti fọwọ́ sí.[1]
European Environment Agency fojú bù ú pé àwọn ará EU lo nǹkan bí 19 kg aṣọ, bàtà, àti aṣọ ilé fún ẹnì kọ̀ọ̀kan ní ọdún 2022. Àwọn àmì rẹ̀ fúnni ní ìyànjú láti ra nǹkan díẹ̀, tún nǹkan ṣe, kí ó sì tún lò ó. Àwọn ipa lórí àyíká fún àwọ̀, irúgbó, àti àwọn ohun àdámọ̀ mìíràn dá lórí bí a ṣe ṣe kọ̀ọ̀kan wọn.[2]
The Vegan Society túmọ̀ veganism gẹ́gẹ́ bí ìsapá láti yẹra fún, bí ó bá ti ṣeé ṣe tó, gbogbo irú ìlòkulò àti ìwà ipá sí ẹranko fún oúnjẹ, aṣọ, tàbí ète mìíràn. Ìlànà yìí gba àwọn ohun ìṣọ́ra, aṣọ, àwọn ọjà ilé, àti eré ìnúgbà.[3]
O kò nílò ilé tí ó jẹ́ vegan pátápátá ní ọ̀la. Pinnu lórí ẹ̀wẹ́ kan — bàtà, tàbí ṣáǹpù, tàbí àwọn ohun èlò ìfọṣọ — kí o sì yí i padà nígbà tí o bá tún paṣẹ́.
Lẹ́yìn àwo̩n oúnjẹ
Oúnjẹ ni ohun tí ó lágbára jùlọ nípasẹ̀ ọ̀nà jíjìn, ṣùgbọ́n àwo̩n ìsopọ̀ tí ó ń pèsè oúnjẹ kan náà ni ó ń gba àwo̩n aṣọ, ohun ìkúnra, àwo̩n ohun èlò ilé àti àwo̩n owó ìfẹ̀yìntì kọjá. Kò sí ọ̀kan nínú àwo̩n wọ̀nyí tí ó nílò pípé, àti pé bí a bá ń fi wọn ṣe àtòjọ àwọn ohun tí ó mọ́, èyí ni ọ̀nà tí ó yára jùlọ láti fi sọ̀rẹ̀. Bí a bá ń fi wọn ṣe àyípadà lọ́ra, wọ́n fẹ́rẹ̀ẹ́ jẹ́ àìní ìdààmú.
Awọ ẹran, irun àgùntàn, aṣọ ará Ṣáínà, ìyẹ́ àti irun ẹranko jẹ́ àwo̩n ohun èlò ẹranko; àwo̩n àyípadà wọn sì wà láti ọ̀dọ̀ àwọn tí ó dára jùlọ dé àwọn tí kò dára, tí ó sì dale lórí ìlò rẹ̀. Àwo̩n ohun èlò tí a tún ṣe láti inú àwo̩n ohun tí a ti lò tẹ́lẹ̀ (recycled synthetics) ń ṣiṣẹ́ dáradára fún àwo̩n aṣọ ìgbóná àti àwo̩n aṣọ òde, ṣùgbọ́n wọ́n ń tú àwo̩n ohun kéékèèké tí ń jẹ́ microplastics; àwo̩n okùn ọ̀gbìn — owu tí a gbìn láìlo èròjà, aṣọ ọ̀gbọ̀, aṣọ hemp, Tencel — ń ṣiṣẹ́ dáradára fún àwo̩n aṣọ ojoojúmọ́; àwo̩n ohun èlò tuntun láti inú mycelium, cactus àti èékú èso àjàrà ń sunwọ̀n sí i ṣùgbọ́n wọ́n ṣì wà ní ìpele kékeré. Ìpinnu aṣọ tí ó dára jùlọ fún àyíká, nínú gbogbo ìtúpalẹ̀ ohun èlò, ni láti ra díẹ̀ kí o sì máa lò ó fún ìgbà pípẹ́.
Àwo̩n èròjà ẹranko (lanolin, carmine, epo oyin, collagen, keratin, tallow) àti ìdánwò ẹranko jẹ́ àwo̩n ọ̀ràn ọ̀tọ̀ọ̀tọ̀ tí ó ní àwo̩n òfin ọ̀tọ̀ọ̀tọ̀. Ìfòfindè ìdánwò wà ní EU, UK, India, Israel àti àwo̩n ibòmíràn, nígbà tí àwo̩n ọjà mìíràn ṣì ń béèrè rẹ̀ fún àwo̩n ẹ̀ka kan. Ìjẹ́rìsí 'Cruelty-free' ń tọ́ka sí ìdánwò; àwo̩n àtòjọ èròjà ń tọ́ka sí ohun tí ó wà nínú rẹ̀. Ọjà kan lè tẹ́ ọ̀kan lọ́rùn kí ó má ṣe èkejì.
Àwo̩n ohun bíi aṣùn irun ẹyẹ (down bedding), ìdábòòbò irun àgùntàn (wool insulation), àga awọ ẹran, eegun ẹran inú àwo̩n ṣúgà kan, àwo̩n lẹ́ńtí ẹranko tí a fi ṣe àwo̩n àga àtijọ́ àti gelatine nínú bébà fọ́tò ni àwo̩n ohun ìyàlẹ́nu tí a sábà máa ń rí. Rírọ́pò wọn nígbà tí wọ́n bá ti gbó tán jẹ́ ohun tí ó dín kù àti tí ó dára fún àyíká ju kí a sọ àwo̩n ohun tí ó ṣì ń ṣiṣẹ́ nù lọ.
Àwo̩n owó ìfẹ̀yìntì, owó ìfipamọ́ àti àwo̩n inú àkójọ owó (index funds) sábà máa ń ní àwo̩n ilé iṣẹ́ ẹran, wàrà àti oúnjẹ yíyára nínú wọn. Fún ọ̀pọ̀ ènìyàn, iye owó tí a fi ń ṣe ìdókòwò ní àìtààrà nínú iṣẹ́ àgbẹ̀ ẹranko ju iye owó tí wọ́n ń ná fún oúnjẹ lọ́dọọdún. Àwo̩n inú àkójọ owó tí a ti yọ àwo̩n ohun kan kúrò (screened funds) wà ní ọ̀pọ̀ ọjà, àti pé yíyí owó ìfẹ̀yìntì ibi iṣẹ́ padà sábà máa ń jẹ́ fọ́ọ̀mù kan ṣoṣo.
Àwo̩n ọgbà ẹranko, àwo̩n ibi tí wọ́n ń tọ́jú ẹja, gígùn erin, eré ìje àti àwo̩n ọgbà ẹranko inú omi ni àwo̩n ibi tí ìjà sábà máa ń wáyé. Àwo̩n àyípadà rẹ̀ ni àwo̩n ibi ààbò tí kò ní bíbí, tí kò ní fọwọ́kàn àti àwo̩n ìwòye ẹranko ní ibi tí wọ́n wà. Fún àwo̩n ẹ̀bùn, òfin tí ó wúlò ni láti béèrè dípò kí a rò: ọ̀pọ̀ ènìyàn yóò kúkú fúnni ní ohun tí wọ́n fẹ́ ju ohun tí ó tọ́ lọ.
| Ohun èlò ẹranko | Ibi tí ó ti ń hàn | Àwo̩n àyípadà | Àwo̩n ìbànújẹ́ |
|---|---|---|---|
| Awọ ẹran | Bàtà, àpò, ẹ̀wù àwọ̀lékè, àga | PU tí a tún ṣe, cactus, mycelium, cork | Ìgbà tí ó fi ń tọ́jú yàtọ̀; PU jẹ́ ohun tí a fi ṣe láti inú plástíìkì |
| Irun àgùntàn | Aṣọ wíwọ̀, aṣọ àwọ̀lékè, ìdábòòbò | Owu, hemp, Tencel, acrylic tí a tún ṣe | Ó ṣòro láti bá ìwọ̀n ìgbóná sí ìwọ̀n ìwúwo mu |
| Ìyẹ́ ẹyẹ (Down) | Àwo̩n aṣùn, ẹ̀wù òtútù | Kíkún polyester tí a tún ṣe, kapok | Ó wúwo jù fún ìwọ̀n ìgbóná kan náà |
| Aṣọ ará Ṣáínà (Silk) | Ẹ̀wù àwọ̀lékè, àwo̩n aṣọ inú, tai | Cupro, Tencel, viscose | Ó jọra ní ìrísí, ó dín kù |
| Lanolin | Àwo̩n ìpara, epo ètè | Shea, squalane ọ̀gbìn, glycerin | Àyípadà tààrà |
| Carmine (E120) | Ohun ìkúnra, àwo̩n èlédè, ohun mímu | Isu bíítà, ata, àwo̩n àwọ̀ tí a fi ṣe | Àyípadà tààrà |
| Epo oyin | Àwo̩n ìpara, pólíìṣì, àbẹ́là | Candelilla, carnauba, epo soy | Àyípadà tààrà |
| Eegun ẹran | Àwo̩n ṣúgà tí a ti yọ̀nà kan | Ṣúgà bíítà, ṣúgà tí a kò yọ̀nà | Ó yàtọ̀ nípa àgbègbè; ó yàtọ̀ nípa ilé iṣẹ́ ìyọ̀nà |
Àwo̩n ìlànà ohun èlò · àwo̩n ìpamọ́ èròjà ohun ìkúnra
Kò sí ohun kan nínú àwọn wọ̀nyí tí ó béèrè pé kí a sọ àwọn ohun tí ń ṣiṣẹ́ nù.
Sísọ bàtà awọ ẹran tí ń ṣiṣẹ́ nù kò ran ẹranko kankan lọ́wọ́, ó sì ń dá ìdọ̀tí. Rọ́pò rẹ̀ nígbà tí ó bá ti gbó tán.
Pinnu lẹ́ẹ̀kan — bàtà, ẹ̀wù, aṣùn — àti pé ìpinnu náà kò ní nílò àfiyèsí mọ́.
Ṣàyẹ̀wò àwo̩n èròjà bí àwo̩n ọjà ṣe ń lò tán dípò kí o ṣe gbogbo rẹ̀ lẹ́ẹ̀kan.
Fọ́ọ̀mù kan, ọ̀sán kan, àti pé ó sábà máa ń jẹ́ àyípadà tí ó tóbi jùlọ lórí ojú ìwé yìí.
Fún àwo̩n ọjọ́ ìtàkùn, yan àwo̩n ibi tí kò bí, tí kò ta tàbí tí kò mú àwo̩n ẹranko ṣeré.
Rárá. Sísọ àwo̩n ohun tí a lè lò nù ń dá ìdọ̀tí láì ran ẹranko kankan lọ́wọ́. Lò ó títí tí yóò fi gbó, lẹ́yìn náà rọ́pò rẹ̀ pẹ̀lú ohun mìíràn.
Rárá. 'Cruelty-free' ń tọ́ka sí ìdánwò ẹranko; 'vegan' ń tọ́ka sí àwo̩n èròjà. Àwo̩n ọjà sábà máa ń jẹ́ ọ̀kan láì jẹ́ èkejì.
Ó dale lórí òṣùwọ̀n. Ọ̀pọ̀ àwo̩n àyípadà tí a fi plástíìkì ṣe ní ìwọ̀n ilẹ̀, omi àti èéfín tí ó kéré ju awọ ẹran lọ ṣùgbọ́n wọ́n ń ṣe àfikún sí microplastics. Ìgbà tí ó fi ń tọ́jú àti ìgbà ìlò ni ó ṣe pàtàkì jù lọ́nà méjèèjì.
Ó jẹ́ ọjà àjọṣepọ̀ (co-product) pẹ̀lú ètò ọrọ̀-ajé tirẹ̀, tí ó ní mulesing ní àwo̩n agbègbè kan àti pípa àwo̩n ẹranko nígbà tí ìgbà iṣẹ́ wọn bá ti parí. Àwo̩n ìṣe yàtọ̀ síra nípa orílẹ̀-èdè àti oko.
Béèrè lọ́wọ́ olùpèsè rẹ fún àwo̩n ohun tí inú àkójọ owó náà ní àti bóyá àṣàyàn tí a ti yọ àwo̩n ohun kan kúrò (screened) tàbí tí ó tọ́ (ethical) wà. Ọ̀pọ̀ àwo̩n ètò ibi iṣẹ́ ń pèsè inú àkójọ owó mìíràn kan.
Àwo̩n ajá jẹ́ ẹranko tí ń jẹ ohun gbogbo (omnivorous) àti pé ẹ̀rí tí ń dàgbà wà fún oúnjẹ ajá tí a fi ọ̀gbìn ṣe tí a tò dáradára; àwo̩n ológbò jẹ́ ẹranko tí ó gbọ́dọ̀ jẹ ẹran (obligate carnivores) àti pé wọ́n nílò taurine àti àwo̩n èròjà mìíràn tí ó nílò ìtòlẹ́sẹẹsẹ àṣọ́ra àti àbójútó oníwòsàn.
Kí nìdí tí ẹ̀tọ́ ẹranko kò fi jẹ́ ti ẹgbẹ́ kan — àti ohun tí ìmúradòṣà òṣèlú fi jẹ́ ìpàdánù fún ẹgbẹ́ náà.
Tẹ̀síwájú →