የኢትዮጵያ አነስተኛ ገበሬዎች ቁጥር እየቀነሰ ነው

ባለፉት ጥቂት ዓመታት ውስጥ፣ በኢትዮጵያ የሚገኙ አነስተኛ ገበሬዎች ቁጥር በእጅጉ እየቀነሰ መጥቷል። ይህ አዝማሚያ በሀገሪቱ የምግብ ምርት፣ በገጠር አካባቢዎች የኑሮ ሁኔታ እና በብሔራዊ የምግብ ዋስትና ላይ ከፍተኛ ተጽዕኖ እያሳደረ ነው። የዚህ መረጃ አቅራቢዎች እንደሚሉት፣ አነስተኛ የግብርና ይዞታ ያላቸው ገበሬዎች ቁጥር እየቀነሰ መሄዱ ለብዙዎች አሳሳቢ ሆኗል።

የተከሰተው ምንድን ነው?

የሁኔታው ዳራ

የአነስተኛ ገበሬዎች ቁጥር እየቀነሰ መሄድ የረዥም ጊዜ የኢኮኖሚና የማህበራዊ ለውጦች ውጤት ነው። በዋናነትም የመሬት ይዞታ እጥረት፣ የዘርፉ ተመላሽ የሌለው የካፒታል እጥረት፣ የገበያ ተደራሽነት ውስንነት እና የከተሞች መስፋፋት ለዚህ አስተዋጽኦ እያደረጉ ነው። በኢትዮጵያ ውስጥ፣ በተለይም በኦርቶዶክስ ተዋሕዶ የጾም ጊዜያት የጥራጥሬና የአትክልት ፍጆታ ከፍተኛ ቢሆንም፣ አነስተኛ ገበሬዎች ለዚህ ፍላጎት በቂ ምርት ማቅረብ ተስኗቸዋል። ይህ ደግሞ የገበያውን ክፍተት እየፈጠረ ነው።

የመሬት ይዞታ ማነስ

በኢትዮጵያ የግብርና ልማት ዋናው መሠረት አነስተኛ የቤተሰብ እርሻዎች ናቸው። ነገር ግን፣ የህዝብ ቁጥር መጨመር እና የውርስ ህግጋት የመሬት ይዞታዎችን እያከፋፈሉ በመሄድ አነስተኛና ኢ-ኢኮኖሚያዊ እንዲሆኑ እያደረጓቸው ነው። ይህም ገበሬዎች ዘመናዊ ቴክኖሎጂን ለመጠቀምና ምርታቸውን ለማሳደግ እንቅፋት እየሆነ ነው።

የአየር ንብረት ለውጥ እና ድርቅ

የአየር ንብረት ለውጥ በኢትዮጵያ ግብርና ላይ ከፍተኛ ተጽዕኖ እያሳደረ ነው። ተደጋጋሚ ድርቅ፣ ያልተጠበቀ ዝናብ እና የሙቀት መጠን መጨመር የሰብል ምርትን እየቀነሱ ነው። አነስተኛ ገበሬዎች፣ በተለይም በደረቅና ከፊል በረሃማ አካባቢዎች የሚኖሩ፣ ይህንን ተጽዕኖ ለመቋቋም የሚያስችል በቂ የገንዘብና የቴክኖሎጂ አቅም የላቸውም። ይህ ደግሞ ለምግብ ዋስትናቸው ስጋት ይፈጥራል።

በማን ላይ ተጽዕኖ ያሳድራል?

• የገጠር ማህበረሰቦች: የገቢያቸው ዋነኛ ምንጭ የሆነው ግብርና ሲቀንስ፣ የኑሮ ደረጃቸው ይወድቃል።
• የከተማ ነዋሪዎች: የምግብ ዋጋ ይጨምራል፣ በተለይም ለጾም ጊዜያት አስፈላጊ የሆኑ ጥራጥሬዎችና አትክልቶች።
• የሀገሪቱ የምግብ ዋስትና: አጠቃላይ የምግብ ምርት ሲቀንስ፣ ለውጭ የምግብ እርዳታ ጥገኝነት ይጨምራል።
• ወጣቶች: የገጠር ስራዎች ተስፋ ቢስ እየሆኑ ሲመጡ፣ ወደ ከተሞች መሰደድ ይጨምራል።

ባለሙያዎች ምን ይላሉ?

““የአነስተኛ ገበሬዎች መጥፋት የኢትዮጵያ የግብርና ዘርፍን ብቻ ሳይሆን፣ የባህላችንንና የኑሮአችንን መሰረትም ያናጋል።””

ቀጣይ ምን አለ?

የምግብ ምርቶች እና የገበሬዎች ትስስር

የኢትዮጵያ የጾም ባህል፣ በተለይም በኦርቶዶክስ ተዋሕዶ ክርስቲያኖች ዘንድ፣ የጥራጥሬና የአትክልት ፍጆታን ከፍ ያደርጋል። ሽሮ (ከአተር ወይም አደንጉል የሚዘጋጅ)፣ ምስር፣ ባቄላ እና የተለያዩ አትክልቶች የጾም ምናሌ ዋና አካል ናቸው። እነዚህም ምርቶች በአነስተኛ ገበሬዎች የሚመረቱ ናቸው። የገበሬዎች ቁጥር እየቀነሰ ሲሄድ፣ እነዚህን ምርቶች በበቂ ሁኔታ ማግኘት አስቸጋሪ ይሆናል፣ ይህም የዋጋ ንረት እና የጾም ጊዜያት የምግብ አቅርቦት ችግር ያስከትላል።

የወደፊት ተስፋ

የአነስተኛ ገበሬዎች ጉዳይ የኢትዮጵያ የግብርና ዘርፍ የወደፊት ሁኔታን የሚወስን ነው። የዘርፉን ዘላቂነት ለማረጋገጥ፣ የገበሬዎችን መብትና ጥቅም ማስጠበቅ ወሳኝ ነው። የህብረት እርሻዎችን ማበረታታት፣ ለገበሬዎች የቴክኖሎጂና የገንዘብ ድጋፍ ማድረግ፣ እንዲሁም የአየር ንብረት ለውጥን የሚቋቋሙ የግብርና ዘዴዎችን ማስተዋወቅ ለዚህ ችግር መፍትሄ ሊሰጡ ይችላሉ።