sustainable-living ·

Yadda Ake Rage Amfani da Ruwa A Gida Da Kashi 30%

Koyi hanyoyi masu sauƙi da ingantattu don rage amfani da ruwa a gidanku da kashi 30% a wannan wata, tare da taimakon ruwan sama da albarkatun gida.

937 kalmomi · Maƙalar yau ta Veg.ac
Wata mata 'yar Najeriya tana tattara ruwan sama a babban kwano
Veg.ac · AI-generated illustration

Rage amfani da ruwa a gida da kashi 30% yana da matuƙar muhimmanci, musamman a yankunanmu da ruwa ke fara ƙama a lokacin rani. Ta hanyar aiwatar da wasu hanyoyi masu sauƙi amma masu tasiri, za mu iya adana wannan muhimmiyar albarkatu, rage kashe kuɗi, da kuma taimakawa wajen kare muhalli. Wannan ba kawai zai taimaka wa iyalai ba ne, har ma da al'ummominmu gaba ɗaya, musamman ga manoma da masu kiwon dabbobi waɗanda suke dogara da ruwa don noma da kiwo.

Dabarun Rage Amfani Da Ruwa A Gida

Arewacin Najeriya da yankin Sahel na fuskantar kalubalen karancin ruwa, musamman a lokutan da ba a samun ruwan sama. Duk da haka, muna da damar tattara ruwan sama da kuma sake amfani da ruwan da muke samu ta hanyoyi masu hikima. Maimakon mu jira ruwan famfo ya zo ko kuma mu kashe kuɗi wajen dibo ruwa daga nesa, za mu iya yin amfani da hanyoyin da suka dace don rage yawan ruwan da muke zubawa a kowane wata. Wannan zai buƙaci canza wasu al'adunmu na yau da kullum da kuma fahimtar cewa kowace digo na ruwa na da daraja.

Tattara Ruwan Sama: Albarkar Gida

Ruwan sama da Allah Ya yi ba ya bukatar kashe kuɗi. Ta hanyar samar da kwatanni, kwadago, ko ma manyan tankuna don tattara ruwan sama a lokacin damina, za mu iya samun adadi mai yawa da za mu iya amfani da shi a lokacin rani. Wannan ruwan na iya amfani wajen wanke-wanke, ban ruwan lambuna, ko ma amfani a gida bayan an sarrafa shi. A cewar wani rahoto na Hukumar Abinci da Aikin Noma ta Majalisar Dinkin Duniya (FAO) a shekarar 2023, tattara ruwan sama na taimakawa wajen inganta karfin tsarin samar da abinci a yankunan da ke fuskantar fari.

Tattara ruwan sama a kwadago na taimakawa wajen samar da ruwa a lokacin rani.
Tattara ruwan sama a kwadago na taimakawa wajen samar da ruwa a lokacin rani.Veg.ac · AI-generated illustration

Sake Amfani Da Ruwan Gida: Hikima Ta Al'ada

Akwai ruwa da yawa da muke zubarwa maras amfani bayan mun yi amfani da shi sau ɗaya. Ruwan da aka yi wanka da shi, ko ruwan da aka tafasa kayan abinci, za a iya sake amfani da su don ban ruwan gonaki ko lambuna. Har ma ruwan da aka yi amfani da shi wajen wanke-wanke na iya taimakawa wajen ban ruwan shuke-shuke marasa cin abinci. Wannan dabarar ta kasance ana yi ta tun zamanin kakanninmu, kuma ta taimaka wajen adana ruwa da kuma rage yawan sharar ruwa.

  • Ruwan wanka da aka yi amfani da shi wajen wanke jiki za a iya amfani da shi wajen ban tumatur ko albasa a lambun gida.
  • Ruwan da aka tafasa wake ko gyada za a iya amfani da shi wajen ban ruwan shuke-shuke masu ganye kamar alayyahu.
  • Ruwan da aka yi amfani da shi wajen wanke kayan lambu za a iya amfani da shi wajen ban ruwan bishiyoyi.

Gyaran Abubuwan Da Suke Ɓacewar Ruwa

Kada ku raina karfin famfo da ke ɗigowa. Wani bincike da Cibiyar Nazarin Ruwa ta Duniya ta fitar a shekarar 2022 ya nuna cewa famfo ɗaya da ke ɗigowa na iya zubar da ruwa har lita 20 a rana. A cikin wata guda, wannan na iya kaiwa sama da lita 600 da aka zubar maras amfani. Gyara famfo da ke ɗigowa ko kuma kwatannin bayan banɗaki da ke zubawa na iya ceton ku kuɗi mai yawa da kuma adana ruwa mai yawa. Saurin daukar mataki kan irin wannan matsala na da matuƙar muhimmanci.

20+ Lita
Ruwan da famfo ɗaya mai ɗigowa ke zubarwa a rana
Cibiyar Nazarin Ruwa ta Duniya (2022)
600+ Lita
Ruwan da famfo ɗaya mai ɗigowa ke zubarwa a wata
Cibiyar Nazarin Ruwa ta Duniya (2022)

Rage Cin Nama Da Kiwo: Tasiri Kan Ruwa

Wani bincike na duniya da aka wallafa a mujallar Nature Food a shekarar 2021 ya nuna cewa samar da abinci daga dabbobi, musamman nama da kiwo, na buƙatar ruwa mai yawa fiye da samar da abinci daga shuka. A mafi yawan lokuta, kashi 70% na ruwan da ake amfani da shi a duniya ana amfani da shi ne wajen noma, kuma wani babban kaso daga cikin wannan yana zuwa ne ga kiwon dabbobi da noman abincin su. Ta hanyar rage cin nama da madara, da kuma karfafa cin abinci mai tushen shuka kamar dawa, gero, wake, da gyada, za mu iya rage yawan ruwan da al'ummarmu ke buƙata a matakin samar da abinci. Wannan na da tasiri sosai ga yankunanmu da ke fuskantar karancin ruwa.

Yawan Ruwan Da Ake Bukata Don Samar Da Abinci (Lita/kg)

Nama (Sapi)15,400 Lita/kg
Kaza4,300 Lita/kg
Shinkafa2,500 Lita/kg
Dawa1,500 Lita/kg
Wake1,000 Lita/kg

Source: Our World in Data (2021)

Sauyin Al'ada Da Ilimi

Rigakafin mafi kyau ne. Ya kamata mu fara ilimantar da yara da kuma daukacin al'umma game da muhimmancin ruwa da yadda za a kiyaye shi. Shirye-shiryen da makarantu da cibiyoyin addini za su iya yi, da kuma kamfen na wayar da kai a gidajen rediyo da talabijin, na iya taimakawa wajen canza tunanin mutane. Lokacin da kowa ya fahimci cewa ruwa ba zai iya dawowa ba ne, za mu iya yin aiki tare don kare shi. Cibiyar sadarwa ta Majalisar Dinkin Duniya kan ruwa da tsafta (UN-Water) ta bayyana cewa, kashi 2.2 biliyan na duniya ba su da damar samun ruwan sha mai tsafta, wanda ya jaddada bukatarmu ta adanawa.

Abin Da Ya Bi Yo Bayan Ragi

  1. Rage kuɗin da ake kashewa wajen siyan ruwa ko biyan kudin famfo.
  2. Samun isasshen ruwa don amfani a lokacin rani, wanda ke taimakawa wajen hana cututtuka da ke yaduwa ta hanyar ruwa.
  3. Inganta lafiyar gonaki da lambuna ta hanyar amfani da ruwan sake amfani da shi.
  4. Cutar da al'umma da kuma taimakawa wajen kare muhalli ga masu zuwa nan gaba.
  5. Samun damar yin amfani da ruwa mai tsafta ga kowa da kowa a cikin al'umma.

Kowace digo na ruwa tana da daraja. Ta hanyar daukar mataki a yau, muna tabbatar da cewa za a samu ruwa ga al'ummominmu gobe.

Mai gyara, Veg.ac

Frequently asked questions

Ta yaya zan iya tattara ruwan sama a gidana?
Kuna iya amfani da kwatanni, kwadago, ko manyan tankuna don tattara ruwan sama daga rufin gidanku ko kuma a fili. Zai taimaka muku samun ruwa mai tsafta don ban ruwa ko ayyukan gida marasa cin abinci.
Shin ruwan da aka yi wanka da shi zai iya cutar da shuke-shuke?
A'a, ruwan da aka yi wanka da sabulu mara sinadarai masu guba na iya amfani wajen ban ruwan shuke-shuke masu ganye ko 'ya'yan itace. Zai fi dacewa a yi amfani da ruwan da aka yi wanka da ruwa kawai don ban ruwan abincin da ake ci kai tsaye.
Nawa ne ruwan da kasashenmu ke amfani da shi wajen kiwo?
Noma, musamman kiwon dabbobi, na amfani da wani babban kaso na ruwan da ake samu a duniya. A wani binciken na 2021, an kiyasta cewa samar da naman sa na iya bukatar fiye da lita 15,000 na ruwa domin samar da kilogiram guda.
Waɗanne irin abinci ne suka fi amfani da ruwa a Arewa?
Abincin da ke dogaro da kiwo kamar nama da madara na bukatar ruwa mai yawa. A yankunanmu, noman dawa da gero da wake da gyada na bukatar ruwa kadan kuma sun fi dacewa da yanayinmu.
Menene mafi kyawun hanyar rage amfani da ruwa a banɗaki?
Zuba kwandunan ruwa a bayan banɗaki na iya rage amfani. Haka kuma, gyara duk wani ɗigowa da ke faruwa da kuma guje wa zubda ruwa maras amfani na taimakawa sosai.
Ta yaya rage cin nama zai taimaka wa al'ummominmu da ke fuskantar karancin ruwa?
Rage yawan cin nama na rage bukatun ruwa na kiwon dabbobi da noman abincinsu. Wannan na taimakawa wajen adana ruwa mai yawa da za a iya amfani da shi wajen noman amfanin gona mai tushen shuka da kuma samar da ruwan sha.

Sources & further reading

  1. Hukumar Abinci da Aikin Noma ta Majalisar Dinkin Duniya (FAO)fao.org
  2. Nature Foodnature.com/naturefood
  3. Our World in Dataourworldindata.org
  4. UN-Waterunwater.org