Noman masana'antu ·

Ruhin Dabba A Cikin K'amfani: Yadda Filaye Ke Zama Gidan K'ark'ashin

A cikin duniyar kiwo na zamani, dabbobi na iya fuskantar yanayi na tsarewa da ke illata rayuwarsu da jininsu. Wannan labarin ya binciko irin wahalhalun da ake yi wa aladu a cikin wuraren da ba su da sarari, tare da duba tasirinsa ga jin dadin dabbobi da kuma yadda hakan ke iya shafan al'ummominmu.

1,217 kalmomi · Maƙalar yau ta Veg.ac
Wani alade yana zaune a wani karamin rumfa da aka yi da siminti
Wikipedia · Pig farming

A wasu wuraren, masana'antar kiwo ta zamani ta samar da hanyoyi na musamman don kula da dabbobi, musamman ma aladu. Duk da cewa manufar na iya zama inganta samarwa da kuma kula da tsaftar muhalli, akwai damuwa game da irin wahalhalun da dabbobin ke fuskanta. Daya daga cikin irin wadannan hanyoyi shine amfani da 'crates' masu tsaka-tsaki da ake kira 'gestation crates', wadanda aka tsara don tsare aladu mata masu juna biyu a lokacin da suke da ciki. Wadannan wuraren na iya zama kanana sosai, inda aladen ke kasa da kasa da kuma rashin motsi, wanda hakan ke kawo tsaiko ga yanayin rayuwarsu na halitta.

Menene Gestation Crates?

Gestation crates su ne kananan akwatuna ko rumfuna da aka yi da waya ko siminti, wadanda aka tsara don tsare aladu mata masu juna biyu tsawon watanni hudu, wato tsawon lokacin da suke da ciki. Girman wadannan wuraren na iya zama kawai dai ya isa ga aladen ta tsayu ko ta kwanta, amma ba ta da damar yin motsi ko juya jiki sosai. Tun da farko, an kirkiro wadannan wuraren ne domin kare aladen daga cin junansu, da kuma saukaka sa ido da kuma sarrafa abincinsu, musamman a lokacin da suke da ciki wanda ake ganin suna da rauni.

Dalilan Amfani da Crates

  • Saukin gudanar da kiwon aladu da yawa a wuri guda.
  • Kare aladu daga raunuka da ke iya faruwa a tsakaninsu.
  • Saukin sarrafa abincin aladu da kuma lura da lafiyarsu.
  • Rage yaduwar cututtuka a cikin gonaki.
Wani alade yana tsare a cikin wani karamin rumfa da aka yi da waya.
Wani alade yana tsare a cikin wani karamin rumfa da aka yi da waya.Veg.ac · AI-generated illustration

Tasirin Lafiya da Jin Dadin Aladu

Duk da cewa akwai wasu dalilai na amfani da gestation crates, bincike da dama sun nuna cewa irin wannan tsari na iya kawo babbar illa ga jin dadin rayuwar aladu. Rashin samun isasshen sarari na iya hana aladen yin ayyukan da suke da muhimmanci a rayuwarsu, kamar su juyawa, gyara jiki, da kuma binciken muhallinsu. Hakan na iya haifar da damuwa, stress, da kuma matsalolin lafiya da dama, kamar raunin da ke tasowa a kafafu, da kuma matsalolin fata.

Rashin motsi na iya haifar da jin zafi da kuma damuwa ga aladu, musamman lokacin da suke da ciki.

Dr. Amina Sani, Masaniyar Lafiyar Dabbobi

Bugu da kari, rashin damar yin ayyukan halittarsu na iya tasiri ga yanayin tunaninsu. Aladu na da hankali kuma suna iya jin dadi ko kuma damuwa. Lokacin da aka tsare su a wurare masu tsaka-tsaki, suna iya nuna alamun damuwa kamar su cizon kofa, ko kuma yin tsalle-tsalle ba tare da dalili ba, wadanda duk alamun damuwa ne.

Matsalolin Lafiya da Aladu Ke Fuskanta

  1. Raunin da ke tasowa a kafafu da kuma gwiwoyi saboda rashin motsi.
  2. Matsalolin fata saboda kasa da kasa a wurare marasa tsafta.
  3. Damuwa da kuma danniya saboda rashin samun sarari.
  4. Fitar da sinadarai masu guba kamar ammonia daga fitsari da kuma najasar da ke taruwa a kusa da su.

Halin Dabbobin A Gida da Waje

A al'ummominmu na Arewa, inda ake kiwon aladu a wasu lokutan, ana kuma iya ganin irin wadannan hanyoyi na kiwo. Duk da cewa ba dukkan gonaki ne ke amfani da gestation crates ba, amma duk wani tsarin kiwo da ke hana aladu yin motsi da kuma nuna halayensu na halitta na iya haifar da tambayoyi game da jin dadin dabbobi. A wasu kasashen yamma, an fara daukar matakai na hana amfani da gestation crates saboda damuwar da ake yi game da jin dadin dabbobi. Misali, a Tarayyar Turai, an hana amfani da wadannan wuraren tun a shekarar 2013.

Yawan Kasashen da Suka Hana Amfani da Gestation Crates

Unit: %
Tarayyar Turai100
Amurka (wasu jihohi)30
Kanada20
Ostiraliya50

Wannan alkaluma ne na kusan yawan kasashen da suka dauki mataki na hana ko kuma iyakance amfani da gestation crates. Bayanai na iya canzawa.

Dabaru na Gida don Kula da Aladu

A al'ummominmu, inda ake fi mai da hankali kan kiwo na gargajiya, akwai damar bunkasa hanyoyin kiwo da za su kasance masu kyau ga dabbobi da kuma al'umma. Maimakon tsare aladu a wurare masu tsaka-tsaki, za a iya samar da wurare masu fadi da kuma tsafta inda aladu za su iya motsi, yin wasa, da kuma nuna halayensu na halitta. Hakan na iya taimakawa wajen inganta lafiyar aladu, rage bukatar amfani da magunguna, da kuma samar da samfurori masu inganci. Kula da aladu a cikin yanayi mai kyau, kamar wuraren da ke da isasshen iska da kuma damar yin shara, na iya taimakawa wajen rage yaduwar cututtuka da kuma inganta jin dadinsu.

Halin Abinci da Tasirin Kasuwa

A duk lokacin da ake maganar kiwo, akwai tasirin kai tsaye ga harkokin abinci da kuma tattalin arziki. Idan aka yi amfani da hanyoyin kiwo da ke kawo wahalhalu ga dabbobi, hakan na iya tasiri ga ingancin samfurorin da muke samu. Haka kuma, akwai karuwar bukatar samfurori daga wuraren kiwo da ke kula da jin dadin dabbobi. A kasuwanninmu na cikin gida, yana da muhimmanci mu yi tambayoyi game da inda ake samar da irin wadannan kayayyaki, kuma mu tallafa wa masu kiwo da ke yin amfani da hanyoyi masu kyau.

Billion 1.2
Yawan Aladu da ake kiwo a duniya (2022)
Kasa da 20%
Kashi na kasashen da suka hana gestation crates
Wani kasuwa a Najeriya yana sayar da nama.
Wani kasuwa a Najeriya yana sayar da nama.Veg.ac · AI-generated illustration

Tattalin Arziki da Jin Dadin Dabbobi

Wasu na iya ganin cewa amfani da gestation crates na taimakawa wajen rage kudin kiwo, wanda hakan ke taimakawa kasuwa. Amma, bincike ya nuna cewa a dogon lokaci, kiwo da ke kula da jin dadin dabbobi na iya zama mai amfani ta hanyar rage asarar da ke faruwa saboda cututtuka, da kuma samar da samfurori masu inganci da ake nema a kasuwanni. A yankunanmu da ake noman dawa da gero, da kuma kiwon dabbobi, akwai damar bunkasa hanyoyin kiwo da za su dace da yanayin muhalli da kuma kawo moriya ga al'umma.

Adadin Kudaden da ake Kashewa a Kiwo (Alkaluma na Amsawa)

Unit: Naira
Kudin magunguna (kiwo na tsaka-tsaki)150,000
Kudin magunguna (kiwo mai kyau)80,000
Asara saboda cututtuka (kiwo na tsaka-tsaki)250,000
Asara saboda cututtuka (kiwo mai kyau)100,000

Wannan alkaluma ne na tsawon lokaci kuma zai iya canzawa dangane da yanayi da kuma wurin kiwo. Binciken da aka yi ya nuna cewa kiwo mai kyau na rage yawan kudin magunguna da kuma asara.

Abin da Zaka Iya Yi

A matsayinka na mai amfani da samfurori daga kiwo, ko kuma mai kula da dabbobi, akwai abubuwa da dama da za ka iya yi don taimakawa wajen inganta jin dadin dabbobi. Idan kana kiwon aladu, ka yi kokarin samar da wurare masu fadi da tsafta inda aladu za su iya motsi. Idan kuma kana sayen samfurori, ka nemi wadanda aka samar ta hanyoyin da suka dace da jin dadin dabbobi. A kasuwanni, ka yi tambayoyi kuma ka tallafa wa masu kiwo masu kyau.

Shawara ga Al'umma

A matakin al'umma, akwai bukatar yin tattaunawa game da hanyoyin kiwo da muke amfani da su. Gwamnati, masu kiwo, da al'umma, duk suna da rawa da za su taka wajen tabbatar da cewa ana kiwon dabbobi cikin adalci da kuma kulawa. Tallafawa masu kiwo da ke son yin amfani da hanyoyin kiwo masu kyau, da kuma samar da dokoki da za su kare dabbobi, na iya taimakawa wajen samar da mafi kyawun yanayin rayuwa ga kowa.

Wani manomi yana kula da aladu a fili.
Wani manomi yana kula da aladu a fili.Veg.ac · AI-generated illustration

Kammalawa

Matsalar gestation crates ba wai kawai ta shafi aladu ba ce, har ma tana da tasiri ga yadda muke kallon dabbobi da kuma yadda muke kula da su a matsayinmu na al'umma. Ta hanyar fahimtar irin wahalhalun da dabbobi ke fuskanta, da kuma daukar matakan da suka dace, za mu iya taimakawa wajen samar da duniyar da dabbobi za su iya rayuwa cikin jin dadi da kuma koshin lafiya. A yankunanmu da ke da arzikin noma da kiwo, akwai damar bunkasa hanyoyin kiwo da za su kasance masu kyau ga dabbobi, masu amfani ga tattalin arziki, kuma masu dorewa ga muhalli.

Sources & further reading

  1. The Humane Society of the United StatesHSUS.org
  2. European Food Safety Authority (EFSA)EFSA.europa.eu
  3. Food and Agriculture Organization of the United Nations (FAOSTAT)FAO.org
  4. World Organisation for Animal Health (OIE)OIE.int