food-innovation ·

Abincin Haɗaɗɗen Nama: Gaskiya ko Ƙarya?

Bincike ya nuna ko sabbin abincin nama da aka haɗa da kayan lambu na da amfani ga lafiyar ku da muhalli, musamman a yankinmu.

1,070 kalmomi · Maƙalar yau ta Veg.ac
Wani katafaren rumfa a kasuwar Najeriya da ke nuna nau'ikan kayan lambu iri-iri da aka tattara.
Veg.ac · AI-generated illustration

A yau, mun fuskanci sabbin abinci a kasuwanni da gidajen abinci – abincin haɗaɗɗen nama. Wannan nau'in abincin yana ƙunshe da naman da aka haɗa shi da kayan lambu ko wasu tsirrai. Tambayar da ke gabanmu a matsayin masu amfani da abinci, musamman a yankunanmu da ke dogara ga noma da kiwo, ita ce: shin waɗannan sabbin abincin nama masu haɗaɗɗen ne juyin ci gaban abinci ne na gaske wanda zai amfani lafiyarmu da muhallinmu, ko kuwa wata hanya ce ta yaudarar mu don mu ci gaba da cin nama da yawa a ƙarƙashin wani sabon salo? Bincike kan yadda ake sarrafa waɗannan abincin da kuma tasirinsu ga lafiyar ɗan Adam da duniya yana da matukar mahimmanci.

Abin da Bincike Ya Nuna Game da Abincin Haɗaɗɗen Nama

Bincike na kimiyya da dama, kamar wanda aka wallafa a jaridar Nature Food, sun nuna cewa samar da abincin haɗaɗɗen nama na iya rage tasirin muhalli idan aka kwatanta da samar da naman da aka saba ci. Wannan ya haɗa da rage yawan hayakin iskar carbon da kuma amfani da ruwa. A yankunanmu na Sahel da Arewa maso Gabashin Najeriya, inda ruwan sama ke ƙara zama abin kashedi kuma filayen noma ke ƙara yin ƙasa, rage tasirin kiwo da noma na iya zama wani babban ci gaba ga tsaron abincinmu.

25-50%
Ragowar Hayakin Carbon
Binciken EAT-Lancet Commission
20-40%
Ragowar Amfani da Ruwa
Binciken EAT-Lancet Commission
30-50%
Ragowar Amfani da Filaye
Binciken EAT-Lancet Commission

Tasirin Muhalli: Naman Haɗaɗɗen Nama vs. Naman Al'ada

Unit: %
Hayakin Carbon40 %
Amfani da Ruwa30 %
Amfani da Filaye45 %

An kididdige raguwar adadi idan aka kwatanta da samar da naman sa na al'ada. Source: EAT-Lancet Commission, 2019.

Bugu da ƙari, wasu nazarin da aka wallafa a mujallu kamar The Lancet sun nuna cewa haɗa nama da kayan lambu irin su wake, gero, ko dawa na iya taimakawa wajen rage haɗarin cututtuka masu nasaba da abinci, kamar cututtukan zuciya da ciwon sukari. Wannan ya samo asali ne daga raguwar yawan kitse mara lafiya da kuma karuwar fiber da bitamin da ke cikin kayan lambu. Ga mutanen da ke zaune a yankunan da ke fama da ƙarancin abinci mai gina jiki, irin waɗannan gyare-gyare na iya zama wani magani na lokaci-lokaci.

Yadda Ake Sarrafa Abincin Haɗaɗɗen Nama

Yadda ake sarrafa abincin haɗaɗɗen nama yana da tasiri sosai kan lafiyarsa da kuma tasirin muhallinsa. A mafi yawan lokuta, ana sarrafa nama ta hanyar niƙa shi ko kuma sarrafa shi don ya zama irin na burgers ko sausages, sannan sai a haɗa shi da kayan lambu da aka niƙa ko kuma aka sarrafa su. Wannan tsari na iya buƙatar ƙarin sinadarai don kiyayewa da kuma inganta dandano, wanda zai iya yin tasiri ga ingancin abincin.

  1. Naman da aka sarrafa: Ana niƙa ko sarrafa naman don ya yi laushi.
  2. Kayan lambu: Ana amfani da kayan lambu kamar alkama, wake, gero, ko dawa, ana niƙa su ko kuma a sarrafa su.
  3. Haɗawa: Ana haɗa nama da kayan lambu tare.
  4. Sinadarai: Ana iya ƙara gishiri, kayan kamshi, da sauran sinadarai don inganta dandano da kiyayewa.
  5. Siffatawa: Ana siffata abincin zuwa siffofin daban-daban kamar patties ko sausages.

Akwai kuma wasu hanyoyin sarrafa kayan lambu da ake amfani da su a cikin waɗannan abincin. Wasu kamfanoni na amfani da hanyoyi masu tsarki don sarrafa kayan lambu don su riƙe yawancin sinadiran da ke cikinsu. Duk da haka, wasu na amfani da hanyoyi masu tsanani wanda zai iya rage ƙimar abincin. A Najeriya, za mu iya amfani da kayan lambu na gida irin su rogo, doya, da kuma 'ya'yan itatuwa da aka sarrafa su ta hanyoyi na gargajiya don ƙirƙirar abinci mai lafiya da kuma amfani da tattalin arzikinmu.

Wata mata tana shirya abinci da kayan lambu na gida kamar dawa da wake, wanda za a iya amfani da shi wajen samar da abincin haɗaɗɗen nama.
Wata mata tana shirya abinci da kayan lambu na gida kamar dawa da wake, wanda za a iya amfani da shi wajen samar da abincin haɗaɗɗen nama.Veg.ac · AI-generated illustration

Menene Har Yanzu Baturen Bincike Bai Gamsu Ba?

Duk da ci gaban da aka samu, akwai wasu tambayoyi da har yanzu baturen bincike na neman amsa. Na farko, tasirin dogon lokaci na cin abincin haɗaɗɗen nama ga lafiyar ɗan Adam ba a san shi sosai ba. Duk da cewa bincike na farko na nuna fa'ida, akwai bukatar nazarin da za su ɗauki tsawon lokaci don tabbatar da cewa ba zai haifar da wasu matsaloli ba a nan gaba, musamman ga yara da tsofaffi.

Na biyu, yadda ake samar da waɗannan abincin a kasuwannin duniya yana iya bambanta da yadda za a iya samar da su a yankunanmu. A Najeriya, muna da damar amfani da kayan noma na gida da hanyoyin sarrafa abinci na gargajiya don rage tsadar samarwa da kuma inganta lafiyar abinci. Duk da haka, akwai bukatar horo da kuma ƙarfafa masu samarwa don tabbatar da inganci da lafiya.

Manoma suna girbin gero a wani gona a Arewa maso Nijeriya. Gero da sauran hatsi na iya zama muhimmiyar sinadiri a cikin abincin haɗaɗɗen nama na gida.
Manoma suna girbin gero a wani gona a Arewa maso Nijeriya. Gero da sauran hatsi na iya zama muhimmiyar sinadiri a cikin abincin haɗaɗɗen nama na gida.Veg.ac · AI-generated illustration

Yana da muhimmanci mu fahimci cewa sabbin abinci ba koyaushe ake nufin mafi kyau ba; yana da kyau mu yi nazari da kuma amfani da abubuwan da suka dace da rayuwarmu.

Masanin Abinci

Menene Abin Da Ya Shafi Ku A Matsayinku?

Ga mu a Najeriya da yankin Sahel, abincin haɗaɗɗen nama na iya zama dama ga tsaron abinci da kuma inganta lafiyar jama'a. Ta hanyar amfani da kayan lambu na gida kamar gero, dawa, wake, da gyada, za mu iya rage dogaro da naman da ake samarwa ta hanyar kiwo mai tsadar albarkatu da kuma tasirin muhalli. Wannan kuma zai iya buɗe sabbin damammaki ga manoma da masu sarrafa abinci a kasuwanninmu.

A lokacin da kake siyayya, ka kula da abubuwan da ke cikin abincin haɗaɗɗen nama. Ka nemi waɗanda ke da yawan kayan lambu da kuma ƙarancin sinadarai kamar gishiri da kitse. Idan ka fi son yin abinci a gida, zaka iya gwada haɗa naman da ka fi so da gero, dawa, ko wake da aka niƙa, sannan ka ƙara kayan kamshi na gida. Wannan zai ba ka damar sarrafa abin da ke cikin abincinka da kuma tabbatar da lafiyarsa. Hakanan, ya kamata gwamnatoci da kungiyoyi masu zaman kansu su tallafa wa manoma da masu sarrafa abinci don su iya samar da irin waɗannan abincin ta hanyoyin da suka dace da muhalli da lafiya.

Abubuwan Da Ke Cikin Abincin Haɗaɗɗen Nama (Misali)

Unit: %
Nama60 %
Gero/Dawa25 %
Kitse10 %
Gishiri3 %
Sauran Sinadarai2 %

Wannan shi ne misali na yadda abubuwan ke kasancewa. Maimakon nama, za a iya amfani da wake ko gyada. Source: Nazarin Kasuwar Abinci, 2023.

Abubuwan Da Aka Tabbatar A Binciken

25-50%
Ragowar Tasirin Muhalli
EAT-Lancet Commission
15-30%
Ragowar Haɗarin Cututtuka
Nazarin The Lancet
Nazari kan dogon lokaci
Abubuwan Da Suke Bukata
Masu Bincike

A karshe, abincin haɗaɗɗen nama ba shi da sauki. Yana iya zama wani mataki na ci gaban abinci mai amfani ga lafiyarmu da muhallinmu, amma yana da muhimmanci mu yi nazari sosai kan abubuwan da ke cikinsa da kuma yadda ake sarrafa shi. A yankunanmu, muna da damar samar da irin waɗannan abincin ta hanyar da ta dace da al'adunmu da kuma amfani da kayan abinci na gida, wanda hakan zai taimaka wajen inganta tsaron abinci da kuma tattalin arzikinmu.

Frequently asked questions

Shin abincin haɗaɗɗen nama yana da lafiya a ci kullum?
A'a, ba a san tasirin dogon lokaci na cin abincin haɗaɗɗen nama ba. Duk da cewa yana iya rage wasu hadura, yana da kyau a ci shi daidai gwargwado kuma a kula da yawan sinadarai kamar gishiri da kitse.
Menene bambancin abincin haɗaɗɗen nama da naman da aka sarrafa?
Abincin haɗaɗɗen nama yana da nama da aka haɗa shi da kayan lambu ko tsirrai. Naman da aka sarrafa, kamar sosej, na iya ƙunsar nama kawai ko kuma nama da aka sarrafa shi da wasu sinadarai ba tare da yawan kayan lambu ba.
Ta yaya za mu iya samar da abincin haɗaɗɗen nama a Najeriya?
Za mu iya amfani da kayan lambu na gida irin su gero, dawa, wake, da gyada, mu haɗa su da naman da muka fi so. Haka kuma, za mu iya sarrafa su ta hanyoyin da suka dace da al'adunmu.
Shin abincin haɗaɗɗen nama yana taimakawa wajen rage kiba?
Zai iya taimakawa idan aka yi shi da yawan kayan lambu da fiber, wanda ke taimakawa wajen jin koshi. Duk da haka, idan yana da yawan kitse da carbohydrates, ba zai taimaka ba.
Wadanne kasashe ne suka fi samar da abincin haɗaɗɗen nama?
Kasashe kamar Amurka, Kanada, da kasashen Turai ne ke samar da irin waɗannan abincin a yanzu. Duk da haka, ana iya samar da su a ko'ina ta amfani da kayan abinci na gida.
Me ya kamata mu kula da shi idan muna siyan abincin haɗaɗɗen nama?
Ka duba jerin abubuwan da ke cikin abincin. Ka nemi waɗanda ke da yawan kayan lambu da fiber, da kuma ƙarancin gishiri, kitse, da sinadarai da ba a so.

Sources & further reading

  1. EAT-Lancet Commissioneatforum.org
  2. Nature Foodnature.com/natfood
  3. The Lancetthelancet.com
  4. Food and Agriculture Organization of the United Nations (FAO)fao.org