Rayuwar tsire-tsire ·

Abincin Budar Baki 7 da A Guje Su

Koyi abubuwan da za a guje wa don samun abinci mai gina jiki da daɗi yayin budar baki a Ramadan, ta hanyar amfani da kayan abinci na gida.

859 kalmomi · Maƙalar yau ta Veg.ac
Wani katafaren sito a kasuwar Najeriya da ke nuna gero da wake
Veg.ac · AI-generated illustration

Abincin Budar Baki 7 da A Guje Su Lokacin Azumi

Samar da abinci mai gina jiki da daɗi yayin budar baki a Ramadan yana da matukar muhimmanci, musamman ga mutanen da ke zaune a yankunan da yanayin ƙasa ke da ƙalubale kamar arewacin Najeriya da Sahel. Wannan lokaci na ibada yana buƙatar jiki ya sami isasshen kuzari da abubuwan gina jiki, don haka ya kamata a guje wa wasu abubuwa da ka iya haifar da matsala. Shirya abinci na budar baki ba tare da nama ba, ta hanyar amfani da kayan abinci na gida kamar gero, wake, gyada, da sauran kayan lambu, zai iya taimakawa wajen samun lafiya da kuma cika bukatun jiki. Abincin buda baki da aka shirya da kyau zai samar da makamashi da kuma taimakawa wajen kula da lafiya.

1. Abinci Mai Yawan Kitse da Mai

Wannan kuskure ne gama gari. Abincin da ke da yawan mai kamar soyayyen abinci, irin su kosai da plantain, ko kuma abinci mai yawan man shanu da alawa, na iya haifar da tashin zuciya, gudawa, da kuma jin nauyi bayan budar baki. Duk da cewa wasu daga cikin waɗannan abinci suna da daɗi, yawan cin su na iya bata damar jiki ya samu wasu abubuwan gina jiki masu muhimmanci. A al'adarmu ta Hausa, ana son abinci mai daɗi amma kuma dole ne ya kasance mai gina jiki.

2. Abinci Mai Yawan Sukari da Abinci Mai Sarrafawa

Abinci mai yawan sukari kamar alewa, waina, da abubuwan sha masu launi, suna samar da kuzari na wucin gadi wanda yake sauri ya kare, yana haifar da gajiya da karancin kuzari daga baya. Haka nan, abinci mai sarrafawa ko abincin da aka shirya a cikin fakiti, yakan rasa yawancin fiber da bitamin masu amfani. A kasuwanninmu, muna samun irin waɗannan abinci amma ya kamata mu yi taka-tsan-tsan.

Yana rage fiber da bitamin masu amfani
Abincin Mai Sarrafawa
Yana haifar da karancin kuzari da gajiya
Abincin Mai Sukari

3. Rashin Daidaitaccen Abinci

Wani kuskuren da mutane kan yi shi ne rashin tabbatar da cewa abincin budar baki ya ƙunshi dukkan muhimman sinadirai. Wannan na iya haifar da karancin kuzari, raunin garkuwar jiki, da sauran matsalolin lafiya. Yayin azumi, jiki yana buƙatar furotin don gyaran jiki, fiber don narkewa, da kuma bitamin da ma'adanai don ayyukan jiki daban-daban. Abincin da ya dogara da hatsi kawai ba zai ishe ba.

Gero da wake da kayan lambu a cikin kwano, wani abinci ne mai gina jiki ga budar baki.
Gero da wake da kayan lambu a cikin kwano, wani abinci ne mai gina jiki ga budar baki.Veg.ac · AI-generated illustration

4. Rashin Isasshen Ruwa

Jiki na buƙatar ruwa sosai, musamman a wuraren da yanayin zafi ke da yawa. Rashin isasshen ruwa yana iya haifar da gudawa, ciwon kai, da kuma gajiya. A lokacin budar baki, yana da muhimmanci a sha ruwa da yawa tsakanin lokacin budar baki da kuma lokacin cin sahur. Baya ga ruwa, ana iya sha ruwan kasa, ko kuma ruwan da aka tafasa 'ya'yan itatuwa kamar kankana ko kuma zogale.

Adadin Ruwa da Aka Shawarta a Rana

Unit: Lita
Mata2.7 Lita
Maza3.7 Lita

Adadin ruwan sha na yau da kullun, wanda ya kamata a kara lokacin azumi bisa ga yanayin jiki da muhalli. Source: National Academies of Sciences, Engineering, and Medicine.

5. Cin Abinci Da Yawa a Lokaci Daya

Bayan tsawon lokacin da ba a ci abinci ba, akwai yanayin cin abinci mai yawa a lokaci guda. Wannan na iya haifar da matsalolin narkewa, jin zafi a ciki, da kuma sauran matsalolin lafiya. Ya kamata a ci abinci a hankali, a fara da abinci mai sauƙi, sannan a ci gaba da sauran abinci bayan an yi sallah ko kuma an sami lokaci don narkewa.

“Ciyar da jikinka daidai yake da ciyar da ruhinka a lokacin azumi.”

6. Amfani da Abincin Da Ba Na Gida Ba Kadai

Yayin da ake samun abinci iri-iri a kasuwa, ya kamata a fi mayar da hankali ga amfani da kayan abinci na gida da aka sani da dorewarsu da kuma dacewarsu da yanayinmu. Gero, wake, dawa, gyada, da irin waɗannan kayan amfanin gona suna da wadata a yankinmu kuma suna da mahimmanci ga lafiyar al'umma, musamman a lokacin da ake fuskantar kalubalen yanayi kamar fari.

  • Gero: Yana da wadataccen fiber da kuma carbohydrates masu samar da makamashi.
  • Wake: Yana da furotin da ake bukata don gyaran jiki.
  • Gyada: Yana da kitse mai amfani da kuma furotin.
  • Kayan lambu na gida: Suna samar da bitamin da ma'adanai masu muhimmanci.

7. Rashin Shirya Abinci Da Wuri

Rashin shirya abinci kafin lokaci na iya sa mutum ya yanke hukunci mara kyau a lokacin da yake jin yunwa sosai. Wannan na iya haifar da zabar abinci mai sauri da kuma rashin lafiya. Shirya kayan abinci, dafa wasu abubuwa kafin lokaci, ko kuma yin jerin abinci da za a ci, zai taimaka wajen guje wa wannan kuskuren.

Mahimman Abubuwan Da Aka Koya

  1. Guje wa abinci mai yawan kitse, sukari, da kuma abinci mai sarrafawa.
  2. Tabbatar da daidaitaccen abinci mai dauke da furotin, fiber, da bitamin.
  3. Sha isasshen ruwa tsakanin budar baki da sahur.
  4. Amfani da kayan abinci na gida kamar gero, wake, da gyada.
  5. Ciyar da jiki a hankali da kuma daidai lokaci.
  6. Shirya abinci kafin lokaci don guje wa zabukan da ba su dace ba.

Rabon Sinadirai a Gero (per 100g)

Unit: g
Carbohydrates73 g
Protein11 g
Fiber8.5 g
Fat4.2 g

Wannan yana nuna yawan sinadirai masu amfani da ke cikin gero. Source: USDA FoodData Central.

Frequently asked questions

Wadanne abinci ne suka fi dacewa ga budar baki ba tare da nama ba?
Abinci irin su gero da aka dafa da wake, fura da nono (idan ana sha), gyadar da aka daka, da kuma salads na kayan lambu masu yawa sun fi dacewa. Suna samar da furotin, fiber, da carbohydrates masu samar da makamashi.
Ta yaya zan samu isasshen furotin idan ba na cin nama ko kiwo ba?
Wake, wake-wake kamar lentil, gyada, da sauran irin su 'ya'yan itatuwan da ake kira "groundnuts" sune tushen furotin mai kyau. Haka nan, wasu hatsi kamar gero da dawa suna dauke da furotin.
Menene mafi kyawun abin sha lokacin budar baki?
Ruwa shine mafi kyau. Bugu da kari, ruwan kasa, ruwan zogale, ko ruwan da aka tafasa wasu 'ya'yan itatuwa masu amfani kamar kankana ko dabino (a matsakaici) suma suna da amfani.
Zan iya cin abinci mai daɗi yayin budar baki?
Ee, amma a matsakaici. Ya kamata a guji abinci mai yawan sukari ko mai. Ana iya amfani da dabino ko wasu 'ya'yan itatuwa don samun dadi maimakon sikari mai yawa.
Menene ya kamata in ci a sahur?
A sahur, ya kamata ku ci abinci mai gina jiki wanda zai baku damar yin azumi har zuwa lokacin budar baki. Abinci irin su gero ko dawa da aka dafa da wake, ko kuma kwai (idan ana sha) suna da kyau.
Yaya zan guje wa jin yunwa sosai yayin azumi?
Ciyar da jiki da abinci mai fiber da furotin a sahur da kuma lokacin budar baki. Guje wa abinci mai saurin narkewa wanda zai iya haifar da yunwa da wuri.

Sources & further reading

  1. National Academies of Sciences, Engineering, and Medicine — National Academies of Sciences, Engineering, and Medicine
  2. USDA FoodData Central — USDA FoodData Central
  3. FAO - Food and Agriculture Organization of the United Nations — fao.org
  4. WHO - World Health Organization — who.int