7-ቀን የጾም ምግብ እቅድ ለጤና እና ተፈጥሮ

በኢትዮጵያ ኦርቶዶክስ ተዋሕዶ ቤተ ክርስቲያን የጾም ወቅት፣ በርካታ ምዕመናን የእንስሳት ተዋጽኦን ከመመገብ ይቆጠባሉ። ይህ የ7-ቀን የጾም ምግብ እቅድ ከጤና ጠቀሜታ በተጨማሪ ለአካባቢ ጥበቃ አስተዋጽኦ በሚያደርጉ የኢትዮጵያ ባህላዊ ምግቦች ላይ ያተኩራል። ዓላማውም የዕለት ተዕለት ኑሮን ማቀላጠፍ፣ የገንዘብ ወጪን መቀነስ እና የተፈጥሮ ሀብትን በዘላቂነት መጠቀም ነው። የዚህ እቅድ መሠረት በየቀኑ የሚገኙ እና በአካባቢዎ በቀላሉ ሊገኙ የሚችሉ ጥራጥሬዎች፣ አትክልቶችና ፍራፍሬዎች ናቸው።

የሚያስፈልጉዎት ነገሮች

• የተለያዩ የጥራጥሬ አይነቶች (አተር፣ ባቄላ፣ ምስር፣ ሽንብራ)
• የአትክልት ዘይት (የሱፍ፣ የለውዝ)
• ሽንኩርት፣ ነጭ ሽንኩርት፣ ዝንጅብል
• ቲማቲም፣ በርበሬ፣ ጎመን፣ ቃሪያ
• የተለያዩ የቅመማ ቅመሞች (ከሙን፣ ኮሪደር፣ በርበሬ)
• እንጀራ (በቤትዎ የተጋገረ ወይም የተገዛ)
• የውሃ ማጠራቀሚያ (ለዕለታዊ ፍጆታ)
• እንደገና ጥቅም ላይ ሊውሉ የሚችሉ የምግብ መያዣዎች

የ7-ቀን የጾም ምግብ እቅድ

ቀን 1: የጥራጥሬዎች ቀን

በዚህ ቀን ላይ ትኩረት የሚደረገው በፕሮቲን የበለፀጉ ጥራጥሬዎች ላይ ነው። የጥዋት ምግቦች የሽሮ ወጥ እና የእንጀራ ጥምረት ሲሆን፣ ምሳ እና እራትም የተለያዩ የጥራጥሬ ምግቦችን ያቀፉ ይሆናሉ።

1. ቁርስ: የሽሮ ወጥ ከእንጀራ ጋር
2. ምሳ: የበጣጠን ወጥ ከሽንኩርትና ቅመማ ቅመም ጋር፣ ከእንጀራ ጋር
3. እራት: የሽንብራ ፍርፍር ከቲማቲምና ሽንኩርት ጋር

ቀን 2: የቅጠላ ቅመሞች ቀን

ዛሬ ትኩረት የምናደርገው በቫይታሚኖች እና ማዕድናት የበለፀጉ ቅጠላ ቅመሞች ላይ ነው። የጎመን እና የሌሎች አትክልቶች የተለያዩ ዝግጅቶች የዕለቱን ምግቦች ያደምቃሉ።

1. ቁርስ: የሽንብራ ፍርፍር ከሰላጣ ጋር
2. ምሳ: የጎመን ጥብስ ከሽንኩርትና ቅመማ ቅመም ጋር፣ ከእንጀራ ጋር
3. እራት: የአተር ፍትፍት ከቲማቲምና በርበሬ ጋር

ቀን 3: የልዩ ልዩ ጥራጥሬዎች ቀን

ዛሬ የተለያዩ የጥራጥሬ አይነቶችን በማዋሃድ የፕሮቲን እና የካርቦሃይድሬት ሚዛን እንጠብቃለን።

1. ቁርስ: የ ምስር ወጥ ከእንጀራ ጋር
2. ምሳ: የባቄላ ፍትፍት ከሽንኩርትና በርበሬ ጋር
3. እራት: የአተርና የሽንብራ ድብልቅ ወጥ

ቀን 4: የሥር አትክልቶች ቀን

የድንች፣ የካሮትና የመሳሰሉትን ሥር አትክልቶች በመጠቀም ልዩ ጣዕም ያላቸውን ምግቦች እናዘጋጃለን።

1. ቁርስ: የድንች ፍርፍር ከሽንኩርት ጋር
2. ምሳ: የካሮትና የባቄላ ድብልቅ ወጥ
3. እራት: የጥራጥሬ ፓስታ (በአትክልት ድጋፍ)

ቀን 5: የፍራፍሬዎች ቀን

ዛሬ ትኩረት የምናደርገው በቪታሚኖች እና በፀረ-ኦክሲዳንት የበለፀጉ ፍራፍሬዎች ላይ ነው።

1. ቁርስ: የፍራፍሬ ሰላጣ (ሙዝ፣ አቮካዶ፣ ማንጎ)
2. ምሳ: የቲማቲም እና የበርበሬ ሰላጣ ከጥራጥሬ ጋር
3. እራት: የሙዝ ፍርፍር ከጥራጥሬ ዱቄት ጋር

ቀን 6: የድጋሚ ምግቦች ቀን

የተረፈን ምግብ በፈጠራ ጥቅም ላይ በማዋል የምግብ ብክነትን እንቀንሳለን።

1. ቁርስ: የትላንት ፍርፍር (በአዲስ ቅመማ ቅመም)
2. ምሳ: የጥራጥሬ ሰላጣ (ትላንት ከተረፈ ጥራጥሬ)
3. እራት: የሽንኩርትና የቲማቲም ድብልቅ ወጥ (ከቀሩ ጥራጥሬዎች ጋር)

ቀን 7: የፈጠራ ምግቦች ቀን

በሳምንቱ የተማርናቸውን ምግቦች በማዋሀድና አዳዲስ ጣዕሞችን በመፍጠር የጾም ምግቦችን እናስደስታለን።

1. ቁርስ: የሽሮ እና የጥራጥሬ ቅልቅል
2. ምሳ: የጎመን እና የሽንብራ ድብልቅ ወጥ
3. እራት: የፍራፍሬና የጥራጥሬ ሰላጣ

“የጾም ምግቦች ለጤና ብቻ ሳይሆን፣ ለምድራችንም እረፍት ይሰጣሉ።”

የግዢ ዝርዝር

• የተለያዩ የጥራጥሬ አይነቶች (አተር፣ ባቄላ፣ ምስር፣ ሽንብራ)
• የአትክልት ዘይት (የሱፍ፣ የለውዝ)
• ሽንኩርት፣ ነጭ ሽንኩርት፣ ዝንጅብል
• ቲማቲም፣ በርበሬ፣ ጎመን፣ ቃሪያ
• የተለያዩ የቅመማ ቅመሞች (ከሙን፣ ኮሪደር፣ በርበሬ)
• እንጀራ (በቤትዎ የተጋገረ ወይም የተገዛ)
• አዲስ ፍራፍሬዎች (ወቅታዊ)

እንዴት መቀጠል እንደሚቻል

ተጨማሪ መረጃ

የኢትዮጵያ ኦርቶዶክስ ተዋሕዶ ቤተ ክርስቲያን የጾም ልምዶች በጥንታዊ ትውፊቶች ላይ የተመሠረቱ ሲሆን፣ ለጤናማ አመጋገብ እና ለመንፈሳዊ እድገት አስተዋጽኦ ያደርጋሉ። የዓለም ጤና ድርጅት (WHO) እንደሚለው፣ በቂ የሆነ የእፅዋት ተዋፅኦ ፍጆታ ለልብ ህመም፣ ለስኳር በሽታ እና ለተለያዩ ካንሰሮች ተጋላጭነትን ይቀንሳል። እንዲሁም፣ የሰብል ምርትን ለማሳደግ እና የውሃ እጥረትን ለመቋቋም የሚረዱ የግብርና ቴክኖሎጂዎች በአካባቢ ጥበቃ ላይ አዎንታዊ ተጽእኖ ያሳድራሉ።

የአርሶ አደሩን ህይወት መደገፍ

በአካባቢዎ ከሚገኙ አርሶ አደሮች በቀጥታ መግዛት የገጠር ማህበረሰቦችን ይደግፋል፣ የትራንስፖርት ወጪን ይቀንሳል እንዲሁም ትኩስ እና ጥራት ያላቸውን ምርቶች ያረጋግጣል። የኢትዮጵያ የግብርና ምርምር ኢንስቲትዩት (EIAR) በድርቅ ተከላካይ ሰብሎች ላይ የሚያደርገው ምርምር ለወደፊት የምግብ ዋስትና ወሳኝ ነው።

የውሃ አጠቃቀምን ማመቻቸት

በተለይም በድርቅ ለሚጠቃው የኢትዮጵያ ክፍል የውሃ አጠቃቀም ወሳኝ ነው። የውሃ አቅርቦትን የሚያመቻቹ ቴክኖሎጂዎች እና የዝናብ ውሃ አሰባሰብ ዘዴዎች የግብርናውን ዘርፍ ለመደገፍ ይረዳሉ።

ማጠቃለያ

ይህ የ7-ቀን የጾም ምግብ እቅድ የኢትዮጵያን ባህላዊ እሴቶች፣ የጤና ጠቀሜታዎች እና የአካባቢ ጥበቃን በማቀናጀት የተዘጋጀ ነው። የጾም ጊዜን በብቃት መጠቀም፣ የዕለት ተዕለት ኑሮን ማቀላጠፍ እና ለዘላቂ የወደፊት ጊዜ መትጋት የዚህ እቅድ ዋና ዓላማዎች ናቸው።