5 mitos sobre ára libre de so'o ha mba'épa he'i ciencia
Ñane ayvu: mba'éichapa ikatu ñamopu'ã jey tembiapo ñane consejo local-pe guarã ára libre de so'o rehegua, Paraguái ha región-pe.
Mito 1: Ára libre de so'o ha'e ñane retãme guarã mba'e pyahu ha ndikatúi ñamopu'ã
He'i heta oñe'ẽva ñane retã rembiapo rehe, oĩva'ekue ymaite guive tembi'u oúva ka'avo ha yvyra gui. Mandi'o, avati ha manduvi ha'e ñane retã tembi'u guasu. Ára libre de so'o ha'e ñane rembiapo tuichaite ojapóva, ha ikatu ñañembojoaju ñane rembiapóre, ñane yvy ape ha ñane reko tee rehe.
Mito 2: Tembi'u oúva ka'avo gui ndojapói ñane retã economía-pe
Tembiapo oúva ka'avo gui, yvyra ha tembi'u oñembohysýiva so'o rehe, ikatu omopu'ã ñane economía. Omoheñói tembiapo pyahu ñane retãme, oipytyvõ ñane tory ha ñane retã rembiapo. Péicha, ojejapóva heta tetãme, ikatúva omoheñói hetaiterei tembiapo pyahu ha oipytyvõ ñane retãme oikove porãve hag̃ua. Péicha, hetaiterei ñane retãgua oñemopu'ã tembiapo rehe, ha oñemopu'ã avei ñane retã rembiapo.
Mito 3: Tembi'u oúva ka'avo gui ndorekói proteína ha opa mba'e ñane rekoipotáva
He'i heta oñe'ẽva tembi'u rehe, tembi'u oúva ka'avo gui ojapo porã ñande rete. Oreko proteína, vitamina ha minerales opaichagua, ha ikatu oipytyvõ ñane rete heta mba'e rehe. Yvytu porãve hag̃ua, ñane yvy ape porãve hag̃ua, ha ñane rete heta mba'e rehe. Péicha hetaiterei tapicha oikuaa porãvéva mba'épa iporãvéva tembi'u oúva ka'avo gui.
Táva oĩva Sudamérica-pe oiporúva tembi'u oúva ka'avo gui
Oñembohape hetaiterei tetãme, oñembohapeva'ekue 2023-pe guarã.
Mito 4: Ára libre de so'o ojukapáta ñane rembiapo yma guaréva
Ára libre de so'o ndojukapái ñane rembiapo yma guaréva. Péicha, oipytyvõ ñane rembiapo tuichaiteve hag̃ua, omoheñói tembiapo pyahu ha oipytyvõ ñane retãme oikove porãve hag̃ua. Péicha, heta tetãme ojejapóva, oipytyvõ umi tapicha oñemopu'ãva tembiapo rehe, ha oipytyvõ avei ñane retãme oikove porãve hag̃ua. Péicha, ñane retã rembiapo ikatu oñemopu'ãve, ha oñemopu'ã avei ñane retã rembiapo.
Mito 5: Péva ha'e ñane jóvenes rembiapo, ñande ypykuéra ndaha'éi
Ñande ypykuéra oikuaa porãiterei mba'épa iporãvéva ñane yvy ape guarã, ha tembi'u oúva ka'avo gui ha'e avei peteĩpa iporãvéva ñane rembiapópe. Péicha, ñane jóvenes oñemopu'ã ko tembiapo rehe, ha oipytyvõ ñande ypykuérape oikuaa porãve hag̃ua mba'épa iporãvéva ñane yvy ape guarã. Péicha, ñane retã rembiapo ikatu oñemopu'ãve, ha oñemopu'ã avei ñane retã rembiapo.
“Ára libre de so'o ha'e ñane retãme guarã tembiapo iporãva, oipytyvõ ñane yvy ape ha ñane retãme.”
Mba'épa ikatu ña'apó'o ko árape
- Ñamopu'ã ñane rembiapo oúva ka'avo gui ñane retãme.
- Ñamopu'ã ñane rembiapo oipytyvõ háicha ñane yvy ape ha ñane retãme.
- Ñamopu'ã ñane rembiapo oipytyvõ háicha ñane economía.
- Ñamopu'ã ñane rembiapo oipytyvõ háicha ñane reko tee.
Oñembohapeva'ekue CO2e Emission (kg CO2e/kg)
Oñembohape hetaiterei tetãme, oñembohapeva'ekue 2023-pe guarã. (Oñembohapeva'ekue: Poore, J. et al. 2020)
Ñane retã rembiapo ára libre de so'o rehegua
Ñane retã rembiapo ára libre de so'o rehegua oipytyvõ ñane yvy ape, ñane y ha ñane yvyra. Péicha, oipytyvõ avei ñane retãme oikove porãve hag̃ua. Ñande jóvenes oikuaa porãvéva mba'épa iporãvéva ñane yvy ape guarã, ha tembi'u oúva ka'avo gui ha'e avei peteĩpa iporãvéva ñane rembiapópe.
Frequently asked questions
Mba'éichapa ikatu aiporu ára libre de so'o consejo local-pe?
Ára libre de so'o oiporúi economía local-pe?
Mba'épa ha'e cultura Paraguái-pe ára libre de so'o rehegua?
Mba'éichapa consejo local ikatu oñemoñepyrũ ára libre de so'o?
Mba'épa ha'e evidencia científica ára libre de so'o rehegua?
Ára libre de so'o ha'e peteĩ medida autoritaria?
Mba'éichapa ikatu aipytyvõ ára libre de so'o Paraguay-pe?
Sources & further reading
- EAT-Lancet Commission — EAT-Lancet Commission
- Food and Agriculture Organization of the United Nations (FAO) — FAO
- Intergovernmental Panel on Climate Change (IPCC) — IPCC
- Poore, J. et al. (2020). Reducing food’s environmental footprint. — Science, 360(6392), 987-992.