Garin Kano: Yadda aka rage cin nama ta hanyar abinci mai gina jiki

A cikin garin Kano, wani shiri na musamman ya fara taimakawa al'umma wajen rage yawan cin nama da kuma kara yawan cin abinci mai gina jiki, wanda ke da tasiri mai kyau ga lafiyar mutane da kuma muhalli. Wannan sauyi na abinci, wanda aka fi sani da cin abinci mai gina jiki, yana taimakawa wajen inganta lafiya ta hanyar rage cututtuka da kuma rage tasirin muhalli da cin nama ke haifarwa, irin su gurɓacewar iska da kuma ruwa, musamman a yankunan da ruwan sama ke kasancewa kadan kamar arewacin Najeriya.

Tarihi: Yadda Cin Nama Ke Tasiri a Kano

A al'adun Hausawa, musamman a yankunan arewa, cin nama yana da matsayi a wurin bukukuwa da kuma sadaka. Duk da haka, karuwar tattalin arziki da kuma samun saukin abinci ya sa cin nama ya zama ruwan dare a kullum ga wasu, wanda hakan ke haifar da matsalolin lafiya kamar ciwon zuciya da hawan jini. Bugu da kari, kiwon dabbobi masu yawa na da tasiri ga muhalli, inda ake bukatar fili mai fadi, ruwa, da kuma samar da iskar gas mai gurbata muhalli. A Najeriya, kamar sauran kasashe masu tasowa, tasirin kiwon dabbobi ga muhalli na kara tsananta saboda karancin albarkatu da kuma yanayin kasafin tattalin arziki.

Matsalolin Kiwon Dabbobi da Muhalli

Kiwon dabbobi, musamman ga nama, yana bukatar albarkatu masu yawa. Dabbobi kamar sa, awaki, da shanu suna bukatar fili mai fadi don kiwo, wanda hakan ke iya haifar da sare bishiyoyi da kuma lalata wuraren da ake noma. Bugu da kari, dabbobin suna sakin iskar gas kamar methane, wanda ke da gurbata muhalli fiye da carbon dioxide. A yankunan da ke fuskantar fari da karancin ruwa kamar Sahel, irin wadannan dabbobi na kara tsananta matsalar karancin ruwa da kuma lalacewar kasa. Hukumar FAO ta bayyana cewa, kiwon dabbobi na da alhakin kashi 14.5% na dukkan hayakin da bil'adama ke samarwa a duniya.

Abin da Ya Canja: Shirin Abinci Mai Gina Jiki a Kano

A cikin shekaru biyu da suka gabata, wani shiri da kungiyar "Abincinmu, Rayuwarmu" ta jagoranta a wasu yankunan Kano ya fara canza tunanin al'umma game da abinci. An mayar da hankali kan ilimantar da mutane game da amfanin abincin da ba na nama ba, wanda ya hada da wake, gyada, dawa, gero, da kayan lambu da ake nomawa a yankin. Shirin ya fara ne da mahalarta 500, kuma a yanzu ya kai fiye da 2,000. An yi nazari kan tasirin da shirin ke yi ga lafiya da kuma tattalin arziki na mahalarta.

Sakamakon Lafiya da Tattalin Arziki

Binciken da aka yi ya nuna cewa, mahalarta shirin sun rage yawan cin naman sa da na kaji da kashi 60%. Hakan ya haifar da raguwar yawan samun ciwon hawan jini da kuma ciwon sukari a tsakanin su. Bugu da kari, an samu karuwar yawan cin wake da gero, wadanda ke da sinadarai masu gina jiki da kuma fiber. Manoma a yankunan karkara sun samu damar sayar da kayan amfanin su, wanda hakan ke kara musu kudin shiga.

Yadda Ake Samun Nasarar Sauyin Abinci

Abincin Gargajiya Mai Gina Jiki

Kano tana da wadataccen abincin gargajiya da ba na nama ba. Abinci kamar Tuwon Dawa da miyar Kuka, ko kuma Dan Wake da wake na gida, dukansu suna da sinadarai masu amfani. Shirin ya kuma yi amfani da wadannan abinci wajen nuna wa mutane cewa ba lallai ne a manta da al'adunmu ba don samun lafiya.

Sakamakon da Ake Gani

Bayan shekaru biyu, an samu canji mai girma. Yawan mutanen da ke zuwa asibiti saboda cututtukan da suka danganci abinci ya ragu. Kuma kasuwanni na cike da kayan lambu da hatsi, wanda hakan ke nuna karuwar bukata. 'Yan kasuwa da manoma sun samu karuwar kudin shiga saboda karuwar yawan cin abinci mai gina jiki. A wani binciken da aka yi, kashi 75% na mahalarta sun bayyana cewa suna jin lafiya sosai fiye da da.

“Sauyin abinci ba wai lafiya kawai ba ne, har ma wata hanya ce ta kare muhallinmu da kuma inganta rayuwar manoma.”

Abin da Sauran Za Su Iya Koyawa

Amfani da Albarkatun Gida

Wannan shiri ya nuna cewa, ba lallai ne a je nesa ba don samun abinci mai gina jiki. Garin Kano, da sauran wurare a Najeriya, suna da wadatattun albarkatu kamar wake, gyada, gero, da dawa, wadanda suka fi sauran abinci amfani ga lafiya da kuma muhalli. Kungiyoyin tallafawa manoma da kuma gwamnati na da rawar takawa wajen bunkasa wadannan amfanin gona.

Ra'ayoyin Al'umma

Mutanen da suka shiga shirin sun nuna gamsuwa sosai. Wasu sun ce, sun samu karin kuzari da kuma jin dadin rayuwa. Wasu kuma sun bayyana cewa, sun sami damar kashe kudi kadan wajen siyan abinci, saboda yadda abincin da ba na nama ba ke da arha. 'Yan kasuwa a kasuwar Kantin Kwari da sauran wurare sun bayyana karuwar yawan sayar da kayan lambu da wake.

Tafiya ta Gaba

Kungiyar "Abincinmu, Rayuwarmu" na da niyyar fadada shirin zuwa wasu jahohin arewacin Najeriya. Suna kuma kokarin samar da wani dandali na kan layi da zai taimaka wa mutane su samu bayanai game da abincin da ba na nama ba da kuma girke-girke. Tare da tallafin gwamnati da kuma al'umma, ana sa ran wannan sauyi zai ci gaba da bunkasa.