Ka'aru Guaraníme: Kalcio opaichagua tembi'u ypýgui

Pe Aporeko Guasu: Kalcio Ypy Yvytu ha Yvygui

Opaichagua tembi'u mymbajúgui, upéva avei kamby ha ijypykuéra, hetaiterei tapicha oimo'ã ha'eñorei ome'ẽva kalcio ñande retépe. Ha katu, ko'ágã rupi, ojekuaa porãve ohóvo hetaiterei tembi'u ypy ha ka'avo oikotevẽva ñande rete ome'ẽva kalcio, upéicha avei oñemombarete ñande rete ha ñande reteguasu. Ko'ápe, ñane retã Paraguáipe, ñande ypykuéra ha ñande rembi'u ypykuéra rupi, ikatu ñaipytyvõ ñande retépe ñaipytyvõ ha ñañongatu porãve kalcio hembipota'ỹre tembi'u mymbajúgui.

Mandi'oka: Yvyrakuéra Ypy Kalciogua

Mandi'oka, ha'e peteĩ tembi'u ypy yvytúgui oúva ha ojejapóva ñane retãme, ha'e peteĩ fuente guasuva kalciogua. Hetaiterei tapicha oikuaa mandí'oka ha ijypykuéra ha'eha peteĩ tembi'u ikatúva ojapo peteĩ tembi'u ikatúva ojapo heta mba'e, ha katu ndoikuaái mba'éichapa ikatu ome'ẽ kalcio ñande retépe. Peteĩ mandi'oka guasu, amo 100 gramokuéra, ikatu ome'ẽ amo 17 milígramo kalciogua, ha upéva ha'e amo 1% ñande rekotevẽgui. Ndaha'éi tuicha, ha katu oipytyvõ avei.

Jety ha Jakare: Peteĩ Tembi'u Oipytyvõva

Jety ha jakare, ha'e avei tembi'u ypy yvytúgui oúva, ikatu ome'ẽ avei kalcio ñande retépe. Jety, peteĩ jety guasu, ikatu ome'ẽ amo 30 milígramo kalciogua. Jakare katu, peteĩ tembi'u ikatúva oje'u heta hendáicha, ikatu ome'ẽ amo 100 milígramo kalciogua peteĩ tasa guasu rupi. Upéva ha'e amo 10% ñande rekotevẽgui. Peteĩ tembi'u iporãva ha ikatúva oipytyvõ ñande retépe ha omo'ã ñande reteguasu.

Ambue Ypykuéra Kalciogua

Ñane retãme, jajuhukuaa avei ambue tembi'u ikatúva ome'ẽ kalcio. Tajy, peteĩ tembi'u ikatúva oje'u opa ára, ikatu ome'ẽ amo 26 milígramo kalciogua. Pakova, peteĩ yva iporãva, ikatu ome'ẽ amo 10 milígramo kalciogua. Ha katu, ikatu avei jajuhu kalcio yvotykuérape, yvotykuéra iporãva, ha'e avei peteĩ tembi'u ikatúva oipytyvõ ñande retépe.

Yvotykuéra: Ka'avo Iporãva ha Oipytyvõva

Yvotykuéra, upéva avei ambue ka'avo ikatúva oje'u, ikatu ome'ẽ avei kalcio. Peteĩ yvoty guasu, ikatu ome'ẽ amo 60 milígramo kalciogua. Avei, pakova, ha'e avei peteĩ tembi'u iporãva ha ikatu ome'ẽ amo 10 milígramo kalciogua. Upéva ha'e amo 6% ñande rekotevẽgui. Ko'ã tembi'u ypykuéra ikatúva oipytyvõ ñande retépe ha omo'ã ñande reteguasu.

Mba'éichapa Ikatu Reñongatu Kalcio Hembipota'ỹre Kamby

1. Reikytỹ mba'e ypykuéra opaichagua rejapo hag̃ua tembi'u.
2. Eipuru mandi'oka, jety ha jakare opaichagua tembi'u.
3. Eipuru tajy ha pakova opaichagua tembi'u.
4. Eikytỹ yvotykuéra ha ambue ka'avo opaichagua tembi'u.
5. Eñongatu porã ha eipytyvõ ñande yvyrakuérape.

“Ñane retãme, ikatu ñaipytyvõ ñande rete ha ñande reteguasu, jajapóvo tembi'u porã ha ikatúva oipytyvõ ñande retépe.”

Ypa'ũ Chaco ha Cerrado: Yvyrakuéra Oipytyvõva

Ypa'ũ Chaco ha Cerrado, ha'e ñane retã rembyre, oipytyvõ avei ñande retepe. Yvyrakuéra yma guive oĩva ko'ã tendápe, ha'e peteĩ fuente ikatúva oipytyvõ ñande retépe ha omo'ã ñande reteguasu. Mandi'oka ha jety, ha'e ko'ã yvyrakuéra oipytyvõva ha ikatúva oipytyvõ ñande retépe ha omo'ã ñande reteguasu.

Ñane Retã, Ñande Rekotevẽ

Ñande retã Paraguái, ha'e peteĩ tenda iporãva ha ikatúva oipytyvõ ñande retépe. Ñande ypykuéra, ñande rembi'u ypykuéra, ha ñande ka'avo ypykuéra, ikatúva oipytyvõ ñande retépe ha omo'ã ñande reteguasu. Ndaha'éi ñande rekotevẽ kamby, ha katu ikatu ñaipytyvõ ñande retépe ñaipytyvõ ha ñañongatu porãve kalcio hembipota'ỹre tembi'u mymbajúgui.

Bio-disponibilidad: Mba'éichapa Ñande Rete Oipuru Kalcio

Ndaha'éi opaite kalcio oĩva tembi'úpe upe ñande rete oipuru porãva. Umi ka'avo oĩva 'oxalate' térã 'phytate' reheve, techapyrã umi espinaca, ikatu oheja sa'ive upe mineral ñande retepe. Upévare, tekotevẽ jaikuaa mba'éichapa ñambojoaju umi tembi'u ikatu hag̃uáicha kalcio oñembohetave.

Umi tembi'u oĩhápe 'calcium-set tofu' térã umi ka'avo oĩva 'low-oxalate' atýpe, ha'e umi oipytyvõvéva ñande retepe. Ñambojoajúrõ ko'ãva vitamina D rehe, ñande rete oikotevẽva omohenda hag̃ua kalcio umi tetyma ha tĩguápe, ñaipytyvõta ñande retepe oiko porãve hag̃ua.

• Tembi'u oĩhápe kalcio: Tofu, sesamo, ha ka'avo verde.
• Vitamina D: Oñembyaty kuarahy rupive térã suplemento rupi.
• Oñemomichĩ hag̃ua 'oxalates': Ñambopupu térã ñambopupu'ỹre jaipuru umi ka'avo.

Yvyra ha Yvoty: Mba'éichapa Ñañangareko Ñande Rete rehe

Paraguái yvy ha'e peteĩ tenda iporãitereíva ojejuhu hag̃ua kalcio natural. Umi ka'avo oĩva ñande ka'aguýpe, techapyrã umi ka'avo yvoty ha yvyra rakã, oguereko heta mineral oipytyvõva ñande rete resãi. Ojehecha oĩha tembi'u ypykue ohechaukáva mba'éichapa ymaite guive yvypóra oipuru ko'ãva.

“Kalcio ndaha'éi kamby añónte; ha'e peteĩ mineral oĩva yvy ha ka'avo rupive, omohatãva ñande rete ha oipytyvõva ñande resãi ára ha ára.”