Mbeju vegano: mba'éichapa jajapo ko tembi'u paraguái hi'upy ỹre mymbágui

Pe mbeju vegano ha'e peteĩ tembi'u oñemopyendáva almidón de mandioca ha ambue hi'upy yvýgui oúva, ndojeipurúi pype vaka kamby ni kesu, ha upéva ohechauka ikatuha jajapo mbeju vegano oñemomba'éva ha he'ẽ asýva oñembyai ỹre mymbakuéra. Ko tembi'u ohechauka ikatuha jajapo tembi'u paraguái oñemomba'éva oñembyai ỹre mymbakuéra, oñemombaretehápe ñande reko ha ñande yvy rembi'u. Heta tapicha oñepyrũ oheka mba'éichapa omoambue hembi'u ohekombo'e haĝua heko ha oñangareko haĝua ka'aguy ha mymbakuéra rehe, ojeikuaaháicha tembi'u yvýgui oúva oguereko sa'ive impacto ambiental oñembojojávo mymbakuéra ñemongakuaa rehe. Jajapóvo ko tembi'u, ñañepyrũ ñaiporu almidón de mandioca, yvoty rykuere térã y, ha aceite vegetal, jajapo haĝua peteĩ masa hekopete. Mbeju vegano ndaha'éi tembi'u añónte, ha'e peteĩ tape ñañangareko haĝua ñande rekoha rehe, jahechaukávo umi tembi'u paraguái ojejapóva yvyguive ikatuha oñembohe hekópe oñembyai ỹre mymbakuéra, ha upéicha ñaipytyvõ ñande yvy rembi'u oñemombarete haĝua.

FAO (Organización de las Naciones Unidas para la Alimentación y la Agricultura) ombojoaju tembi'u oúva yvygui oipytyvõha oñemomichĩ haĝua gas de efecto invernadero. Jajapóvo mbeju vegano, ikatu jaipuru aceite de coco térã margarina vegetal oñeha'ãva vaka kamby rendaguépe. Ko'ã mba'e ohechauka mba'éichapa ikatu jajapo tembi'u paraguái oñemomba'éva oñembyai ỹre mymbakuéra, oñemombaretehápe ñande reko ha ñande yvy rembi'u. Kóva ha'e peteĩ tape porã oñemombarete haĝua ñande reko ha ñande yvy rembi'u, oñeñangarekóvo ñande rekoha rehe ha oñemomichĩvo mba'e vai ojejapóva ñande yvy ape ári. Techapyrã, jaipurúvo kamby de almendra térã de soja, jaikuaa ñamokyre'ỹha tembi'u oñemopyendáva yvykuéra rehe, ha'éva peteĩ tape oipytyvõva oñemomichĩ haĝua mba'e vai ojejapóva ñande yvy ape ári, ojeikuaaháicha FAO rembiapo rupive. Upéicha avei, ñañangareko ñande rete rehe ha ñaipytyvõ ñande yvy, jepivénte jaipurúvo hi'upy ñande yvy omoheñóiva, oñemombaretehápe ñande reko ha ñande yvy rembi'u.

The upsides: Mba'épa iporã mbeju vegano jejapópe

1. Oñemombarete ñande yvy rembi'u: Mandioca ha'e ñande yvy rembi'u oñemomba'e véva, ha ojeipuru mbeju vegano-pe oipytyvõ ñane rembi'u oiko porãve haĝua.
2. Oñeñangareko mymbakuérare: Ndojeipurúi vaka kamby ni kesu, péicha oñeñangareko mymbakuéra rekove ha oñemomichĩ mba'e vai ojehúva yvy ape ári.
3. Tembi'u hesãi: Ojejapóvo mbeju vegano, ikatu jajapo tembi'u ndahypy'ỹiva ha oipytyvõva ñande rete oiko porãve haĝua.
4. Oñembo'e ñande reko: Oñembyaty jave hogayguakuéra omoĩ haĝua mbeju vosa ári, oñemombarete ñande reko ha ñande jopói.

Pe mbeju vegano jejapo ndaha'éi peteĩ mba'e ipya'éva añónte, ha'e katu peteĩ tape oñembo'ehápe ñande reko ha ñande yvy ñeñangareko. Umi tembi'u ojejapóva almidón de mandioca rehe ohechauka mba'éichapa ikatu jajapo tembi'u paraguái oñemomba'éva oñembyai ỹre mymbakuéra. Almidón de mandioca ha'e peteĩ hi'upy oñemomba'éva paraguái rekópe, ha ojeipuru mbeju, chipa ha ambue tembi'u jajapópe. Ojeipuru jave hi'upy yvýgui oúva, jahechauka ikatuha jajapo tembi'u paraguái oñemomba'éva oñembyai ỹre mymbakuéra. Iporã avei jaikuaa mandioca ha'eha peteĩ hi'upy oñemomba'éva paraguái rekópe, ha ojeipuru mbeju, chipa ha ambue tembi'u jajapópe. Ojeipuru jave hi'upy yvýgui oúva, jahechauka ikatuha jajapo tembi'u paraguái oñemomba'éva oñembyai ỹre mymbakuéra. Kóva ha'e peteĩ tape porã oñemombarete haĝua ñande reko ha ñande yvy rembi'u, oñeñangarekóvo ñande rekoha rehe ha oñemomichĩvo mba'e vai ojejapóva ñande yvy ape ári, ojeikuaaháicha oñemombaretehápe ñande reko ha ñande yvy rembi'u oñemomba'éva paraguái rekópe.

Jajapóvo mbeju vegano: mba'éichapa jajapo ko tembi'u paraguái hi'upy ỹre mymbágui, jahecha mba'éichapa ikatu ñamombarete ñande rekoha ha ñande rete. Umi tembi'u vegano oipytyvõ oñemomichĩ haĝua mba'e vai ojejapóva ñande yvy ape ári, ojeikuaaháicha IPCC (Panel Intergubernamental sobre el Cambio Climático) he'iha tembi'u oúva yvýgui oipytyvõha oñemomichĩ haĝua gas de efecto invernadero oñemoĩva angaipa guasu ñande yvy apytépe. Pe mbeju vegano jejapo ndaha'éi peteĩ mba'e ipya'éva añónte, ha'e katu peteĩ tape oñembo'ehápe ñande reko ha ñande yvy ñeñangareko. Jajapóvo mbeju vegano, ikatu jaipuru hi'upy yvýgui oúva, techapyrã, jaipuru mantequilla de coco térã aceite de sésamo oñemyengovia haĝua kesu ha kamby. Kóva ha'e peteĩ tape porã oñemombarete haĝua ñande reko ha ñande yvy rembi'u, oñeñangarekóvo ñande rekoha rehe ha oñemomichĩvo mba'e vai ojejapóva ñande yvy ape ári, ñamyesakãvo umi tapichakuérape ko tembi'u oñemohenda porãha oipotávape oiko porã ha oñangareko yvy ape ári.

The downsides: Mba'épa oñembohovái va'erã

1. Tembi'u jejapo py'ỹi: Oikotevẽ jepokuaa jajapo haĝua mbeju vegano oñemosẽ haĝua kesu ha kamby, ha péva ikatu ojerure tiempo.
2. Kesu ndojeipurúi: Heta tapicha oikotevẽ oheka mba'éichapa omoambue kesu jeporu, oĩva heta tembi'u paraguái-pe.
3. Jeheka umi mba'e pyahu: Oĩ umi ojeruréva ojeheka umi mba'e ojeipurúva omoambue haĝua kesu, ha upéva ikatu hepyve.

Oñeñe'ẽvo tembi'u vegano rehe, oĩ heta tapicha he'íva ndaikatuiha oñemoambue tembi'u paraguái, katu, umi tembi'u paraguái oñemopyenda yvypóra rembi'u rehe ha upéva ohechauka ikatuha jajapo mbeju vegano oñemomba'éva. Heta tapicha okyhyje omoambue hembi'u, katu oñehesa'ỹijóvo mba'éichapa oñembosako'i tembi'u, ikatu jahecha ndaha'eiha peteĩ mba'e ijetu'úva. Mbeju vegano jejapo ojerure sa'ive hi'upy oúva mymbakuéragui, ha upéva ohechauka ikatuha jajapo tembi'u paraguái oñemomba'éva oñembyai ỹre mymbakuéra. Techapyrã, jaipuruvo aramirõ ha yva térã ka'avokuéra hi'upyrã, ñambojoaju umi tembi'u yma guare ko'agagua rembiapo rehe. Oĩ tapicha he'íva mbeju ndaiporiha kesu ỹre, katu jaipuruvo levadura nutricional, ikatu jareko pe hi'u porã ha hi'u he'ẽva oñemomba'éva tapichakuéra, oñemongu'évo umi mba'e ojerureva ko tembi'u oñemohenda porã haĝua. Ko'ã mba'e ohechauka tembi'u vegano ndaha'eiha peteĩ mba'e oñembotoveva, ha'e katu peteĩ tape pyahu oñeñangareko haĝua ñande yvy ha ñande rete rehe.

WHO (Organización Mundial de la Salud) omokyre'ỹ tembi'u oúva yvýgui oipytyvõha oñemomichĩ haĝua mba'e vai ojejapóva ñande rete ha ñande rekoha rehe, ohechakuaávo tembi'u oúva ka'avokuéragui orekoha heta mba'e porã ñande retepe ĝuarã. Jajapóvo mbeju vegano, ikatu jaipuru hi'upy yvýgui oúva ha oñemombarete ñande reko ha ñande yvy rembi'u. Oĩ heta tapicha he'íva ndaikatuiha oñemoambue tembi'u paraguái, katu, umi tembi'u paraguái oñemopyenda yvypóra rembi'u rehe ha upéva ohechauka ikatuha jajapo mbeju vegano oñemomba'éva. Kóva ha'e peteĩ tape porã oñemombarete haĝua ñande reko ha ñande yvy rembi'u, oñeñangarekóvo ñande rekoha rehe ha oñemomichĩvo mba'e vai ojejapóva ñande yvy ape ári. Techapyrã, jaipuruvo aramirõ ha ka'avo oñemono'õva ñande yvýpe, ñamombarete umi tembi'u ojejapóva ñande rógape. Ko'ã tembi'u vegano oipytyvõ ñande retepe, oñeñangarekóvo ñande rekoha rehe, ha upéva ohechauka tembi'u paraguái oñemohenda porãha ko'agagua tapichakuéra rembipota rehe, oñeñangarekóvo yvy ape ári ha oñemomichĩvo mba'e vai ojejapóva ñande rekohápe.

“Pe tembi'u paraguái oñemopyenda yvy rembi'u rehe, ha upe ohechauka ikatuha jajapo tembi'u vegano oñemomba'éva ñande yvy.”

The honest verdict: Mba'éichapa jajapo mbeju vegano