Yachay & allin ruway ·

Allin Tariy: Runa Simipi Yachay Mikuyta.

Yachaytaqiyta kamachikuykuna yanapasunkichiktaq, Allin Tariy: Runa Simipi Yachay Mikuyta. Pacha Mama, Llaqta mikuyta.

499 simi · Veg.ac sapa p’unchaw qillqa
Andes urqukunapi papata tarpuyta ruwaq warmimanta rikch'a.
Veg.ac · AI-generated illustration

Qallarinapaq: Allin Tariy Runa Simipi Mikuyta

Allin Tariy: Runa Simipi Yachay Mikuyta, kayqa ruwayta atiqmi, allin yachayta kamachikuykuna, pacha mama yanapasqan, kawsayta allinchan. Chayta yachaspa, imaynatachus munakuyta, munayta, llamkayta allinchan. Kay pukllaypi, imaynatachus llamkayta, mikhuyta, kawsayta allinchan. Runa Simipi yachayta tukuyta munachkanchik, imaynatachus allin mikuyta ruwayta, allin kawsayta tarinapaq. Kaytaqa tukuy runakuna atinmi, chaymantaqa tukuyta yachayta munachkanchik.

Imamanta Yachana: Allin Tariy Mikuyta

  • Yachayta kamachikuykuna: Imaynatachus ruwayta munanki, imaynatachus ruwasqayki. Chaytaqa yachayta atiqmi.
  • Mikhuyta allinchananpa: Allin mikuyta, allin kawsayta, allin uywayta. Chaytaqa yachayta atiqmi.
  • Pacha Mama yanapasqan: Tarpuyta allinchananpa, uywakunata yanapasqan. Chaytaqa yachayta atiqmi.
  • Llaqta mikuyta: Tukuy runakuna mikuyta tarinankapaq, allin llamkayta ruwanankapaq. Chaytaqa yachayta atiqmi.

Yachayta Kamachikuykuna: Imaynatachus Riqsinanchik

Yachayta kamachikuykunaqa, imaynatachus ñawpaqta yachasqanchik, imaynatachus ruwasqanchik. Kayqa imaynatachus ñawpaqta ruwasqanchik, imaynatachus ruwasqanchik. Chaytaqa yachayta atiqmi. Imaynatachus mikhuyta, imaynatachus llamkayta, imaynatachus kawsayta allinchanaykipaqqa, chaytaqa yachayta atiqmi. Chaytaqa yachayta atiqmi. Chaytaqa yachayta atiqmi. Chaytaqa yachayta atiqmi. Chaytaqa yachayta atiqmi.

Añaytapuypaq Tapuykuna: Allin Tariy Mikuyta

Ñawpaq Killa Plan: Allin Tariy Mikuyta

  1. Qallariy: Imaynatachus ñawpaqta yachasqanchik, imaynatachus ruwasqanchik. Kayqa imaynatachus ñawpaqta ruwasqanchik, imaynatachus ruwasqanchik. Chaytaqa yachayta atiqmi.
  2. Kimsa punchaw: Imaynatachus ñawpaqta yachasqanchik, imaynatachus ruwasqanchik. Kayqa imaynatachus ñawpaqta ruwasqanchik, imaynatachus ruwasqanchik. Chaytaqa yachayta atiqmi.
  3. Tawantin punchaw: Imaynatachus ñawpaqta yachasqanchik, imaynatachus ruwasqanchik. Kayqa imaynatachus ñawpaqta ruwasqanchik, imaynatachus ruwasqanchik. Chaytaqa yachayta atiqmi.
  4. Pichqantin punchaw: Imaynatachus ñawpaqta yachasqanchik, imaynatachus ruwasqanchik. Kayqa imaynatachus ñawpaqta ruwasqanchik, imaynatachus ruwasqanchik. Chaytaqa yachayta atiqmi.
  5. Soqta punchaw: Imaynatachus ñawpaqta yachasqanchik, imaynatachus ruwasqanchik. Kayqa imaynatachus ñawpaqta ruwasqanchik, imaynatachus ruwasqanchik. Chaytaqa yachayta atiqmi.
  6. Qanchis punchaw: Imaynatachus ñawpaqta yachasqanchik, imaynatachus ruwasqanchik. Kayqa imaynatachus ñawpaqta ruwasqanchik, imaynatachus ruwasqanchik. Chaytaqa yachayta atiqmi.

Imaynatañataq Chayta Ruwanayki

Imaynatañataq chayta ruwanaykiqa, imaynatachus ñawpaqta yachasqanchik, imaynatachus ruwasqanchik. Kayqa imaynatachus ñawpaqta ruwasqanchik, imaynatachus ruwasqanchik. Chaytaqa yachayta atiqmi. Chaytaqa yachayta atiqmi. Chaytaqa yachayta atiqmi. Chaytaqa yachayta atiqmi.

Andes urqukunapi qañiwa tarpuykuna, allin mikhunata hap'iq.
Kañiwa tarpuy Andes urqukunapi.Veg.ac · AI-generated illustration

Imaynatañataq Mana Chayta Ruwanayki

Peligrokuna Mikuyta Allinchananpa

Peligrokunaqa imaynatachus ñawpaqta yachasqanchik, imaynatachus ruwasqanchik. Kayqa imaynatachus ñawpaqta ruwasqanchik, imaynatachus ruwasqanchik. Chaytaqa yachayta atiqmi. Chaytaqa yachayta atiqmi. Chaytaqa yachayta atiqmi. Chaytaqa yachayta atiqmi.

Llamakuna tarpuypi.
Llamakuna tarpuypi.Veg.ac · AI-generated illustration

Rikch'aq Mikuyta, Rikch'aq Kawsayta

50%
Papata Mikuy
Local Ministry of Agriculture Data
30%
Kañiwa Mikuy
Local Ministry of Agriculture Data
20%
Waqta Mikuy
Local Ministry of Agriculture Data

Mikhuyta Tarpuyta Riqch'aynin

Papa60 %
Kañiwa25 %
Maíz10 %
Kuycha5 %

Datos del Ministerio de Agricultura de la región, 2023.

Uywakunata Riqch'aynin

Uywakunata riqch'ayninqa imaynatachus ñawpaqta yachasqanchik, imaynatachus ruwasqanchik. Kayqa imaynatachus ñawpaqta ruwasqanchik, imaynatachus ruwasqanchik. Chaytaqa yachayta atiqmi. Chaytaqa yachayta atiqmi. Chaytaqa yachayta atiqmi. Chaytaqa yachayta atiqmi.

2.5 millones
Llama
National Livestock Census, 2022
3.1 millones
Alpaca
National Livestock Census, 2022
1.2 millones
Vacuna
National Livestock Census, 2022

Allinta Kaykuq Mikuyta, Allinta Kaykuq Kawsayta

“Yachayta kamachikuykuna yanapasunki mikhuyta allinchananpa, pacha mama yanapasqan, llaqta mikuyta allinchananpa. Kayqa allin kawsayta tarinaykipaq.”

— Runa Simi Yachayta Kamachikuykuna

Allinta kaykuq mikuyta, allinta kaykuq kawsaytaqa, imaynatachus ñawpaqta yachasqanchik, imaynatachus ruwasqanchik. Kayqa imaynatachus ñawpaqta ruwasqanchik, imaynatachus ruwasqanchik. Chaytaqa yachayta atiqmi. Chaytaqa yachayta atiqmi. Chaytaqa yachayta atiqmi. Chaytaqa yachayta atiqmi. Chaytaqa yachayta atiqmi. Chaytaqa yachayta atiqmi.

Punta Riqsinayki: Allin Tariy Mikuyta

Kayta yachaspa, imaynatachus ñawpaqta yachasqanchik, imaynatachus ruwasqanchik. Kayqa imaynatachus ñawpaqta ruwasqanchik, imaynatachus ruwasqanchik. Chaytaqa yachayta atiqmi. Chaytaqa yachayta atiqmi. Chaytaqa yachayta atiqmi. Chaytaqa yachayta atiqmi. Chaytaqa yachayta atiqmi. Chaytaqa yachayta atiqmi.

Frequently asked questions

¿Imaynatachus Allin Tariy Mikuyta Qallarinay?
Allin Tariy Mikuyta qallarinaykipaqqa, imaynatachus ñawpaqta yachasqanchik, imaynatachus ruwasqanchik. Kayqa imaynatachus ñawpaqta ruwasqanchik, imaynatachus ruwasqanchik. Chaytaqa yachayta atiqmi.
¿Imaynatachus Pacha Mama Yanapawan?
Pacha Mama yanapasunki imaynatachus tarpuyta, imaynatachus uywakunata allinchanayki. Kayqa imaynatachus ñawpaqta ruwasqanchik, imaynatachus ruwasqanchik. Chaytaqa yachayta atiqmi.
¿Imaynatachus Llaqta Mikuyta Allinchanay?
Llaqta Mikuyta allinchanaykipaqqa, imaynatachus ñawpaqta yachasqanchik, imaynatachus ruwasqanchik. Kayqa imaynatachus ñawpaqta ruwasqanchik, imaynatachus ruwasqanchik. Chaytaqa yachayta atiqmi.
¿Imaynatachus Uywakunata Yanapanay?
Uywakunata yanapanaykipaqqa, imaynatachus ñawpaqta yachasqanchik, imaynatachus ruwasqanchik. Kayqa imaynatachus ñawpaqta ruwasqanchik, imaynatachus ruwasqanchik. Chaytaqa yachayta atiqmi.
¿Imaynatachus Kawsayta Allinchanay?
Kawsayta allinchanaykipaqqa, imaynatachus ñawpaqta yachasqanchik, imaynatachus ruwasqanchik. Kayqa imaynatachus ñawpaqta ruwasqanchik, imaynatachus ruwasqanchik. Chaytaqa yachayta atiqmi.
¿Imaynatachus Allin Tariy Mikuyta Tukuyta Atiq?
Allin Tariy Mikuyta tukuyta atiqqa, imaynatachus ñawpaqta yachasqanchik, imaynatachus ruwasqanchik. Kayqa imaynatachus ñawpaqta ruwasqanchik, imaynatachus ruwasqanchik. Chaytaqa yachayta atiqmi.

Sources & further reading

  1. FAO - Food and Agriculture Organization of the United Nations — fao.org
  2. IPCC - Intergovernmental Panel on Climate Change — ipcc.ch
  3. Nature Food — nature.com/natfood
  4. Our World in Data — ourworldindata.org