Ibí tí Àwọn Ibùsùn Ẹranko Wà Lọ́wọ́lọ́wọ́

Ibùsùn ẹranko ni ibi tí wọ́n ti ń gba àwọn ẹranko tí wọ́n ti fìyà jẹ, tí wọ́n ti kọ̀ sílẹ̀, tàbí tí wọ́n ti fipá mú kúrò níbi tí wọ́n ti ń ṣiṣẹ́ tàbí tí wọ́n ti ń gbé. Wọ́n jẹ́ ojúlówó ibi ìgbàlà fún àwọn ẹranko bí adìyẹ, ẹlátá, àgbò, màlúù, àti bẹ́ẹ̀ bẹ́ẹ̀ lọ, tí wọ́n sì fún wọn ní ààyè láti wá láàyè títí di òpin ayé wọn láìsí ìpalára kankan. Ní Nàìjíríà, ìròyìn nípa àwọn ibùsùn ẹranko tí ó wà títí láti ìgbà pípẹ́ kò tíì pọ̀, ṣùgbọ́n ìmọ̀ràn yìí ti ń gbòòrò sí i, pẹ̀lú àwọn ẹni tí wọ́n ní ìfẹ́ sí àwọn ẹranko tí wọ́n sì ń wá ọ̀nà láti gbà wọ́n sílẹ̀. Àwọn ibùsùn ẹranko tí ó wà lọ́wọ́lọ́wọ́ ní Nàìjíríà àti àgbáyé ń koju ìṣòro ọ̀tọ̀ọ̀tọ̀, láti ìnáwó àti ìtọ́jú títí kan ìgbìyànjú láti mú kí àwọn ènìyàn mọ ìdí tí ó fi yẹ kí wọ́n dáàbò bo àwọn ẹranko.

Ìpín Ìnáwó Àwọn Ibùsùn Ẹranko: Àtòkọ̀ kan

Àwọn Olùdarí: Àwọn Ibùsùn Tí Ń Ṣe Àkójọpọ̀

Ní Nàìjíríà, díẹ̀ lára àwọn ibùsùn ẹranko ti bẹ̀rẹ̀ sí ní fi ara wọn hàn gẹ́gẹ́ bí àwọn tí wọ́n ń ṣe àkójọpọ̀, tí wọ́n sì ń ṣe ìgbìyànjú láti gbà kíákíá kí wọ́n sì tọ́jú àwọn ẹranko tí wọ́n wá sọ́dọ̀ wọn. Àwọn ibùsùn wọ̀nyí sábà máa ń jẹ́ àwọn tí àwọn ẹni tí wọ́n ní ìfẹ́ sí àwọn ẹranko dá sílẹ̀, tí wọ́n sì ń fi owó ara wọn tàbí ìfowóowópọ̀ láti inú ìfẹ́ àwọn ènìyàn mìíràn ṣàgbékalẹ̀ rẹ̀. Àwọn ibùsùn bíi 'Wildlife Protection Initiative Nigeria' àti díẹ̀ lára àwọn àjọ tí wọ́n ń gbìyànjú láti dáàbò bo àwọn ẹranko tí wọ́n wà nínú ewu nílẹ̀ Nàìjíríà ni wọ́n ti ń fi ìdí mulẹ̀. Wọ́n máa ń tọ́jú àwọn ẹranko bíi àwọn ọ̀bọ, àwọn ẹyẹ, àti àwọn ẹranko ilẹ̀ mìíràn tí wọ́n ti sọ ará wọn nù tàbí tí wọ́n ti fara pa. Ìwọ̀nba ìgbìyànjú yìí jẹ́ ìgbésẹ̀ àkọ́kọ́ tí ó ṣe pàtàkì láti fi hàn pé àwọn ènìyàn Nàìjíríà bẹ̀rẹ̀ sí ní mọrírì àwọn ẹ̀tọ́ àwọn ẹranko.

Àwọn Ẹni Ìkẹ́hìn: Ẹranko Tí Kò Lè Gba Ìtọ́jú

Láìka ìgbìyànjú àwọn ibùsùn ẹranko sí, ọ̀pọ̀lọpọ̀ àwọn ẹranko ló wà tí kò rí ìtọ́jú tó yẹ. Àwọn ẹranko tí a máa ń rí lẹ́nu iṣẹ́ àgbẹ̀, bí màlúù tí ọjọ́ rẹ̀ ti kù, tàbí adìyẹ tí kò dára fún ọjà, sábà máa ń dojú kọ ìkà ìparí ìgbésí ayé wọn ní àwọn ibi tí wọ́n ti ń pa ẹran. Ọ̀pọ̀lọpọ̀ ìdílé ní àwọn ìlú ńlá tàbí àwọn ìgbèríko sì máa ń ní àwọn ẹran bí ajá tàbí ẹnu-ọ̀nà tí wọ́n ti kọ̀ sílẹ̀ nítorí ìwà àìtọ́ tàbí ìṣòro ìlera. Kí wọ́n tó lè dé ibùsùn ẹranko, ọ̀pọ̀lọpọ̀ ìsapá ni ó yẹ kí wọ́n kọjá. Àwọn ìdílé kan tún lè má mọ ibi tí irú àwọn ibùsùn bẹ́ẹ̀ wà tàbí kí wọ́n ní ìgbàgbọ́ pé wọ́n lè rí ìrànlọ́wọ́. Ìdí nìyí tí ó fi ṣe pàtàkì kí àwọn ìjọba àti àwọn àjọ tí wọ́n jẹ mọ́ ọn dá àwọn ibùsùn yìí sílẹ̀ kí wọ́n sì fún wọn ní ìrànlọ́wọ́.

“Ìnáwó ìtọ́jú ẹranko tó jẹ́ àròpín fún ọdún kan lè dé ₦11,000,000, tí ó fi hàn ìgbòyà tí àwọn tí wọ́n ń bójú tó ibùsùn ẹranko ní láti ní.”

Ohun Tí Yá Tún Yí Lọ́dún yìí

Àwọn Ìjíròjírò Tí A Gbọ́dọ̀ Ṣọ́ra Fún

Àwọn Ìjíròjírò Tí Òún Ṣe Ìgbéléwọ̀

Ìwà ìkà sí àwọn ẹranko tí wọ́n jẹ́ ohun ìní gbòòrò sí i ní àwọn ìlú ńlá àti àwọn ìgbèríko Nàìjíríà. Ọ̀pọ̀lọpọ̀ ìdílé ni wọ́n máa ń fi àwọn ẹran bí ajá tàbí adìyẹ sílẹ̀ nígbà tí wọ́n bá ń lọ tàbí tí wọ́n bá ní àrùn. Àwọn ìjọba àti àwọn àjọ tí ó jẹ mọ́ ọ̀ràn ẹranko ń dojú kọ ìṣòro láti tọ́jú àwọn ẹranko wọ̀nyí. Ọ̀kan lára àwọn ìjíròjírò ńlá ni ìwà àìtọ́ tí àwọn tí wọ́n ń jẹ́ oníṣòwò ẹran máa ń hù, tí wọ́n sì máa ń fi àwọn ẹran sílẹ̀ nígbà tí wọ́n bá ṣe àrùn tàbí tí ọjọ́ wọn bá kù. Ìgbìyànjú láti mú òfin tí ó dáàbò bo àwọn ẹranko dáradára jẹ́ ohun tí àwọn àjọ kan ń ṣe, ṣùgbọ́n ìgbésẹ̀ tí ó yára jùlọ ni láti dá àwọn ibùsùn ẹranko sílẹ̀ tí yóò sì máa gbà kíákíá.

Àwọn Ìgbésẹ̀ Tí A Le Mú

• Dá àwọn ibùsùn ẹranko sílẹ̀ ní àwọn ìlú ńlá àti àwọn ìgbèríko tí ó ṣe pàtàkì.
• Fún ìrànlọ́wọ́ owó tàbí ohun èlò sí àwọn ibùsùn ẹranko tí ó wà tẹ́lẹ̀.
• Mú òfin tí ó dáàbò bo àwọn ẹranko ṣẹ́ kí ó sì jẹ́ kí wọ́n máa ṣiṣẹ́.
• Ẹ̀kọ́ àti ìgbòròòrò nípa ìyàtọ̀ tí ó wà láàárín àwọn ẹranko àti ìdí tí ó fi yẹ kí wọ́n máa gbọ́ èrò wọn.
• Ìgbìyànjú láti rí i pé àwọn ilé-ìwòsàn ẹranko ní ìtọ́jú tó dára fún àwọn ẹranko tí wọ́n gbà.

Ìparí

Ibùsùn ẹranko tí ó wà lọ́wọ́lọ́wọ́ ní Nàìjíríà jẹ́ ìgbésẹ̀ àkọ́kọ́ tí ó ṣe pàtàkì láti dáàbò bo àwọn ẹranko tí wọ́n ti dojú kọ ìṣòro. Ọ̀pọ̀lọpọ̀ ìgbìyànjú ni ó yẹ kí a ṣe láti mú kí àwọn ibi yìí máa gbòòrò sí i, kí wọ́n sì lè tọ́jú àwọn ẹranko tí wọ́n wá sọ́dọ̀ wọn pẹ̀lú ìfẹ́ àti ìtọ́jú. Ìnáwó àti ìwà àìtọ́ jẹ́ àwọn ìṣòro ńlá, ṣùgbọ́n pẹ̀lú ìfọ̀wọ́sowọ́pọ̀ àti ìfẹ́ sí àwọn ẹ̀dá alààyè, a lè mú kí ayé yí dára sí i fún gbogbo ẹranko.