5 Myths About Baking Without Eggs (And Science)
Discover the secret of 'sirrin yin biredi da keke a gida ba tare da amfani da kwai ba' for delicious, plant-based treats using local ingredients.

Mutane da yawa a fadin Arewacin Najeriya da yankin Sahel sun yi imanin cewa sirrin yin biredi da keke a gida ba tare da amfani da kwai ba abu ne mai wuya, amma hakan babban kuskure ne. A hakikanin gaskiya, za ka iya samun sakamako mai ban sha'awa ta hanyar amfani da abubuwan da ke cikin gonakinmu da kasuwanninmu, kamar su ayaba, tsaba, da sauran kayan shuka. Wannan dabarar tana ba da damar yin burodi da keke masu laushi da kauri ba tare da bukatar kowane nau'in kwai ba. Alal misali, idan kana son yin keke a gida, za ka iya amfani da danyen ayaba da aka daka ta zama kamar ruwa domin ta ba da laushi da kuma kauri ga hadin keken naka. Haka zalika, amfani da tsaban flax ko chia da aka jika su a cikin ruwa yana samar da wani nau'in danko da ke rike hadin gari yadda ya kamata. Wadannan sinadarai na tsirrai ba kawai suna maye gurbin kwai ba ne, har ma suna kara sinadaran gina jiki kamar fiber da kuma bitamin da jikin dan Adam ke bukata a kowace rana, wanda hakan ke sa abincin ya zama mai amfani ga kowa a gida.
Myth: Biredi ba zai tashi ba tare da kwai ba
Bincike daga kungiyoyin abinci na duniya kamar FAO ya nuna cewa, sinadaran da ke cikin shuka suna da ikon haduwa don samar da tsarin da ake bukata wajen gasa abinci yadda ya kamata. A maimakon kwai, za a iya amfani da cakuda na baking soda da vinegar wanda ke haifar da kumfa, wanda hakan ke sa biredi ya zama mai laushi da kuma girma ba tare da wani lahani ga dabbobi ba. Wannan sinadari na baking soda yana aiki ne ta hanyar sakin iskar carbon dioxide lokacin da ya hadu da sinadarin acid kamar vinegar, wanda hakan ke tura hadin gari sama, yana mai da biredin ya zama mai kauri da kuma nauyi da ya dace. Hanyar tana da saukin gaske kuma tana samar da sakamako mai gamsarwa ga duk wanda yake son yin burodi a gida ba tare da kwai ba. Wannan hanyar tana da amfani musamman ga mutanen da suke da rashin lafiyan kwai ko kuma wadanda suka zabi cin abincin tsirrai kawai. Ta hanyar bin wadannan matakai na kimiyya, za ka iya samun biredi mai kyau da kauri wanda yake da dandano da kamshi mai gamsarwa ga kowane bako da ya ziyarci gidanka.
Myth: Keke ba zai yi dadi ba idan ba a saka kwai ba
- Ayaba da aka daka (1/4 kofi na ayaba = 1 kwai).
- Man gyada (yana kara kitse mai kyau ga keke).
- Ruwan wake (aquafaba) don yin kumfa.
- Tsaban flaxseed da aka daka (a gauraye da ruwa).
Dandano ya ta'allaka ne ga ingancin kayan da kake amfani da su, ba wai ga kasancewar kwai ba. A wurarenmu, amfani da man gyada ko man dabino yana ba da laushi mai kyau ga keke ba tare da bukatar kitse daga dabba ba. Wannan hanyar tana kara darajar abinci kuma tana rage dogaro ga masana'antun da ke azabtar da dabbobi kamar yadda rahotannin WHO suke nuni da mahimmancin rage cin abincin dabba domin inganta lafiyar zuciya. Idan kana son kekenka ya yi dadi, za ka iya kara dan kadan na madarar kwakwa ko madarar aya, wanda hakan zai ba da kamshi na musamman da kuma dandano mai gamsarwa. Haka kuma, amfani da kayan kamshi kamar su citta ko kanumfari a cikin hadin keken yana kara wa abincin dandano mai dadin gaske wanda kowa zai so. Binciken Our World in Data ya nuna cewa cin abincin da ya dogara ga tsirrai yana da matukar fa'ida ga muhalli da kuma tattalin arzikin gida, domin kayan shuka sun fi araha kuma suna da saukin samu a kowace kasuwa. Yin keke ba tare da kwai ba ba wai kawai yana nufin yin abinci mai dadi ba ne, har ma yana nuna yadda za mu iya amfani da albarkatun kasa wajen samar da abinci mai gina jiki.
Myth: Sirrin yin biredi da keke a gida ba tare da amfani da kwai ba yana bukatar kayan kasashen waje
Amfanin Kayayyakin Shuka vs Dabba
Bayanai daga Our World in Data (2022) kan tasirin muhalli.
“Cin abincin da ba shi da kayan dabba shi ne mataki mafi muhimmanci da kowane mutum zai iya dauka don rage gurbatar muhalli da kare rayuwar dabbobi.”
Myth: Kwai yana da muhimmanci ga lafiyar jiki
A cewar Hukumar Lafiya ta Duniya (WHO), yawan amfani da kayayyakin dabba da ke kunshe da kitse mai guba na kara hadarin kamuwa da cututtukan zuciya da kuma hawan jini. Mutane da dama suna da ra'ayin cewa kwai ne kadai hanyar samun gina jiki mai inganci, amma hakan kuskure ne a fannin kimiyya. Ta hanyar amfani da gina jiki da ake samu daga wake, gyada, da sauran hatsi, za ka iya samun dukkan sinadaran da jikinka ke bukata ba tare da cin zarafin dabbobi ko sanya lafiyarka cikin hadari ba. Alal misali, idan kana son yin biredi ko keke, za ka iya amfani da garin waken suya ko kuma man gyada a matsayin madadin kwai, wadanda suke dauke da sinadaran gina jiki da kuma kitse mai amfani ga zuciya. Wannan hanyar ba wai kawai tana kiyaye lafiyarka ba ce, har ma tana rage yiwuwar kamuwa da cututtukan da suka shafi hanyoyin jini, wanda hakan ke ba da damar samun abinci mai gina jiki a kowane gida ba tare da dogara ga kayayyakin dabba ba.

Myth: Yana da tsada a guji kwai
- Sayen kwai yana kara kudin kashewa a kowane mako.
- Kayan shuka kamar wake da gero suna da arha a kowace kasuwa.
- Rage amfani da kwai yana taimaka wa iyalai su adana kudi.
- Kayan shuka suna dade a ajiye ba tare da lalacewa ba.
Gaskiyar magana ita ce, kwai ya zama abin da ke kara tsadar rayuwa a iyalai da dama a fadin duniya, musamman idan aka yi la'akari da hauhawar farashin kayan abinci da rahoton kungiyar FAO ya bayyana a matsayin babban kalubale ga tsaron abinci. Ta hanyar amfani da dabaru kamar 'sirrin yin biredi da keke a gida ba tare da amfani da kwai ba', za ka ga cewa kasuwanninmu suna da abubuwan da za su iya maye gurbin kwai ba tare da ka kashe kudi mai yawa ba. Alal misali, amfani da ayaba danye, ko kuma ruwan da aka dafa da wake, ko ma 'flax seeds' da aka nika, su ne hanyoyin da suka dace kuma masu rahusa sosai idan aka kwatanta da farashin kwai a kasuwa. Wadannan hanyoyin ba wai kawai suna rage kudin da kake kashewa a kowane mako ba ne, har ma suna ba da damar yin burodi ko keke a kowane lokaci ba tare da damuwa da karancin kwai ko tsadar sa ba. Ta hanyar sauya dabi'ar amfani da kwai zuwa wadannan hanyoyin na ganye, iyali za su iya tanadin kudaden da za su iya amfani da su wajen siyan wasu kayan abinci masu amfani, wanda hakan ke kara karfin tattalin arzikin gida.
Tambayoyin da Ake Yawan Yi
Me zan iya amfani da shi a matsayin madadin kwai?
Shin biredi zai yi tauri idan ban saka kwai ba?
Wane sinadari ne ya fi dacewa don yin kumfa a keke?
Shin gaskiya ne kwai yana da muhimmanci ga lafiya?
Yaya zan fara yin biredi ba tare da amfani da dabba ba?
Tushe & ƙarin karatu
- WHO Diet and Physical Activity Report — https://who.int
- FAO Livestock and Environment Assessment — https://fao.org
- Our World in Data Environmental Impacts of Food — https://ourworldindata.org
- EAT-Lancet Commission on Food, Planet, Health — https://eatforum.org