Ayẹwo to gbẹkẹle julọ ti o njẹunjẹ.
LDL cholesterol — cholesterol 'búburú' tó wà nínú atherosclerosis — lè dahun sí àwọn ìyípadà oúnjẹ láàrin àwọn ọ̀sẹ̀. Ìtúpalẹ̀ meta-analysis ti 2015 rí i pé àwọn oúnjẹ tí kò ní ẹran dín LDL kù ní 0.34 mmol/L ní ìfiwéra pẹ̀lú àwọn oúnjẹ ìfiwéra. Àwọn ìdínkù tó pọ̀ jù ṣẹlẹ̀ nínú àwọn ìdánwò Portfolio Diet kan tó wà lábẹ́ àkóso líle, ṣùgbọ́n àwọn oúnjẹ tó dá lórí ewébẹ̀ kì í ṣe déédéé pẹ̀lú àwọn statin lápapọ̀.
Ọ̀rá saturated àti cholesterol oúnjẹ lè gbé LDL gòkè, bí ó tilẹ̀ jẹ́ pé àwọn ìdáhùn ẹni kọ̀ọ̀kan yàtọ̀. Àwọn orísun ọ̀rá saturated pàtàkì pẹ̀lú ẹran ọ̀rá, wàrà tí ó kún fún ọ̀rá, àti epo àgbọn àti epo ọ̀pẹ; cholesterol oúnjẹ wá láti inú oúnjẹ ẹranko. Rírópò ọ̀rá saturated pẹ̀lú ọ̀rá unsaturated lè mú kí ìsọdimímọ́ LDL sunwọ̀n sí i. Àwọn ẹ̀dá, àwọn ipò ìlera àti àwọn oògùn tún ní ipa lórí LDL.
Èyí tí Dr David Jenkins àti àwọn ẹlẹgbẹ́ rẹ̀ ní University of Toronto ṣe, Portfolio Diet dá amótiara, èso, viscous fibre àti plant sterols pọ̀. Nínú ìdánwò oṣù mẹ́fà ti 2011, LDL dín kù ní 13.8% àti 13.1% nínú àwọn ẹgbẹ́ Portfolio méjì, ní ìfiwéra pẹ̀lú 3.0% pẹ̀lú ìmọ̀ràn ìṣàkóso. Àwọn wọ̀nyí ni àwọn ìdínkù àpapọ̀ tí a kíyèsí, kì í ṣe àwọn àfikún tí ó dájú sí àwọn ipa oúnjẹ mìíràn.
Caldwell Esselstyn ròyìn àwọn èsì nínú àwọn ìtẹ̀lé aláìsàn tí kò sí lábẹ́ àkóso ní lílo àwọn oúnjẹ tó dá lórí ewébẹ̀ lẹ́gbẹ̀ẹ́ ìtọ́jú ìṣègùn. Lifestyle Heart Trial kékeré ti Dean Ornish rí ìdínkù díẹ̀ ti dídín iṣan ọkàn kù pẹ̀lú oúnjẹ ewébẹ̀ pẹ̀lú eré ìmárayá, ìṣàkóso ìdààmú àti àwọn ìyípadà mìíràn. Àwọn ìwárí yìí kò fi ìdí ìwòsàn múlẹ̀, kò ya ipa oúnjẹ sọ́tọ̀ tàbí fi hàn pé àwọn oúnjẹ yìí nìkan ni ó lè ràn wọ́n lọ́wọ́.
"Nínú ìdánwò kan tó wà lábẹ́ àkóso fún ọ̀sẹ̀ mẹ́rin, Portfolio Diet dín LDL kù ní nǹkan bí 29%, ní ìfiwéra pẹ̀lú nǹkan bí 31% pẹ̀lú lovastatin — ìwádìí kúkúrú kan tó wà lábẹ́ àkóso líle, kì í ṣe ìdí láti dá àwọn statin tí a ti pa láṣẹ dúró."
Lojoojumọ: oats tabi barle, wara soya tabi tofu, ọwọ eso (paapaa almondi ati walnuts), awọn ewa tabi lentil, awọn ẹfọ (paapaa aubergine ati okra nigbati akoko ba to), awọn eso kekere, flax ti a lọ tabi chia. Fi awọn ounjẹ ti a fi kun tabi afikun sterol kun ti LDL rẹ ba ga ti o ba fẹ lati mu idinku pọ si.
Awọn oats ti a ge irin pẹlu wara soya, flax ilẹ, walnuts, awọn eso kekere.
Hummus ati akopọ ẹfọ sisun pẹlu awọn ewe ti a dapọ; apple kan.
Tofu ati aubergine stir-fry pẹlu iresi brown ati awọn ẹfọ ti a yipo.
Almonds, wara soya pẹlu chia, eso, awọn ọpa ẹfọ pẹlu hummus.
Àwọn ìyàtọ̀ àpapọ̀ ní ìfiwéra pẹ̀lú àwọn oúnjẹ ìdarí nínú àwọn ìdánwò oníyàbọ́sìkọ̀. Odì = ó dín kù. Ìyípadà triglyceride kò ṣe pàtàkì, HDL tó dín kù kì í ṣe àǹfààní.
Ìyàtọ̀ mmol/L
Wang et al., J. Am. Heart Assoc. 2015
Tí Jenkins et al. ṣe àpẹẹrẹ rẹ̀; ìdínkù LDL tó jọ ti lovastatin nínú ìdánwò kan tó wà lábẹ́ àkóso fún ọ̀sẹ̀ mẹ́rin.
| Fi kun | Ibi-afẹde ojoojumọ | Kini idi |
|---|---|---|
| Awọn sterol ọgbin | 2 g | Dina gbigba cholesterol |
| Fiber ti o tuka | 10–25 g | Oats, barle, psyllium, ewa → didi bile |
| Amuaradagba soy | 50 g | Ipa dídín LDL kù díẹ̀ |
| Awọn eso | 30 g | Awọn ọra mono- ati polyunsaturated nipo awọn ti o kun |
| Gbogbo awọn ounjẹ ọgbin (iyoku awo) | — | Anfani apapọ |
A mú láti inú àwọn ìlànà Portfolio Diet; àwọn ìwọ̀n tí a fi hàn kì í ṣe àṣẹ ìdánwò Jenkins et al., JAMA 2003 tó ṣe déédéé.
LDL cholesterol jẹ́ góńgó ìtọ́jú pàtàkì, ṣùgbọ́n àwọn góńgó sinmi lórí ewu lápapọ̀ àti ìlànà tí a lò. Ìtọ́sọ́nà ESC/EAS gba ni níyànjú pé kí LDL wà ní ìsàlẹ̀ 55 mg/dL (1.4 mmol/L), pẹ̀lú ìdínkù tí kò dínjù 50% láti ibi tí ó ti bẹ̀rẹ̀, fún àwọn aláìsàn tí wọ́n wà nínú ewu tó ga jù, títí kan àwọn tí wọ́n ní àrùn ọkàn atherosclerotic tó ti fìdí kalẹ̀. Àwọn àmì oúnjẹ nìkan kò lè sọ tẹ́lẹ̀ nípa LDL ẹni kọ̀ọ̀kan.
Àwọn ìyípadà mélòó kan lè dín LDL kù: dídín cholesterol oúnjẹ kù, rírópò ọ̀rá saturated pẹ̀lú ọ̀rá unsaturated, àti mímú kí oògùn tó ní viscous soluble fibre pọ̀ sí i, èyí tí ó dín bí wọ́n ṣe ń gba bile-acid padà kù. Ìwọ̀n ọ̀rá saturated tí ó dín kù lè mú kí ìsọdimímọ́ LDL sunwọ̀n sí i, kì í ṣe kí ó gbé LDL gòkè. Portfolio Diet bá ìdínkù LDL ti lovastatin mu nínú ìdánwò kan tó wà lábẹ́ àkóso fún ọ̀sẹ̀ mẹ́rin; èsì yẹn kì í ṣe ìdọ́gba statin lórí ohun gbogbo.
Àwọn ìtẹ̀lé aláìsàn ti Esselstyn tí kò sí lábẹ́ àkóso kò lè fi ìdí ohun tí yóò ṣẹlẹ̀ láìsí ètò náà múlẹ̀. Nínú ìdánwò Ornish, àwọn aláìsàn 48 ni wọ́n yàn láti ṣe ìdánwò náà, 35 sì parí ìwádìí angiography ọdún márùn-ún: dídín ara àwọn iṣan ọkàn kù ní 3.1 ìpín nínú ọgọ́rùn-ún nínú ẹgbẹ́ ìdásí, ó sì pọ̀ sí i ní 11.8 nínú àwọn ìṣàkóso. Ètò náà dá oúnjẹ pọ̀ pẹ̀lú àwọn ìyípadà ìgbésí ayé mìíràn, nítorí náà ipa ti oúnjẹ nìkan kò ṣeé fi ìdí rẹ̀ múlẹ̀.
Àpapọ̀ LDL ti ẹgbẹ́ oúnjẹ ewébẹ tòótọ́ lórí ọdún kan. Nọ́mbà àwọn èèyàn tí a wọ̀n yàtọ̀ láàárín àwọn ìbẹ̀wò.
mmol/L
Wright et al., Nutrition & Diabetes 2017, Tabili 2
Ìmọ̀ràn tó da àwọn oúnjẹ oní-cholesterol dín kù pọ̀ dín LDL kù ju ìmọ̀ràn boṣewa fún ọ̀rá tí kò kún fún hydrogen lórí oṣù mẹ́fà.
Wang àti àwọn ẹlẹgbẹ́ rí àpapọ̀ cholesterol, LDL àti non-HDL tí ó dín kù lórí àwọn oúnjẹ oníwé ewébẹ ju lórí àwọn oúnjẹ ìdarí.
LDL dín kù nínú ẹgbẹ́ ètò ewébẹ nígbà ìtẹ̀lé, bí ó tilẹ̀ jẹ́ pé àwọn ìyàtọ̀ àpapọ̀ cholesterol ní oṣù mẹ́fà kò ṣe pàtàkì.
Ọ̀nà Portfolio da ẹ̀pà, amúratá soy, viscous fibre bíi ọ̀kà àti barleì, àti àwọn plant sterols pọ̀.
Gbà lórí ìgbà tí wọ́n ó tún dán wò àti bóyá o nílò oògùn. Àwọn ìyípadà oúnjẹ kì í ṣe ìdí láti dá ìtọ́jú tí wọ́n ti là kalẹ̀ dúró.
Nǹkan bí 3 g ti oat beta-glucan lójoojúmọ́ lè dín LDL kù díẹ̀. Àwo ọbẹ̀ ọkà kan kò ní mú iye yìí wá dájúdájú; ṣàyẹ̀wò ìwọ̀n àti ọjà náà.
Àwọn ìdánwò tó lo nǹkan bí ìwọ̀n oúnjẹ ẹ̀wà kan lójoojúmọ́ rí i pé LDL dín kù ní nǹkan bí 5% ní ìfiwéra pẹ̀lú àwọn oúnjẹ àkóso. Àwọn ẹ̀wà ń mú ni ní àyó àti pé wọ́n lówó rà, ṣùgbọ́n wọ́n lè fa ìṣòro ní títò oúnjẹ.
Ọwọ diẹ ti almonds tabi walnuts lojoojumọ ni asopọ si idinku LDL 3–7% kaakiri awọn idanwo mejila.
Amótiara (Soy protein) lè dín LDL kù díẹ̀. Àwọn ìwádìí sábà máa ń lo nǹkan bí 25 g lójoojúmọ́; iye tí tofu tàbí wàrà soya ń pèsè yàtọ̀ nípasẹ̀ ọjà àti ìwọ̀n oúnjẹ, nítorí náà ṣàyẹ̀wò àwọn àmì ìwé ìròyìn.
A rii ninu awọn epo ẹfọ, eso ati awọn irugbin; awọn ikunra ti a ti mu lagbara le pese 2 g/ọjọ ti o han lati dinku LDL ~10%.
Bẹẹni. Ọra ti o kun n mu LDL pọ si boya lati orisun ẹranko tabi ọgbin. Din epo agbon ati epo ọpẹ ku paapaa lori ounjẹ ajewẹdani.
Ẹyin ẹyin jẹ́ orísun cholesterol oúnjẹ tí ó pọ̀, ó sì lè mú kí LDL gòkè nínú àwọn ènìyàn kan. Ipa rẹ̀ yàtọ̀; dídín ọ̀rá tí ó kún fún èròjà saturated kù àti mímú kí ìlànà oúnjẹ lápapọ̀ sunwọ̀n sí i tún ṣe pàtàkì.
Bóyá. Àwọn ìpinnu nípa statin sinmi lórí ewu àrùn ọkàn rẹ lápapọ̀, kì í ṣe oúnjẹ nìkan tàbí èsì LDL kan. Àrùn ọkàn tí ó ti fìdí kalẹ̀ àti familial hypercholesterolaemia sábà máa ń béèrè fún oògùn. Má ṣe dá statin dúró tàbí yí i padà láìní ìmọ̀ràn dókítà rẹ.
Pupọ julọ jẹ aiduro, ati awọn idanwo nigbagbogbo fihan pe awọn eso n dinku LDL laibikita awọn kalori. Ọwọ 30 g lojoojumọ ni iwọn lilo ti idanwo ṣe atilẹyin.
Ẹyin ẹyin jẹ́ ọlọ́rọ̀ ní cholesterol, ṣùgbọ́n àwọn àjọṣepọ̀ pẹ̀lú àwọn èsì àrùn ọkàn yàtọ̀ láàrin àwọn ìwádìí. Ìtúpalẹ̀ àpapọ̀ JAMA ti 2019 so ẹ̀yin kan ààbọ̀ sí i ní ọjọ́ kọ̀ọ̀kan pẹ̀lú ewu àrùn ọkàn 6% tó ga jù, kì í ṣe ikú látàrí àrùn ọkàn. Èsì ìṣàkíyèsí yìí kò fi ìdí ìdí fa ìdí lélẹ̀.
Epo agbon jẹ ~85% ọra ti o kun — ti o ga ju bota tabi ọra ẹran. O n mu LDL pọ si ni pataki. Ifiranṣẹ 'o dara fun ọ' jẹ ọja titaja, kii ṣe iwadi.
Pinnu pẹ̀lú dókítà rẹ. Àwọn ìyípadà nínú oúnjẹ ń ṣàfikún sí àwọn statin, àti pé LDL tó dín kù fúnra rẹ̀ kò túmọ̀ sí pé a kò nílò oògùn náà mọ́. Èyí ṣe pàtàkì ní pàtàkì lẹ́yìn ìṣẹ̀lẹ̀ ọkàn. Má ṣe dín statin kù tàbí kí o dá a dúró fúnra rẹ láé.
Dídín LDL tó gòkè kù sábà máa ń dín ewu àrùn ọkàn atherosclerotic kù. Tí LDL rẹ bá dín kù gan-an ju bí a ṣe rò lọ, bá oníṣègùn rẹ sọ̀rọ̀ nípa èsì náà àti ìlera rẹ lápapọ̀.
Idiwọn LDL cholesterol jẹ itọka ounjẹ ti o duro ṣinṣin julọ ti a tọpa ninu awọn idanwo ounjẹ, ati ipa ti ohun ọgbin jẹ nla.
Àtúnyẹ̀wò 2015 lórí 11 ìdánwò oníyàbọ́sìkọ̀ rí i pé àwọn oúnjẹ oníwé ewébẹ dín LDL cholesterol kù ní 0.34 mmol/L (bíbá nǹkan bí 13 mg/dL) ní ìfiwéra pẹ̀lú àwọn oúnjẹ ìdarí, pẹ̀lú àlàfo ìgbọ́kànlé 95% ti 0.11 sí 0.57 mmol/L.[1]
Jenkins àti àwọn ẹlẹgbẹ́ (2011) ṣàtúnyẹ̀wò 351 àwọn àgbàlagbà tí wọ́n ní cholesterol gíga. LDL dín kù ní 13.8% pẹ̀lú ìmọ̀ràn Portfolio tó ṣe kúlẹ̀kúlẹ̀, 13.1% pẹ̀lú ìmọ̀ràn títẹ̀lé déédéé àti 3.0% pẹ̀lú ìmọ̀ràn boṣewa fún ọ̀rá tí kò kún fún hydrogen. Oúnjẹ náà dá lórí àdàpọ̀ ẹ̀pà, amúratá soy, viscous fibre àti àwọn plant sterols.[2]
Àtúnyẹ̀wò 2015 rí ìdínkù ti 0.36 mmol/L nínú àpapọ̀ cholesterol àti 0.30 mmol/L nínú non-HDL cholesterol. HDL dín kù díẹ̀, triglycerides kò sì yí padà ní ọ̀nà tó ṣe pàtàkì. Oúnjẹ lè ṣe àfikún fún ìtọ́jú; jíròrò àwọn àfojúsùn àti oògùn pẹ̀lú dókítà rẹ.[1]
Gba idanwo ẹjẹ ipilẹ, jẹ ounjẹ iru Portfolio fun ọsẹ 12, tun ṣe idanwo. Pupọ julọ awọn oluka n rii idinku LDL nla.