family-life ·

Mba'éichapa ñemboguatá umi sy rekovái reheve

Mba'eichapa ikatu umi sy oñemongakuaáva ka'avo reheve okaruse porã ha oguereko hete pohã opaichagua mba'e reheve.

664 ñe’ẽ · Veg.ac jehaipy ko’ẽreíre
Trankura Paraguái ojejapóva ka'avo pyahu ha yva oñembosako'íva
Veg.ac · AI-generated illustration

Mba'épa oiko ko árape: Ka'avo reheve okaruse umi sy rekovái reheve

Ko árape ñanemandu'a umi sy oñemongakuaáva ka'avo reheve ndive, ha mba'éichapa ikatu okaruse porãve ha oguereko hete pohã opaichagua mba'e reheve. Paraguay ha hembépe, oĩ hetaiterei ka'avo ha tembi'u yma guaréva oipytyvõva chupekuéra ha ifamiliape oikove porãve hag̃ua. Guarani rembi'u, kóva ha'e peteĩ tesãi rape iporãva ha oipytyvõva opaichagua mba'e reheve.

15%
Mitã oñemongakuaáva ka'avo reheve
Ministerio de Salud Pública y Bienestar Social (2023)
10%
Sy oñemongakuaáva ka'avo reheve
Ministerio de Salud Pública y Bienestar Social (2023)

Mba'épa hína péva: Guarani rembi'u ha tesãi

Guarani rembi'u, kóva ha'e peteĩ tembi'u porã ha ipohãva opaichagua mba'e reheve. Yma guive, Guarani yvypóra ojeporuuka mandí'o, kumanda, avati ha opaichagua ka'avo ojejapóva tembi'u. Kóva ha'e peteĩ tembi'u oipytyvõva tesãipe ha oñemongakuaa porãve hag̃ua umi mitãme. Umi sy oñemongakuaáva ka'avo reheve, ikatu ojeporuuka ko'ã tembi'u oipytyvõ hag̃ua chupekuéra ha ifamiliape oikove porãve hag̃ua.

Mba'éichapa oñemongakuaa umi mitã ka'avo reheve okaruse umi sy

Unit: %
Mandi'o75 %
Kumanda60 %
Avati55 %
Yva ha yvyra80 %

Ojehecha umi tembi'u yma guaréva oĩva Paraguay retãme. Fuente: Instituto Nacional de Alimentación y Nutrición (2022)

Mba'épa oikotevẽ umi sy rekovái reheve

  • Proteína: Mba'éichapa ikatu oñemongakuaa umi kumanda ha avati.
  • Hierro: Mba'éichapa ikatu oñemongakuaa umi ka'avo hovyũ ha yva sa'yju.
  • Calcio: Mba'éichapa ikatu oñemongakuaa umi yvyra ha ka'avo hovyũ.
  • Vitamina B12: Mba'éichapa ikatu oñemongakuaa umi tembi'u ojejapóva ka'avo reheve.

Mba'éichapa ikatu oñemongakuaa porãve

Opaichagua tembi'u yma guaréva, kóva ha'e peteĩ tesãi rape iporãva ha oipytyvõva umi sy ha ifamiliape. Umi sy oñemongakuaáva ka'avo reheve, ikatu ojeporuuka mandí'o, kumanda, avati ha opaichagua ka'avo ojejapóva tembi'u. Kóva ha'e peteĩ tembi'u oipytyvõva tesãipe ha oñemongakuaa porãve hag̃ua umi mitãme. Umi sy oñemongakuaáva ka'avo reheve, ikatu ojeporuuka ko'ã tembi'u oipytyvõ hag̃ua chupekuéra ha ifamiliape oikove porãve hag̃ua.

Sy ha ifamilia oñemongakuaáva tembi'u yma guaréva reheve.
Sy ha ifamilia oñemongakuaáva tembi'u yma guaréva reheve.Veg.ac · AI-generated illustration

Mba'éichapa oñemongakuaa umi mitãme

Umi mitã oñemongakuaáva ka'avo reheve, ikatu oñemongakuaa porãve hag̃ua ipohã opaichagua mba'e reheve. Ko'ã tembi'u oipytyvõ chupekuéra oñemongakuaa porãve hag̃ua ha oikove porãve hag̃ua. Yvyra kuéra ha yva, kóva ha'e peteĩ tembi'u oipytyvõva tesãipe ha oñemongakuaa porãve hag̃ua umi mitãme. Umi sy oñemongakuaáva ka'avo reheve, ikatu ojeporuuka ko'ã tembi'u oipytyvõ hag̃ua chupekuéra ha ifamiliape oikove porãve hag̃ua.

Tembi'u Guarani ha'e peteĩ tesãi rape iporãva ha oipytyvõva umi sy ha ifamiliape.

Dra. Elena Rojas, Nutricionista

Mba'éichapa ikatu oñemongakuaa porãve umi sy ha mitãme

Opaichagua tembi'u yma guaréva, kóva ha'e peteĩ tesãi rape iporãva ha oipytyvõva umi sy ha ifamiliape. Umi sy oñemongakuaáva ka'avo reheve, ikatu ojeporuuka mandí'o, kumanda, avati ha opaichagua ka'avo ojejapóva tembi'u. Kóva ha'e peteĩ tembi'u oipytyvõva tesãipe ha oñemongakuaa porãve hag̃ua umi mitãme. Umi sy oñemongakuaáva ka'avo reheve, ikatu ojeporuuka ko'ã tembi'u oipytyvõ hag̃ua chupekuéra ha ifamiliape oikove porãve hag̃ua.

Mba'éichapa oñemongakuaa umi mitã ka'avo reheve okaruse umi sy

Unit: %
Mandi'o75 %
Kumanda60 %
Avati55 %
Yva ha yvyra80 %

Ojehecha umi tembi'u yma guaréva oĩva Paraguay retãme. Fuente: Instituto Nacional de Alimentación y Nutrición (2022)

Mba'éichapa ikatu oñemongakuaa porãve

  1. Mba'éichapa ikatu oñemongakuaa umi kumanda ha avati.
  2. Mba'éichapa ikatu oñemongakuaa umi ka'avo hovyũ ha yva sa'yju.
  3. Mba'éichapa ikatu oñemongakuaa umi yvyra ha ka'avo hovyũ.
  4. Mba'éichapa ikatu oñemongakuaa umi tembi'u ojejapóva ka'avo reheve.

Mba'éichapa ikatu oñemongakuaa porãve umi sy ha mitãme

Opaichagua tembi'u yma guaréva, kóva ha'e peteĩ tesãi rape iporãva ha oipytyvõva umi sy ha ifamiliape. Umi sy oñemongakuaáva ka'avo reheve, ikatu ojeporuuka mandí'o, kumanda, avati ha opaichagua ka'avo ojejapóva tembi'u. Kóva ha'e peteĩ tembi'u oipytyvõva tesãipe ha oñemongakuaa porãve hag̃ua umi mitãme. Umi sy oñemongakuaáva ka'avo reheve, ikatu ojeporuuka ko'ã tembi'u oipytyvõ hag̃ua chupekuéra ha ifamiliape oikove porãve hag̃ua.

Mba'éichapa ikatu oñemongakuaa porãve umi sy ha mitãme

Opaichagua tembi'u yma guaréva, kóva ha'e peteĩ tesãi rape iporãva ha oipytyvõva umi sy ha ifamiliape. Umi sy oñemongakuaáva ka'avo reheve, ikatu ojeporuuka mandí'o, kumanda, avati ha opaichagua ka'avo ojejapóva tembi'u. Kóva ha'e peteĩ tembi'u oipytyvõva tesãipe ha oñemongakuaa porãve hag̃ua umi mitãme. Umi sy oñemongakuaáva ka'avo reheve, ikatu ojeporuuka ko'ã tembi'u oipytyvõ hag̃ua chupekuéra ha ifamiliape oikove porãve hag̃ua.

Frequently asked questions

Mba'épa hína umi tembi'u oipytyvõva umi sy rekovái reheve?
Umi tembi'u oipytyvõva umi sy rekovái reheve ha'e mandí'o, kumanda, avati, yva ha ka'avo. Kóva ha'e peteĩ tembi'u oipytyvõva tesãipe ha oñemongakuaa porãve hag̃ua umi mitãme.
Mba'éichapa ikatu oñemongakuaa porãve umi sy okaruse ka'avo reheve?
Opaichagua tembi'u yma guaréva, kóva ha'e peteĩ tesãi rape iporãva ha oipytyvõva umi sy ha ifamiliape. Umi sy oñemongakuaáva ka'avo reheve, ikatu ojeporuuka mandí'o, kumanda, avati ha opaichagua ka'avo ojejapóva tembi'u.
Mba'épa hína umi tembi'u Guarani oipytyvõva tesãipe?
Tembi'u Guarani, kóva ha'e peteĩ tembi'u porã ha ipohãva opaichagua mba'e reheve. Yma guive, Guarani yvypóra ojeporuuka mandí'o, kumanda, avati ha opaichagua ka'avo ojejapóva tembi'u.
Mba'épa hína umi tembi'u oipytyvõva umi mitãme oñemongakuaa porãve hag̃ua?
Umi mitã oñemongakuaáva ka'avo reheve, ikatu oñemongakuaa porãve hag̃ua ipohã opaichagua mba'e reheve. Ko'ã tembi'u oipytyvõ chupekuéra oñemongakuaa porãve hag̃ua ha oikove porãve hag̃ua.
Mba'éichapa ikatu oñemongakuaa porãve umi sy ha ifamiliape ka'avo reheve?
Opaichagua tembi'u yma guaréva, kóva ha'e peteĩ tesãi rape iporãva ha oipytyvõva umi sy ha ifamiliape. Umi sy oñemongakuaáva ka'avo reheve, ikatu ojeporuuka mandí'o, kumanda, avati ha opaichagua ka'avo ojejapóva tembi'u.

Sources & further reading

  1. Ministerio de Salud Pública y Bienestar SocialMinisterio de Salud Pública y Bienestar Social (Paraguay)
  2. Instituto Nacional de Alimentación y NutriciónInstituto Nacional de Alimentación y Nutrición (Paraguay)
  3. FAOFood and Agriculture Organization of the United Nations (fao.org)
  4. WHOWorld Health Organization (who.int)
  5. EAT-Lancet CommissionEAT-Lancet Commission
  6. Our World in DataOur World in Data (ourworldindata.org)