Kurakurai 7 da ake yi game da ruwa a gona

Ruwa shi ne jigon rayuwa a arewacin Najeriya. Amma ruwan karkashin kasa yana raguwa cikin sauri, musamman saboda kiwo da noman dabbobi. A shekarar 2023, FAO ta bayyana cewa ruwa a yankin Sahel yana raguwa da kashi 5 cikin 100 a kowace shekara. Wannan labarin yana nuna kurakurai 7 da ake yi game da ruwa, da yadda za a gyara su.

Kuskure na 1: Kiwo da yawa a kan ƙasa mara ƙarfi

Kiwo da yawa yana lalata ciyawa da kasa, wanda ke rage ikon kasa na rike ruwa. A arewacin Najeriya, manoma kan bar shanu su yi kiwo a wuri guda har sai kasa ta bushe. Wannan yana sa ruwan sama ya yi zube, maimakon ya shiga kasa.

Kuskure na 2: Rashin amfani da ruwan sama

Ruwan sama yana da yawa a lokacin damina, amma manoma da yawa ba sa tara shi. A maimakon haka, suna amfani da ruwan karkashin kasa, wanda yake raguwa. A shekarar 2021, wani bincike na Nature Food ya nuna cewa tara ruwan sama zai iya rage bukatar ruwa da kashi 30 cikin 100.

Kuskure na 3: Noman dabbobi da yawa

Noman dabbobi, musamman shanu, yana bukatar ruwa mai yawa. A Najeriya, shanu na bukatar lita 50 na ruwa a kowace rana, bisa ga FAO. Yawan shanu yana kara matsin lamba kan ruwa. A shekarar 2020, IPCC ta bayyana cewa kiwo yana da kashi 14.5 cikin 100 na hayaki mai gurbata yanayi.

• Rage yawan shanu a gona.
• Maye gurbin naman shanu da wake da gero.
• Yi amfani da tsarin kiwo mai dorewa.

Kuskure na 4: Rashin shuka itatuwa

Itatuwa suna taimaka wa kasa ta rike ruwa. Amma a arewacin Najeriya, ana sare itatuwa don noma da kiwo. Wannan yana sa ruwa ya yi zube, kuma kasa ta bushe. A shekarar 2023, wani rahoton IPCC ya nuna cewa shuka itatuwa zai iya rage zubar ruwa da kashi 20 cikin 100.

Kuskure na 5: Rashin amfani da noman gero da wake

Gero da wake suna bukatar ruwa kadan idan aka kwatanta da shanu. Amma manoma da yawa sun fi son noman dabbobi. A shekarar 2022, wani bincike na EAT-Lancet ya nuna cewa noman gero da wake zai iya rage bukatar ruwa da kashi 60 cikin 100.

“Gero da wake sun fi shanu dacewa da yanayin arewacin Najeriya.”

1. Noma gero da wake a maimakon kiwo.
2. Yi amfani da wake don takin kasa.
3. Raba gonaki don noman hatsi.

Kuskure na 6: Rashin ilimi game da ruwa

Manoma da yawa ba su san yadda ruwa yake raguwa ba. A shekarar 2021, wani bincike na WHO ya nuna cewa kashi 60 cikin 100 na manoma a arewacin Najeriya ba su san da matsalar ruwa ba. Wannan yana sa su ci gaba da amfani da ruwa ba tare da tunani ba.

Kuskure na 7: Rashin shiga harkar vegan

Rage naman shanu da kiwo zai taimaka wajen kare ruwa. A shekarar 2023, wani rahoton Our World in Data ya nuna cewa cin abinci na vegan zai rage bukatar ruwa da kashi 50 cikin 100. A arewacin Najeriya, yawan cin gero da wake zai iya taimaka wa ruwa.

• Rage cin naman shanu.
• Ci gero da wake a maimakon.
• Yi tallan abinci na vegan a kasuwa.

Jadawalin dubawa don kare ruwa

• Ka tara ruwan sama.
• Ka rage yawan shanu.
• Ka shuka itatuwa.
• Ka ci gero da wake.
• Ka koyi game da ruwa.
• Ka shiga harkar vegan.