5 Hanyoyi na Rage Kiba cikin Sauki Tare da Abincin Tsirrai
Koyi yadda za ka rage kiba cikin sauki ta hanyar amfani da abincin tsirrai, wanda ya dace da yanayin arewacin Najeriya da Sahel.

Rage kiba cikin sauki abu ne da mutane da yawa ke nema, musamman a yankunan arewacin Najeriya da Sahel, inda abinci kamar gero, wake, da gyada suka zama ruwan dare. Amma ta yaya za ka iya rage nauyi ba tare da wahala ba? Amsar ita ce ta hanyar abincin tsirrai, wanda ba kawai yana rage calorie ba, har ma yana kara sinadirai masu muhimmanci. Bincike daga Hukumar Lafiya ta Duniya (WHO) ya nuna cewa abincin da ya dogara da tsirrai na iya rage hadarin kiba da cututtuka masu alaka da ita. A wannan labarin, za mu duba hanyoyi biyar masu sauƙi don rage kiba cikin sauki ta hanyar amfani da abincin da ya dace da al'adunmu.
1. Ci Gero da Wake a Kowane Abinci
Gero da wake sune tushen abinci a arewacin Najeriya, kuma suna da matukar amfani don rage kiba. Gero yana da fiber mai yawa, wanda ke taimaka maka jin cikawa na tsawon lokaci, yayin da wake ke da protein da ke kara karfin jiki. A cewar wani bincike na shekarar 2021 daga Cibiyar Nazarin Abinci ta Duniya (IFPRI), cin gero a maimakon shinkafa na iya rage calorie da kashi 20 cikin dari a kowane abinci. Don haka, ka maye gurbin shinkafa da gero a miyar wake ko kuma ka ci tuwon gero da miyar taushe.
Bugu da kari, wake kamar wake mai ruwa (beans) da wake mai kauri (cowpea) suna da protein da ke taimaka wajen kara metabolism. Idan ka ci wake da safe, za ka ga cewa ba za ka ji yunwa ba har zuwa la'asar. Wannan yana rage yawan abincin da kake ci a rana, wanda ke taimaka wajen rage kiba cikin sauki.

2. Kara Gyada a Abincinka
Gyada tana da kitse mai kyau (monounsaturated fat) da fiber, wanda ke taimaka wajen rage kiba. Duk da cewa tana da calorie, bincike daga Jami'ar Harvard ya nuna cewa cin gyada a matsakaici na iya rage nauyi saboda yana kara cikawa. A arewacin Najeriya, ana amfani da gyada a miyar wake ko kuma a matsayin man gyada. Ka iya cin man gyada da gero da safe, ko kuma ka yi amfani da gyada a miyar wake don kara dandano.
Yawan fiber a cikin abinci na gida
Source: USDA FoodData Central, 2023
Amma ka tuna cewa gyada tana da calorie, don haka kada ka wuce gona da iri. Miliyoyin mutane a Najeriya suna cin gyada a matsayin abinci mai lafiya, amma idan kana son rage kiba, ka ci ta a matsakaici, kamar 30g a rana. Wannan zai taimaka maka jin cikawa ba tare da kara nauyi ba.
3. Rage Nama da Kara Kayan Lambu
Nama, musamman naman shanu da naman rago, yana da kitse mai yawa wanda ke kara nauyi. A maimakon haka, ka kara kayan lambu kamar tattasai, albasa, da kabeji a abincinka. A cewar Hukumar Lafiya ta Duniya (WHO), rage cin nama na iya rage calorie da kashi 30 cikin dari a kowane abinci. A arewacin Najeriya, ana iya yin miyar kayan lambu da taushe ko kuma miyar wake da kayan lambu.
- Kara tattasai da albasa a miyar wake.
- Yi amfani da kabeji a miyar taushe.
- Ci miyar kayan lambu da gero maimakon nama.
Bincike daga Cibiyar Nazarin Abinci ta Duniya (IFPRI) ya nuna cewa mutanen da suka rage nama sun rage nauyi da kashi 5 cikin dari a cikin watanni uku. Don haka, ka fara rage nama a hankali, kamar sau daya a mako, kuma ka kara kayan lambu.
4. Sha Ruwa da Yawa Kafin Abinci
Sha ruwa kafin abinci na iya taimaka maka jin cikawa da sauri, wanda ke rage yawan abincin da kake ci. A cewar wani bincike na shekarar 2020 daga Cibiyar Nazarin Lafiya ta Kasa (NIH), shan ruwa kafin abinci na iya rage calorie da kashi 13 cikin dari. A arewacin Najeriya, inda ruwa ke da wuya a lokacin rani, ka tabbatar da shan ruwa mai tsafta.
“Shan ruwa kafin abinci yana rage calorie da kashi 13 cikin dari, a cewar NIH.”
Ka iya sha gilashi daya na ruwa kafin kowane abinci, musamman kafin abincin rana da dare. Wannan ba kawai yana taimaka wajen rage kiba ba, har ma yana kara lafiyar hanta da fata. A kasuwar gida, ka sayi ruwa mai tsafta ko kuma ka tafasa ruwa kafin ka sha.

5. Ci Abinci a Lokaci Daya a Kullum
Ci abinci a lokaci daya a kullum yana taimaka wajen daidaita metabolism, wanda ke rage kiba. A cewar wani bincike na shekarar 2022 daga Jami'ar Oxford, mutanen da suka ci abinci a lokaci daya a kullum sun rage nauyi da kashi 3 cikin dari a cikin watanni shida. A arewacin Najeriya, ana iya ci abinci da safe da rana da dare a lokaci daya.
Rage nauyi ta hanyar ci abinci a lokaci daya
Source: Jami'ar Oxford, 2022
Ka yi kokarin ci abinci da safe da karfe 8, da rana da karfe 1, da dare da karfe 7. Wannan zai taimaka jikinka ya san lokacin da za ka ci, kuma zai rage yawan cin abinci a tsakanin lokuta. Bugu da kari, ka guji cin abinci a tsakanin abinci, musamman abinci mai sukari.
- Ci abinci da safe da karfe 8.
- Ci abinci da rana da karfe 1.
- Ci abinci da dare da karfe 7.
- Guji cin abinci a tsakanin abinci.
Ta hanyar bin waɗannan hanyoyi biyar, za ka iya rage kiba cikin sauki ba tare da wahala ba. Abincin tsirrai ba kawai yana taimaka maka rage nauyi ba, har ma yana kare lafiyar zuciya da hanta. Ka fara daga yau, kuma ka ga canji a rayuwarka.
Tambayoyin da Ake Yawan Yi
Shin gero yana taimaka wajen rage kiba?
Ta yaya wake ke taimaka wajen rage nauyi?
Shin gyada tana kara nauyi?
Mene ne abinci mafi kyau don rage kiba a arewacin Najeriya?
Shin shan ruwa kafin abinci yana taimaka wajen rage kiba?
Ta yaya zan iya rage nama a abinci na?
Shin ci abinci a lokaci daya yana taimaka wajen rage kiba?
Tushe & ƙarin karatu
- WHO - Abincin tsirrai da kiba — Hukumar Lafiya ta Duniya (WHO), who.int
- IFPRI - Gero da rage calorie — Cibiyar Nazarin Abinci ta Duniya (IFPRI), ifpri.org
- Jami'ar Harvard - Gyada da kiba — Jami'ar Harvard, hsph.harvard.edu
- NIH - Shan ruwa da rage calorie — Cibiyar Nazarin Lafiya ta Kasa (NIH), nih.gov
- Jami'ar Oxford - Ci abinci a lokaci daya — Jami'ar Oxford, ox.ac.uk
- USDA FoodData Central — USDA FoodData Central, fdc.nal.usda.gov