Shirye-shiryen Kwanaki 7 na Protein Foods Examples

Neman ingantattun protein foods examples ba ya bukatar ka je nesa ko ka kashe makudan kudade, domin a yankinmu na Arewacin Najeriya da Sahel, muna da albarkar kasa da ke samar da abinci masu gina jiki da yawa wadanda ba su da nasaba da naman dabba. Wannan shiri na kwanaki bakwai zai taimaka maka wajen tsara abincinka ta hanyar amfani da kayan gona na gida kamar wake, gyada, dawa, da gero don samun lafiyayyen jiki. A cewar rahoton hukumar kula da abinci da noma ta Majalisar Dinkin Duniya (FAO), amfani da abinci masu tushen shuka yana rage nauyin da ake daura wa muhalli idan aka kwatanta da kiwon dabbobi. Wadannan nau'ikan abinci suna dauke da sinadaran gina jiki masu inganci wadanda suke da saukin samu a kasuwanninmu na gida, kuma suna taimakawa wajen kiyaye lafiyar zuciya da sarrafa nauyin jiki ta hanyar samar da sinadarin fiber wanda ke rage hadarin kamuwa da cututtukan da ba sa yaduwa.

Abubuwan da za ka bukata

• Wake (farin wake, baƙin wake, ko waken suya).
• Gyada (danye ko gasasshe).
• Hatsi (gero, dawa, ko shinkafar gida).
• Kayan lambu (yalo, tumatur, albasa, da ganye).
• Mai (man gyada ko man ja).
• Kayan kamshi na gida (yaji, citta, tafarnuwa).

Ranar 1: Fara da Wake da Dawa

A ranar farko, za mu mayar da hankali kan hada wake da dawa, domin wannan hadin yana samar da dukkan sinadaran gina jiki da jiki ke bukata. Wake yana dauke da sinadarin 'lysine' yayin da dawa take dauke da 'methionine', wadanda idan aka hada su, suke samar da cikakken gina jiki wanda jiki zai iya amfani da shi yadda ya kamata. Hada hatsi da kayan lambu kamar wake wata hanya ce ta gargajiya wadda masana ilimin abinci ke jaddada cewa tana taimakawa wajen samar da dukkan nau'ikan amino acid guda tara wadanda jiki ba ya iya samarwa da kansa. Wannan tsari yana tabbatar da cewa kana samun kuzarin da kake bukata domin gudanar da ayyukanka na yau da kullum, ba tare da ka dogara ga naman dabba ba, wanda hakan ya dace da shawarwarin kungiyar lafiya ta duniya (WHO) na cin abinci mai gina jiki wanda ya hada da nau'ikan hatsi da kayan gona.

1. Karin kumallo: Koko da aka yi da gero da kuma gyada.
2. Abincin rana: Tuwon dawa da miyar wake.
3. Abincin dare: Wake da aka dafa da yaji da albasa.

Ranar 2: Amfanin Gyada da Kayan Lambu

Gyada ba kawai abun ciye-ciye ba ne, tana daya daga cikin mafi kyawun protein foods examples a yankinmu da za a iya amfani da ita a matsayin babban abinci don samun koshin lafiya da kuzari. A yau, za mu hada gyada da kayan lambu masu ganye domin samun cikakken abinci mai dauke da ma'adanai da bitamin. Bincike daga Our World in Data ya nuna cewa gyada tana daya daga cikin amfanin gona da ke da yawan sinadarin gina jiki a kowane nauyi, wanda hakan ya sa ta zama muhimmiyar tushen abinci mai rahusa ga iyalai da dama. Za ka iya amfani da danyar gyada ko kuma man gyada wajen dafa miya, wanda hakan zai kara wa jikinka sinadarin 'healthy fats' da suke taimakawa wajen sha'ar wasu muhimman bitamin. Yin amfani da gyada a matsayin babban sinadari a abincinka ba wai kawai yana rage kudin kashewa ba ne, har ma yana taimakawa wajen samar da gamsuwa da kuma kiyaye matakan sukari a cikin jini.

1. Karin kumallo: Kunun gyada.
2. Abincin rana: Shinkafa da miyar gyada (groundnut soup).
3. Abincin dare: Salad na kayan lambu da gyada.

Ranar 3: Waken Suya da Amfaninta

Waken suya tana daya daga cikin fitattun protein foods examples da za a iya samu a kasuwanninmu, kuma tana dauke da dukkan sinadaran gina jiki da jiki ke bukata. A cewar hukumar FAO, waken suya tana da ingancin furotin da ya kai matsayin wanda ake samu a kayayyakin dabba, wanda hakan ya sa ta zama madadin nama mafi dacewa. A yau, za mu gwada yin amfani da ita wajen hada miyar daddawa ko kuma tuwon suya, inda za a iya sarrafa ta ta zama kamar naman dabba ta hanyar tafasa ta sosai da kuma hada ta da kayan kamshi don samun dandano mai gamsarwa.

1. Karin kumallo: Madarar waken suya.
2. Abincin rana: Tuwon shinkafa da miyar waken suya.
3. Abincin dare: Danwake da aka yi da garin waken suya.

“Cin abinci mai gina jiki daga shuke-shuke yana rage tasirin sauyin yanayi a duniya.”

Ranar 4: Gero da Kayan Gona

Gero yana da matukar amfani ga lafiyar dan Adam kasancewar yana dauke da sinadaran fiber da kuma furotin da ke taimakawa wajen gina jiki. A yau, za mu hada gero da sauran kayan gona kamar su wake da ganyayen lambu don samun abinci mai gamsarwa da kuma ma'auni na gina jiki. Binciken da Our World in Data ta gudanar ya nuna cewa amfanin gona irin su gero suna taka muhimmiyar rawa wajen samar da abinci mai dorewa ga al'umma. Ta hanyar hada gero da danyen wake ko gyada, za a iya samun cikakken abinci mai gina jiki wanda ya zarce abincin da aka dogara da nama kadai.

1. Karin kumallo: Fura da nono (na shuka/kwakwa).
2. Abincin rana: Tuwon gero da miyar ganye.
3. Abincin dare: Gero da aka dafa da kayan lambu.

Ranar 5: Dawa da Kayan Lambu

Dawa tana da juriya ga yanayin zafi da karancin ruwan sama, wanda hakan ya sa ta zama abinci mafi dacewa ga manomanmu a yankunanmu. Yau za mu mai da hankali kan yadda ake amfani da ita wajen hada abinci tare da kayan lambu don samun ingantaccen furotin. Hukumar IPCC ta bayyana cewa bunkasa amfani da amfanin gona da suka dace da yanayi kamar dawa yana rage tasirin sauyin yanayi. Ta hanyar hada dawar da aka daka da miyar kayan lambu mai dauke da wake ko gyada, za a iya samun abinci mai gina jiki da ya dace da rayuwar yau da kullum ba tare da bukatar naman dabba ba.

1. Karin kumallo: Kunun dawa.
2. Abincin rana: Tuwon dawa da miyar yalo.
3. Abincin dare: Dawa da aka dafa da wake (adalu).

Ranar 6: Gwaji da Kayan Kamshi

A yau, za mu mayar da hankali kan yadda za a inganta dandano ga protein foods examples ta hanyar amfani da kayan kamshi da ake samu a kowane gida a fadin kasar Hausa. Yin amfani da tafarnuwa, citta, da kuma barkono ba wai kawai yana kara dadin abinci ba ne, har ma yana taimakawa wajen samar da sinadarai masu amfani ga jiki. Alal misali, idan kana dafa wake ko waken suya, hada su da danyen kayan lambu da kayan kamshi na gargajiya yana sa abincin ya zama mai gina jiki sosai. Hukumar Lafiya ta Duniya (WHO) ta jaddada mahimmancin cin abinci iri-iri domin samun cikakkiyar lafiya, don haka gwada sabbin hanyoyin girki da kayan kamshi na gida yana kara jin dadin cin abinci maras nama ba tare da an gaji ba.

1. Karin kumallo: Gero da aka hada da citta.
2. Abincin rana: Wake da aka dafa da tafarnuwa da yaji.
3. Abincin dare: Kayan lambu da aka soya da man gyada.

Ranar 7: Kammalawa da Shirye-shirye

A ranar karshe ta wannan shiri, lokaci ya yi da za mu duba yadda za mu ci gaba da amfani da protein foods examples a matsayin tsarin rayuwa na kowane mako. Aikinmu a yanzu shi ne tsara kasuwa domin sayen kayan amfanin gona kamar wake, gyada, da kuma gero wadanda suke cike da sinadarin gina jiki. Rahoton hukumar abinci da noma ta Majalisar Dinkin Duniya (FAO) ya nuna cewa amfanin gona na legumes yana da matukar muhimmanci wajen samar da abinci mai gina jiki ga al'umma. Don haka, wajibi ne mu rika tanadin wadannan abinci a gida domin saukaka girki. Idan ka saba da wannan tsari, zai zama maka sauki ka ci gaba da cin abinci mai gina jiki ba tare da dogara ga naman dabba ba a kowace rana.

1. Karin kumallo: Kunun gyada.
2. Abincin rana: Tuwon dawa da miyar wake.
3. Abincin dare: Salad na ganye da gyada.

Jerin abubuwan sayayya

• Kilo 5 na wake.
• Kilo 2 na gyada.
• Kilo 5 na gero ko dawa.
• Kayan lambu (tumatur, albasa, yalo).
• Man gyada.

Yadda za a ci gaba

“Cin abinci mai gina jiki daga shuka yana inganta lafiyar al'umma da kuma kare muhalli.”