Mitã'i Ka'aru: Mba'épa oikóva Aniha Ka'aguasúpe

Mba'épa Oiko Mitã'i Ka'aru árape?

Ko'ágã, mbyjakuéra rehegua, oñembojoajuva'ekue ka'aru jave, ohechauka mba'éichapa yvytu ojapo yvyra ha ka'avo, ha oñembohape pyahu omoheñói haĝua heta mba'e porã yvyra guasu rupi. Kóva ningo peteĩ arandu pyahu ojehecha yvyra guasu rehe, ha omoheñói heta mba'e pyahu ñane retãme, ome'ẽva tekove porã ha mba'e porã opa haguã.

Yvyra Guasu: Tekove ha Tekotevẽ

Yvyra guasu, ha'éva ñane retã yvykuérape, omoheñói heta mba'e tekoveporãme ha tekotevẽme. Umi yvyra guasu oĩva Chaco ha Cerrado-pe oipytyvõ umi mymbakuérape, ysyrykuérape, ha avei ñane rembi'upekuéra, ha'éva mandioka, jety, ha cumari. Ko'ágã ojehecha mba'éichapa umi mba'e yvytu ojapo ojapo heta mba'e porã umi yvyra guasu rehe, ha ome'ẽ tekove porã umi tapichápe oikóva upéva.

Yvytu ha Yvyra Guasu: Petẽĩ Jojápe

Umi tekove oikóva yvyra guasu rupi, ha'éva umi guyra, mymba pytã, ha umi kapi'i, oipytyvõ yvytúpe ojapo haĝua heta mba'e. Yvytu ojapo umi yvoty ha umi yva, ha umi mymba ombohasaha umi semílla. Kóva ningo peteĩ mba'e porã omombaretese yvyra guasu rehe, ha omoheñói heta mba'e pyahu tekoveporãme.

Mba'e Pyahu Omoheñóiva Mitã'i Ka'aru

Ko'ágã, oĩ heta tembiapo pyahu oñembohape yvyra guasu rehegua. Peteĩva ha'e umi yvyra guasu omombareteva umi ka'avo ha umi mymbakuérape, ojepytaso hese ha ojapo heta mba'e porã ñane retãme. Avei oĩ umi tembiapo omombareteva umi ka'avo ha umi mymbakuérape, ha ome'ẽ tekove porã umi tapichápe oikóva upéva. Kóva ningo peteĩ arandu pyahu ojehecha yvyra guasu rehe, ha omoheñói heta mba'e pyahu ñane retãme.

• Yvyra guasu omombareteva umi ka'avo ha umi mymbakuéra.
• Tembiapo omombareteva yvyra guasu rehegua.
• Oñembohape pyahu omombareteva tekoveporã yvyra guasu rupi.

Yvyra Guasu ha Ñane Rembi'u

Umi tembiapo pyahu yvyra guasu rehegua oipytyvõ avei ñane rembi'u rehe. Oĩ heta mba'e ikatúva jajapo mandioka, jety, cumari, ha avei umi ka'avo ambuéva oĩva yvyra guasu rupi. Kóva ningo peteĩ arandu pyahu ojehecha yvyra guasu rehe, ha omoheñói heta mba'e pyahu ñane retãme, ome'ẽva tekove porã ha mba'e porã opa haguã.

“Yvyra guasu ha'e ñane retã yvykuérape, ha ome'ẽ tekoveporã ha tekotevẽme. Umi tembiapo pyahu omoheñói heta mba'e porã.”

Mba'épa Oikóta Uperi?

Umi mba'e pyahu ojehecha yvyra guasu rehe omoheñói heta mba'e porã ñane retãme. Oĩ heta tembiapo oipytyvõva ka'aguasu ha yvyra guasu rehegua, ha omombareteva tekoveporã. Avei oĩ umi tembiapo omombareteva umi ka'avo ha umi mymbakuérape, ha ome'ẽ tekove porã umi tapichápe oikóva upéva. Kóva ningo peteĩ arandu pyahu ojehecha yvyra guasu rehe, ha omoheñói heta mba'e pyahu ñane retãme.

Oikotevẽ Tekoporã Yvyra Guasu rehe

Oĩ heta tembiapo oipytyvõva ka'aguasu ha yvyra guasu rehegua, ha omombareteva tekoveporã. Avei oĩ umi tembiapo omombareteva umi ka'avo ha umi mymbakuérape, ha ome'ẽ tekove porã umi tapichápe oikóva upéva. Kóva ningo peteĩ arandu pyahu ojehecha yvyra guasu rehe, ha omoheñói heta mba'e pyahu ñane retãme, ome'ẽva tekove porã ha mba'e porã opa haguã.

Mba'épa Oje'e Arandu Pyahu Rehe?

Arandu pyahu oje'e yvyra guasu rehe ohechauka mba'éichapa yvytu ojapo heta mba'e porã yvyra guasu rupi. Kóva ningo peteĩ arandu pyahu ojehecha yvyra guasu rehe, ha omoheñói heta mba'e pyahu ñane retãme, ome'ẽva tekove porã ha mba'e porã opa haguã. Oĩ heta mba'e ikatúva jajapo yvyra guasu rupi, ha ome'ẽ tekove porã opa haguã.

Mba'épa Jajapóta Ko'ágã?

Oĩ heta tembiapo oipytyvõva ka'aguasu ha yvyra guasu rehegua, ha omombareteva tekoveporã. Avei oĩ umi tembiapo omombareteva umi ka'avo ha umi mymbakuérape, ha ome'ẽ tekove porã umi tapichápe oikóva upéva. Kóva ningo peteĩ arandu pyahu ojehecha yvyra guasu rehe, ha omoheñói heta mba'e pyahu ñane retãme, ome'ẽva tekove porã ha mba'e porã opa haguã. Reikuaaseve yvyra guasu rehe, ikatu reipytyvõ umi tembiapo omoheñóiva tekove porã.