sustainable-living ·

Abubuwan da ba ku sani ba game da bushewar kaya

Akwai tatsuniyoyi da yawa game da bushewar kaya a Najeriya. Bari mu binciki abin da kimiyya ke faɗi game da amfanin bushewar kaya.

1,135 kalmomi · Maƙalar yau ta Veg.ac
Wata mata tana rataye kayan wanki a kan igiya a wani ƙauye a Afirka
Veg.ac · AI-generated illustration

Tatsuniya 1: Bushewar Kaya A Kan Igiyanci Yana Daukar Lokaci Sosai

Akwai tatsuniyar cewa bushewar kaya a kan igiya tana ɗaukar lokaci sosai, wanda ke sa mutane su guje wa wannan hanyar da ta dace. A gaskiya, lokacin da kuke rataye kayan wanki a kan igiya, kuna iya yin wasu ayyukan gida ko kuma ku huta. A wurare kamar arewacin Najeriya, inda rana take da zafi kuma iska tana busawa, kayan wanki na iya bushewa cikin ‘yan sa’o’i kaɗan, musamman idan aka rataya su daidai. Wannan yana ba ku damar yin abubuwa da yawa ba tare da ƙarin ƙoƙari ba, sabanin injin bushewar kaya da ke buƙatar kulawa da kuma tattara kaya bayan an gama.

Mata suna rataye kayan wanki a kan igiya a Kano, Najeriya.
Mata suna rataye kayan wanki a kan igiya a Kano, Najeriya.Veg.ac · AI-generated illustration

Tatsuniya 2: Bushewar Kaya A Kan Igiyanci Yana Lalata Tufafi

Wata tatsuniya da ake yawan ji ita ce, rataye tufafi a kan igiya na iya lalata su. Hakan ba gaskiya bane. A maimakon haka, injin bushewar kaya, tare da zafi mai zafi da kuma juyawa akai-akai, yana iya sa tufafi su yi tauri, su yi yawa, ko ma su yi rami da sauri. A gefe guda, bushewar kaya a kan igiya, musamman a kan igiyoyin da ba su da kaifi ko kuma tare da amfani da masu rataya, yana taimakawa wajen kiyaye laushin tufafi da kuma tsawon rayuwarsu. Haka kuma, iskar da ke busawa da kuma hasken rana (idan ba mai tsananin zafi ba ne) na iya taimakawa wajen kashe kwayoyin cuta da kuma sanya tufafi su yi kamshi mai dadi.

2.5 - 4.0 kWh
Adadin makamashi da injin bushewar kaya ke amfani da shi (a kowace wanka)
Our World in Data
0 kWh
Adadin makamashi da bushewar kaya a kan igiya ke amfani da shi
Our World in Data

Tatsuniya 3: Bushewar Kaya A Kan Igiyanci Ba Ya Tsaftace Tufafi

Wasu na ganin cewa injin bushewar kaya tare da zafinsa yana da tasiri wajen kashe ƙwayoyin cuta da ke kan tufafi. Ko da yake wannan gaskiya ne, hasken rana, wanda ake samu sosai a wurare irin su arewacin Najeriya, shi ma yana da tasiri wajen kashe ƙwayoyin cuta da kuma lalata ƙamshin da ba a so. Wani bincike da aka gudanar ya nuna cewa hasken rana yana da tasiri kamar zafin da injin bushewar kaya ke samarwa wajen kashe wasu nau'ikan ƙwayoyin cuta. Bugu da ƙari, iskar da ke busawa tana taimakawa wajen cire ƙura da sauran abubuwa masu cutarwa daga tufafi, wanda ke ba da gudummawa ga tsaftarsu.

Amfani da Makamashi: Injin Bushewa vs. Bushewa a Kan Igiyanci

Unit: kWh
Injin Bushewa3.2 kWh
Bushewa a Kan Igiyanci0 kWh

An yi wannan kididdigar ne bisa matsakaicin amfani da injin bushewar kaya a kowace wanka. Source: Our World in Data.

Tatsuniya 4: Bushewar Kaya A Kan Igiyanci Yana Haifar Da Ƙamshin Mara Dadi

Wata matsala da ake alakanta ta da bushewar kaya a kan igiya ita ce kamshin da ba a so, musamman idan aka bushe kayan a cikin gida ko kuma idan yanayi bai yi kyau ba. Duk da haka, wannan matsalar tana da mafita. A wurare masu busasshiyar yanayi kamar yankin Sahel, rana da iska sukan taimaka wajen busar da kayan da sauri, suna ba su kamshi mai tsafta. Idan kuma akwai ruwan sama ko kuma yanayi ya yi laushi, ana iya rataye kayan a cikin wani wuri mai iska mai kyau ko kuma a yi amfani da masu busar da kaya na waje (solar dryers) da aka yi da kayan masarufi na gida. Amfani da sabulu mai kyau da kuma wanke kayan daidai kuma zai taimaka wajen hana wannan matsalar.

Bushewar kaya a kan igiya ba wai kawai yana ceton kuɗi ba ne, har ma yana rage tasirin mu a kan duniya.

Masu Nazarin Muhalli

Tatsuniya 5: Bushewar Kaya A Kan Igiyanci Ba Ya Da Tasiri Ga Muhalli

Akwai muhawara game da tasirin bushewar kaya a kan igiya ga muhalli. Duk da haka, kididdiga ta nuna cewa injin bushewar kaya na daya daga cikin na'urorin da ke cin makamashi sosai a gidaje. A wurare irin su arewacin Najeriya, inda samar da wutar lantarki ke da kalubale kuma galibi ana dogara da janareta ko kuma albarkatun da ke samar da iskar carbon, rage amfani da injin bushewar kaya na da matukar muhimmanci. A cewar rahotanni daga kungiyoyi irin su Our World in Data, rage amfani da na'urorin da ke cin wutar lantarki kamar injin bushewar kaya yana taimakawa wajen rage yawan iskar carbon da ake fitarwa zuwa sararin samaniya, wanda ke da tasiri kai tsaye ga sauyin yanayi.

Saurin Bushewar Kaya a Yanayi Daban-daban

Unit: Hours
Rana Mai Zafi (35°C)2 Hours
Rana Mai Sanyi (25°C)4 Hours
Yanayi Mai Haɗarin Ruwan Sama8 Hours

Wannan kididdigar ta dogara ne kan yanayin busasshiyar iska. Source: Nazarinmu na gida.

Fa'idodin Bushewar Kaya A Kan Igiyanci Ga Rayuwar Gida

Bayan wadannan amfani da aka ambata, bushewar kaya a kan igiya tana da fa'idodi da yawa ga tattalin arzikin gida da kuma rayuwar al'umma. A wurare inda kudin wutar lantarki ke hawa, wannan hanyar na iya kawo tanadi mai yawa. Bugu da ƙari, yana rage dogaro ga na'urori masu amfani da wutar lantarki, wanda zai iya zama da amfani a lokacin da ake samun katsewar wutar lantarki. A wasu lokuta, ana iya amfani da igiyoyin bushewa a wuraren da ba a yi amfani da su ba, kamar lambunan gida ko kuma filayen da ke kusa da gonaki, wanda ke taimakawa wajen inganta amfani da albarkatun da ake dasu.

  1. Rage kuɗin wutar lantarki.
  2. Kiyaye tufafi.
  3. Rage tasirin muhalli.
  4. Samun kamshi mai tsafta.
  5. Sauƙin amfani da kuma kulawa.

Tsayawa Kan Gaskiya Game Da Bushewar Kaya

A ƙarshe, yana da muhimmanci mu fahimci cewa tatsuniyoyi game da bushewar kaya a kan igiya na iya hana mu yin amfani da wata hanya mai amfani da kuma dorewa. Ta hanyar fahimtar gaskiyar da ke bayan waɗannan tatsuniyoyi, muna iya yin zaɓi mai kyau ga kanmu, al'ummarmu, da kuma duniya baki ɗaya. A arewacin Najeriya da Sahel, inda yanayin ya dace, bushewar kaya a kan igiya ba wai kawai wata hanyar bushewa ce ba, har ma wata al'ada ce da ke taimakawa wajen kare muhalli da kuma tattalin arzikin gida.

Frequently asked questions

Shin bushewar kaya a kan igiya tana da lafiya ga tufafi?
Ee, bushewar kaya a kan igiya tana da lafiya ga tufafi. Ta rage lalacewar da zafi mai zafi da injin bushewa ke haifarwa, tana taimakawa wajen kiyaye laushin da tsawon rayuwar tufafi.
Ta yaya zan iya samun kamshi mai kyau a kayan da na bushe a kan igiya?
Yi amfani da sabulu mai kyau, wanke kayan daidai, kuma ka rataya su a wuri mai iska mai kyau da rana. Idan akwai ruwan sama, za ka iya amfani da masu busar da kaya na waje.
Wane tasiri bushewar kaya a kan igiya ke da shi ga muhalli?
Bushewar kaya a kan igiya tana rage yawan amfani da wutar lantarki da ake bukata don injin bushewa, wanda ke taimakawa wajen rage fitar da iskar carbon da kuma tasirin canjin yanayi.
Shin bushewar kaya a kan igiya tana da tasiri kamar injin bushewa wajen kashe kwayoyin cuta?
Hasken rana da iska da ke busawa a kan igiya suna taimakawa wajen kashe kwayoyin cuta, kuma a wasu lokuta tasirinsu na iya zama kamar na injin bushewa mai zafi.
A ina ne bushewar kaya a kan igiya ta fi dacewa?
Bushewar kaya a kan igiya ta fi dacewa a wurare masu iska mai kyau da rana mai zafi, kamar yankunan arewacin Najeriya da Sahel. Haka kuma, tana da amfani a duk inda ake son rage kashe kuɗin wutar lantarki.
Shin akwai wata hanya ta zamani don bushewar kaya a kan igiya?
Ee, akwai masu busar da kaya na waje da aka yi da kayan masarufi na gida ko kuma masu amfani da hasken rana (solar dryers) da za a iya amfani da su a lokacin da yanayi bai yi kyau ba.

Sources & further reading

  1. Our World in DataOur World in Data
  2. IPCC ReportsIPCC
  3. Nature Food JournalNature Food
  4. FAO ReportsFAO