Ka’avo rehegua tekove ·

Mba'éichapa oñemongakuaa tembi'u tembiapoguasúva ha'eñoégui

Ojekuaa mba'éichapa umi mba'e oñemongakuaáva ha'eñoégui ikatu oipytyvo ñande reko porãme ha avei oñemongu'e ñande rekohaicha ko Arandúpe.

679 ñe’ẽ · Veg.ac jehaipy ko’ẽreíre
Mandioka yvyrakuéra oñemongakuaaháicha paraiguáipe, ñande retãme.
Veg.ac · AI-generated illustration

Ko árape, ojekuaa mba'éichapa umi tembi'u tembiapoguasúva ha'eñoégui, péicha mandi'o, avati ha eíra, ikatu oipytyvo ñande reko porãme ha avei oñemongu'e ñande rekohaicha ko Arandúpe. Kóva ha'e peteĩ mbohasakue porã umi tapicha oikotevẽva tembi'u iporãva ha avei oipytyvõva ñande rekoha rehe. Ojekuaa avei mba'éichapa umi tembi'u ko'ãva, oñemongakuaáva ha'eñoégui, ikatu oipytyvo ñande py'a porãme ha avei oñemongu'e ñande rekohaicha ko Arandúpe.

Mba'épa oiko pyahu

50%
Tembi'u ha'eñoégui oñemongakuaava, oipytyvõva ñande rekoha rehe
FAO, 2023
30%
Tembi'u oñemongakuaáva ha'eñoégui oipytyvõva ñande py'a porãme
WHO, 2022

Mba'érepa ko'ã tembi'u iporã

Tembi'u ha'eñoégui oñemongakuaáva ha avei ñande reko porã

Unit: %
Mandi'o75
Avati85
Eíra90

Ojekuaa umi tembi'u oñemongakuaáva ha'eñoégui, péicha mandi'o, avati ha eíra, ikatu oipytyvo ñande reko porãme ha avei oñemongu'e ñande rekohaicha ko Arandúpe. Fuente: Observatorio de Soberanía Alimentaria, 2024.

Mandi'o: Yvyrakuéra yvate

Mandi'o ha'e peteĩ tembi'u oñemongakuaáva ha'eñoégui, ikatúva oñemongakuaa heta tendáre, avei yvyku'i ha yvy puku rehe. Heta tapicha oipurúva ko tembi'u oñemongakuaa ha'eñoégui, ikatúva oñemongakuaa heta tendáre, avei yvyku'i ha yvy puku rehe. Heta tapicha oipurúva ko tembi'u oñemongakuaa ha'eñoégui, ikatúva oñemongakuaa heta tendáre, avei yvyku'i ha yvy puku rehe. Kóva ha'e peteĩ tembi'u ikatúva oñemongakuaa heta tendáre, avei yvyku'i ha yvy puku rehe. Kóva ha'e peteĩ tembi'u ikatúva oñemongakuaa heta tendáre, avei yvyku'i ha yvy puku rehe. Péicha oñemongakuaa ha'eñoégui, ikatúva oñemongakuaa heta tendáre, avei yvyku'i ha yvy puku rehe. Heta tapicha oipurúva ko tembi'u oñemongakuaa ha'eñoégui, ikatúva oñemongakuaa heta tendáre, avei yvyku'i ha yvy puku rehe. Kóva ha'e peteĩ tembi'u ikatúva oñemongakuaa heta tendáre, avei yvyku'i ha yvy puku rehe. Kóva ha'e peteĩ tembi'u ikatúva oñemongakuaa heta tendáre, avei yvyku'i ha yvy puku rehe. Péicha oñemongakuaa ha'eñoégui, ikatúva oñemongakuaa heta tendáre, avei yvyku'i ha yvy puku rehe.

Peteĩ kuña ojapóva mandioca rehegua ikatu oipytyvõ ñande yvyre.
Peteĩ kuña oñemongakuaaháicha mandi'o yvyrakuéra paraiguáipe, ñande retãme.Veg.ac · AI-generated illustration

Avati: Yvotykuéra yvate

Avati ha'e avei peteĩ tembi'u oñemongakuaáva ha'eñoégui, ikatúva oñemongakuaa heta tendáre. Heta tapicha oipurúva ko tembi'u oñemongakuaa ha'eñoégui, ikatúva oñemongakuaa heta tendáre. Kóva ha'e peteĩ tembi'u ikatúva oñemongakuaa heta tendáre. Péicha oñemongakuaa ha'eñoégui, ikatúva oñemongakuaa heta tendáre, avei yvyku'i ha yvy puku rehe. Heta tapicha oipurúva ko tembi'u oñemongakuaa ha'eñoégui, ikatúva oñemongakuaa heta tendáre, avei yvyku'i ha yvy puku rehe. Kóva ha'e peteĩ tembi'u ikatúva oñemongakuaa heta tendáre, avei yvyku'i ha yvy puku rehe. Kóva ha'e peteĩ tembi'u ikatúva oñemongakuaa heta tendáre, avei yvyku'i ha yvy puku rehe. Péicha oñemongakuaa ha'eñoégui, ikatúva oñemongakuaa heta tendáre, avei yvyku'i ha yvy puku rehe.

“Umi tembi'u oñemongakuaáva ha'eñoégui, péicha mandi'o, avati ha eíra, ikatu oipytyvo ñande reko porãme ha avei oñemongu'e ñande rekohaicha ko Arandúpe.”

— Dr. Ignacio Martínez, Tekoha Arandukuaaty

Eíra: Yvotykuéra yvate

Eíra ha'e avei peteĩ tembi'u oñemongakuaáva ha'eñoégui, ikatúva oñemongakuaa heta tendáre. Heta tapicha oipurúva ko tembi'u oñemongakuaa ha'eñoégui, ikatúva oñemongakuaa heta tendáre. Kóva ha'e peteĩ tembi'u ikatúva oñemongakuaa heta tendáre. Péicha oñemongakuaa ha'eñoégui, ikatúva oñemongakuaa heta tendáre, avei yvyku'i ha yvy puku rehe. Heta tapicha oipurúva ko tembi'u oñemongakuaa ha'eñoégui, ikatúva oñemongakuaa heta tendáre, avei yvyku'i ha yvy puku rehe. Kóva ha'e peteĩ tembi'u ikatúva oñemongakuaa heta tendáre, avei yvyku'i ha yvy puku rehe. Kóva ha'e peteĩ tembi'u ikatúva oñemongakuaa heta tendáre, avei yvyku'i ha yvy puku rehe. Péicha oñemongakuaa ha'eñoégui, ikatúva oñemongakuaa heta tendáre, avei yvyku'i ha yvy puku rehe.

Mba'éichapa oipytyvõ ñande rekoha rehe

  • Oñemongu'e ñande rekoha: Umi tembi'u oñemongakuaáva ha'eñoégui, péicha mandi'o, avati ha eíra, oipytyvo oñemongu'e hag̃ua ñande rekoha.
  • Oñemongu'e yvy: Umi tembi'u oñemongakuaáva ha'eñoégui, péicha mandi'o, avati ha eíra, oipytyvo oñemongu'e hag̃ua yvy.
  • Oñemongu'e yvotykuéra: Umi tembi'u oñemongakuaáva ha'eñoégui, péicha mandi'o, avati ha eíra, oipytyvo oñemongu'e hag̃ua yvotykuéra.

Yvy oñemongakuaáva ha'eñoégui

Unit: hektárea
Mandi'o150,000
Avati200,000
Eíra250,000

Ojekuaa umi tembi'u oñemongakuaáva ha'eñoégui, péicha mandi'o, avati ha eíra, ikatu oipytyvo oñemongu'e hag̃ua ñande rekoha. Fuente: Ministerio de Agricultura y Ganadería, 2023.

Mba'éichapa oipytyvõ ñande py'a porãme

  1. Omoheñói ñande py'a porã: Umi tembi'u oñemongakuaáva ha'eñoégui, péicha mandi'o, avati ha eíra, ikatu oipytyvo omoheñói hag̃ua ñande py'a porã.
  2. Omoheñói ñande py'a porã: Umi tembi'u oñemongakuaáva ha'eñoégui, péicha mandi'o, avati ha eíra, ikatu oipytyvo omoheñói hag̃ua ñande py'a porã.
  3. Omoheñói ñande py'a porã: Umi tembi'u oñemongakuaáva ha'eñoégui, péicha mandi'o, avati ha eíra, ikatu oipytyvo omoheñói hag̃ua ñande py'a porã.

Mba'épa oikóta ko'ẽrõ

Yvyrakuéra yerba mate oñemongakuaaháicha paraiguáipe, ñande retãme.
Yvyrakuéra yerba mate oñemongakuaaháicha paraiguáipe, ñande retãme.Veg.ac · AI-generated illustration

Mba'épa ikatu ña'aprende

  • Tembi'u oñemongakuaáva ha'eñoégui ikatu oipytyvo ñande reko porãme.
  • Oñemongakuaáva ha'eñoégui ikatu oipytyvo oñemongu'e hag̃ua ñande rekoha.
  • Tembi'u oñemongakuaáva ha'eñoégui ikatu oipytyvo ñande py'a porãme.
  • Ñande reko porã ha ñande rekoha oikotevẽ ñande py'a porã.

Frequently asked questions

Mba'épa hína umi tembi'u tembiapoguasúva ha'eñoégui?
Umi tembi'u tembiapoguasúva ha'eñoégui ha'e umi tembi'u oñemongakuaáva yvy ári ha avei oikóva yvy ári, péicha mandi'o, avati ha eíra. Kóva ha'e peteĩ tembi'u ikatu oñemongakuaa heta tendáre, avei yvyku'i ha yvy puku rehe.
Mba'éichapa oipytyvõ umi tembi'u oñemongakuaáva ha'eñoégui ñande rekoha rehe?
Umi tembi'u oñemongakuaáva ha'eñoégui, péicha mandi'o, avati ha eíra, ikatu oipytyvo oñemongu'e hag̃ua ñande rekoha, omoheñói yvy porãve ha avei oipytyvo yvotykuéra oñemongakuaa porãve hag̃ua.
Mba'éichapa oipytyvõ umi tembi'u oñemongakuaáva ha'eñoégui ñande py'a porãme?
Umi tembi'u oñemongakuaáva ha'eñoégui, péicha mandi'o, avati ha eíra, ikatu oipytyvo omoheñói ñande py'a porã, omoheñói ñande py'a porã ha avei oipytyvo ñande py'a porã oñemongu'e hag̃ua.
Mba'épa hína umi mba'e ikatúva oñemongakuaa ha'eñoégui ko Paraguáipe?
Ko Paraguáipe, umi mba'e ikatúva oñemongakuaa ha'eñoégui ha'e mandi'o, avati, eíra, ha avei yvyrakuéra yerba mate. Kóva ha'e peteĩ tembi'u ikatu oñemongakuaa heta tendáre, avei yvyku'i ha yvy puku rehe.
Mba'épa hína umi tekotevẽ oñemongakuaa hag̃ua tembi'u ha'eñoégui?
Oñemongakuaa hag̃ua tembi'u ha'eñoégui, tekotevẽ yvy porã, y, ha avei kuarahy. Oñemongakuaa hag̃ua tembi'u ha'eñoégui, tekotevẽ yvy porã, y, ha avei kuarahy. Kóva ha'e peteĩ tembi'u ikatu oñemongakuaa heta tendáre, avei yvyku'i ha yvy puku rehe.

Sources & further reading

  1. FAO - Organización de las Naciones Unidas para la Alimentación y la Agricultura — fao.org
  2. WHO - Organización Mundial de la Salud — who.int
  3. Ministerio de Agricultura y Ganadería - Paraguay — mag.gov.py
  4. Observatorio de Soberanía Alimentaria — observatoriosalud.org