Abincin Budar Baki 7 da A Guje Su
Koyi abubuwan da za a guje wa don samun abinci mai gina jiki da daɗi yayin budar baki a Ramadan, ta hanyar amfani da kayan abinci na gida.

Abincin Budar Baki 7 da A Guje Su Lokacin Azumi
Samar da abinci mai gina jiki da daɗi yayin budar baki a Ramadan yana da matukar muhimmanci, musamman ga mutanen da ke zaune a yankunan da yanayin ƙasa ke da ƙalubale kamar arewacin Najeriya da Sahel. Wannan lokaci na ibada yana buƙatar jiki ya sami isasshen kuzari da abubuwan gina jiki, don haka ya kamata a guje wa wasu abubuwa da ka iya haifar da matsala. Shirya abinci na budar baki ba tare da nama ba, ta hanyar amfani da kayan abinci na gida kamar gero, wake, gyada, da sauran kayan lambu, zai iya taimakawa wajen samun lafiya da kuma cika bukatun jiki. Abincin buda baki da aka shirya da kyau zai samar da makamashi da kuma taimakawa wajen kula da lafiya.
1. Abinci Mai Yawan Kitse da Mai
Wannan kuskure ne gama gari. Abincin da ke da yawan mai kamar soyayyen abinci, irin su kosai da plantain, ko kuma abinci mai yawan man shanu da alawa, na iya haifar da tashin zuciya, gudawa, da kuma jin nauyi bayan budar baki. Duk da cewa wasu daga cikin waɗannan abinci suna da daɗi, yawan cin su na iya bata damar jiki ya samu wasu abubuwan gina jiki masu muhimmanci. A al'adarmu ta Hausa, ana son abinci mai daɗi amma kuma dole ne ya kasance mai gina jiki.
2. Abinci Mai Yawan Sukari da Abinci Mai Sarrafawa
Abinci mai yawan sukari kamar alewa, waina, da abubuwan sha masu launi, suna samar da kuzari na wucin gadi wanda yake sauri ya kare, yana haifar da gajiya da karancin kuzari daga baya. Haka nan, abinci mai sarrafawa ko abincin da aka shirya a cikin fakiti, yakan rasa yawancin fiber da bitamin masu amfani. A kasuwanninmu, muna samun irin waɗannan abinci amma ya kamata mu yi taka-tsan-tsan.
3. Rashin Daidaitaccen Abinci
Wani kuskuren da mutane kan yi shi ne rashin tabbatar da cewa abincin budar baki ya ƙunshi dukkan muhimman sinadirai. Wannan na iya haifar da karancin kuzari, raunin garkuwar jiki, da sauran matsalolin lafiya. Yayin azumi, jiki yana buƙatar furotin don gyaran jiki, fiber don narkewa, da kuma bitamin da ma'adanai don ayyukan jiki daban-daban. Abincin da ya dogara da hatsi kawai ba zai ishe ba.

4. Rashin Isasshen Ruwa
Jiki na buƙatar ruwa sosai, musamman a wuraren da yanayin zafi ke da yawa. Rashin isasshen ruwa yana iya haifar da gudawa, ciwon kai, da kuma gajiya. A lokacin budar baki, yana da muhimmanci a sha ruwa da yawa tsakanin lokacin budar baki da kuma lokacin cin sahur. Baya ga ruwa, ana iya sha ruwan kasa, ko kuma ruwan da aka tafasa 'ya'yan itatuwa kamar kankana ko kuma zogale.
Adadin Ruwa da Aka Shawarta a Rana
Adadin ruwan sha na yau da kullun, wanda ya kamata a kara lokacin azumi bisa ga yanayin jiki da muhalli. Source: National Academies of Sciences, Engineering, and Medicine.
5. Cin Abinci Da Yawa a Lokaci Daya
Bayan tsawon lokacin da ba a ci abinci ba, akwai yanayin cin abinci mai yawa a lokaci guda. Wannan na iya haifar da matsalolin narkewa, jin zafi a ciki, da kuma sauran matsalolin lafiya. Ya kamata a ci abinci a hankali, a fara da abinci mai sauƙi, sannan a ci gaba da sauran abinci bayan an yi sallah ko kuma an sami lokaci don narkewa.
“Ciyar da jikinka daidai yake da ciyar da ruhinka a lokacin azumi.”
6. Amfani da Abincin Da Ba Na Gida Ba Kadai
Yayin da ake samun abinci iri-iri a kasuwa, ya kamata a fi mayar da hankali ga amfani da kayan abinci na gida da aka sani da dorewarsu da kuma dacewarsu da yanayinmu. Gero, wake, dawa, gyada, da irin waɗannan kayan amfanin gona suna da wadata a yankinmu kuma suna da mahimmanci ga lafiyar al'umma, musamman a lokacin da ake fuskantar kalubalen yanayi kamar fari.
- Gero: Yana da wadataccen fiber da kuma carbohydrates masu samar da makamashi.
- Wake: Yana da furotin da ake bukata don gyaran jiki.
- Gyada: Yana da kitse mai amfani da kuma furotin.
- Kayan lambu na gida: Suna samar da bitamin da ma'adanai masu muhimmanci.
7. Rashin Shirya Abinci Da Wuri
Rashin shirya abinci kafin lokaci na iya sa mutum ya yanke hukunci mara kyau a lokacin da yake jin yunwa sosai. Wannan na iya haifar da zabar abinci mai sauri da kuma rashin lafiya. Shirya kayan abinci, dafa wasu abubuwa kafin lokaci, ko kuma yin jerin abinci da za a ci, zai taimaka wajen guje wa wannan kuskuren.
Mahimman Abubuwan Da Aka Koya
- Guje wa abinci mai yawan kitse, sukari, da kuma abinci mai sarrafawa.
- Tabbatar da daidaitaccen abinci mai dauke da furotin, fiber, da bitamin.
- Sha isasshen ruwa tsakanin budar baki da sahur.
- Amfani da kayan abinci na gida kamar gero, wake, da gyada.
- Ciyar da jiki a hankali da kuma daidai lokaci.
- Shirya abinci kafin lokaci don guje wa zabukan da ba su dace ba.
Rabon Sinadirai a Gero (per 100g)
Wannan yana nuna yawan sinadirai masu amfani da ke cikin gero. Source: USDA FoodData Central.
Frequently asked questions
Wadanne abinci ne suka fi dacewa ga budar baki ba tare da nama ba?
Ta yaya zan samu isasshen furotin idan ba na cin nama ko kiwo ba?
Menene mafi kyawun abin sha lokacin budar baki?
Zan iya cin abinci mai daɗi yayin budar baki?
Menene ya kamata in ci a sahur?
Yaya zan guje wa jin yunwa sosai yayin azumi?
Sources & further reading
- National Academies of Sciences, Engineering, and Medicine — National Academies of Sciences, Engineering, and Medicine
- USDA FoodData Central — USDA FoodData Central
- FAO - Food and Agriculture Organization of the United Nations — fao.org
- WHO - World Health Organization — who.int