Muhalli ·

Dankali Mai vs. Abincin Dabbobi: Wane Ya Fi Alheri?

Bincikenmu kan samar da abincin dabbobi ya bayyana wani muhimmin alaka da dankali mai, wanda ke shafar muhalli da tattalin arzikinmu a Najeriya.

966 kalmomi · Maƙalar yau ta Veg.ac
Filin gero a yankin Sahel da ke Najeriya, yana nuna muhimmancin amfanin gona na gida ga al'ummar yankin.
Veg.ac · AI-generated illustration

A cikin neman hanyoyin samar da abinci mai dorewa ga dabbobi da kuma inganta tattalin arziki, tambayar da ke tasowa a yankunanmu ita ce: Shin dankali mai ya fi dacewa da samar da abincin dabbobi, ko kuwa akwai wasu hanyoyi da suka fi alheri ga muhalli da tattalin arziki a yankin Sahel da Najeriya? Amsar ba ta da sauki, domin kowace hanya tana da nata amfani da kuma kalubale. Mun yi nazarin yadda samar da dankali mai da kuma samar da abincin dabbobi ke da alaka da juna, tare da tasirinsu ga al'ummar yankinmu, musamman a kan amfanin gona kamar gero, dawa, da wake, da kuma yadda hakan ke shafar tattalin arzikinmu da muhallinmu.

Dankali Mai: Amsawa ko Kalubale Ga Al'ummarmu?

Dankali mai, wanda aka fi sani da 'palm oil', ya kasance wani muhimmin bangare na tattalin arzikin duniya, kuma Najeriya na daya daga cikin kasashen da ke samar da shi. Amfaninsa ya shafi masana'antu da yawa, har ma da samar da abincin dabbobi. Duk da haka, akwai damuwa game da tasirin sare gandun daji don bude filaye ga gonakin dabino. A yankunanmu na Sahel, inda ruwan sama ke da karanci kuma filaye ke da iyaka, tasirin sare gandun daji domin noman dabino na iya haifar da matsin lamba ga muhalli da kuma rage filayen da za a iya amfani da su wajen noman amfanin gona na gida kamar gero da dawa, wadanda su ne tushen abincinmu.

An yi asarar kusan 20% na gandun daji a wasu yankunan Asiya saboda noman dabino.
Fitar Da Gandun Daji Saboda Dabino
WWF
Dankali mai yana dauke da sinadirai masu amfani ga dabbobi, amma yana iya zama mai tsada.
Amfanin Dankali Mai A Abincin Dabbobi
Global Animal Feed Report
Filayen dabino da ke bayyana tasirin noman sa ga muhalli a wasu sassan Najeriya.
Filayen dabino da ke bayyana tasirin noman sa ga muhalli a wasu sassan Najeriya.Veg.ac · AI-generated illustration

Abincin Dabbobi: Gudummawa Ga Tattalin Arziki Ko Lalacewar Muhalli?

Samar da abincin dabbobi, musamman ga kaji, awaki, da sauran dabbobin da ake kiwo a yankinmu, wani muhimmin bangare ne na tattalin arzikin al'umma. Yawancin lokaci, ana amfani da amfanin gona kamar masara, gyada, da waken soya wajen yin wannan abinci. Duk da haka, samar da wadannan amfanin gona, idan ba a yi shi yadda ya kamata ba, na iya haifar da matsin lamba ga kasa da ruwa. Alal misali, noman gyada da waken soya na iya bukatar yawan ruwa da takin zamani, wanda a yankunanmu da ke fuskantar fari, yana kara matsalar karancin ruwa. Bugu da kari, amfani da dankali mai a matsayin wani bangare na abincin dabbobi na iya inganta ingancin abincin, amma yana iya kara dogaro da wani abu da ke da tasiri ga muhalli.

Rabon Abincin Dabbobi A Najeriya (Kimanin)

Unit: %
Masara45
Waken Soya25
Gyada15
Sauran Amfanin Gona (ciki har da dankali mai)15

Bayanan da ke nuna yawan amfani da nau'ikan amfanin gona a samar da abincin dabbobi a Najeriya. Source: Cibiyar Nazarin Noma ta Najeriya (IAR).

  • Akwai bukatar inganta samar da abincin dabbobi ta hanyar amfani da amfanin gona na gida kamar gero da dawa.
  • Dole ne a rage dogaro ga amfanin gona masu bukatar ruwa sosai.
  • Bincike kan madogara masu dorewa na sinadiran abinci ga dabbobi ya zama wajibi.

Tasirin Amfani Da Kasa Da Ruwa

Babban matsalar da ke tattare da noman amfanin gona da ake amfani da su wajen yin abincin dabbobi, ko kuma noman dabino, ita ce yadda suke cinye filaye da ruwa. A yankunanmu da ke fuskantar tsananin fari, kowace digo na ruwa da kuma kowace murabba'in mita na fili yana da matukar muhimmanci. Samar da dankali mai na iya bukatar yawan fili da kuma, a wasu lokuta, yawan ruwa, wanda hakan ke jawo asarar gandun daji da kuma rage filaye ga amfanin gona na abincinmu. Haka kuma, samar da abincin dabbobi da ke dogaro da amfanin gona kamar waken soya na iya kara yawan amfani da ruwa da takin zamani, wanda ke kawo matsala ga muhalli da tattalin arziki.

Daidaita Tsakanin Bukatu Da Dorewa

Don samun daidaito tsakanin samar da abincin dabbobi da kuma kare muhallinmu, akwai bukatar daukar matakai masu inganci. Maimakon dogaro ga dankali mai ko kuma amfanin gona masu cinye ruwa, za mu iya karkata ga amfanin gona na gida kamar gero, dawa, da wake. Wadannan amfanin gona sun fi jurewa yanayin fari kuma suna bukatar ruwa kadan. Haka kuma, za mu iya binciken hanyoyin samar da abincin dabbobi da ke amfani da ragowar amfanin gona, kamar waken da aka yi amfani da shi, ko kuma amfani da kwari da tsutsotsi masu girma kan ragowar abinci. Wannan ba kawai zai rage yawan sharar gida ba, har ma zai samar da wani madogara mai inganci da dorewa na abincin dabbobi.

Amfani Da Ruwa (Lita/kg): Noma

Unit: Lita/kg
Dawa (Millet)1,644
Gero (Sorghum)1,574
Waken Soya (Soybean)2,094
Dabino (Palm Oil)1,974

Rabon amfani da ruwa a wajen noman wasu amfanin gona. Source: Water Footprint Network.

Dorewar tattalin arziki a yankunanmu na bukatar mu karkata ga amfanin gona da dabbobi da suka dace da yanayinmu.

Kasuwanni Da Samun Albarkatu

Kasuwanni a yankunanmu suna da muhimmanci wajen rarraba abinci da kuma samar da damar tattalin arziki. Lokacin da muka karkata ga amfanin gona na gida, muna taimakawa manoma su samu riba kuma muna tabbatar da cewa akwai abinci mai inganci ga al'umma. Haka kuma, samar da abincin dabbobi daga madogara masu dorewa zai rage tsadar kiwon dabbobi, wanda hakan zai taimaka wajen inganta rayuwar mutane da kuma samar da karin kaza, nama, da madara ga kasuwa.

Kasuwancin hatsi da wake a wani gida a Kano, Najeriya, wanda ke nuna muhimmancin amfanin gona na gida.
Kasuwancin hatsi da wake a wani gida a Kano, Najeriya, wanda ke nuna muhimmancin amfanin gona na gida.Veg.ac · AI-generated illustration

Hukunci: Wane Ya Fi Alheri?

A karshe dai, yayin da dankali mai ke iya samar da kudi da kuma amfani a wasu fannoni, tasirinsa ga gandun daji da kuma yawan amfani da ruwa na iya zama matsala ga yankunanmu. Samar da abincin dabbobi da ke dogaro da amfanin gona masu cinye ruwa da yawa suma suna da tasiri ga muhalli. Mafi kyawun hanyar da za a bi ita ce karkata ga amfanin gona na gida kamar gero, dawa, da wake, da kuma binciken hanyoyin samar da abincin dabbobi masu dorewa kamar amfani da ragowar amfanin gona ko kwari. Wannan zai taimaka wajen kare muhallinmu, inganta tattalin arzikinmu, da kuma tabbatar da cewa muna da abinci mai inganci ga al'ummarmu da dabbobinmu.

Sources & further reading

  1. WWFWorld Wide Fund for Nature (WWF)
  2. Global Animal Feed ReportAlltech
  3. Cibiyar Nazarin Noma ta NajeriyaInstitute of Agricultural Research (IAR), Ahmadu Bello University
  4. Water Footprint NetworkWater Footprint Network
  5. FAOFood and Agriculture Organization of the United Nations (FAO)
  6. IPCCIntergovernmental Panel on Climate Change (IPCC)