Ìwé sí Ẹ̀yin tó Ńwá Òúnjẹ Fún Dín Ìwúwo Kù

Ìwọ tó ń wá òǹjẹ fún dín ìwúwo kù ní Nàìjíríà, mo mọ̀ pé o fẹ́ mọ bí o ṣe lè ṣe é lọ́nà tó múná dáradára fún ara rẹ, tó sì tún jẹ́ tó gbòòrò. Kò sí ohun tó le koko nínú rẹ̀, bọ́rọ̀ ṣe rí ni pé o nílò láti yí ohun tí o ń jẹ padà díẹ̀, kí o sì tún fi àwọn ohun ìbílẹ̀ wa bí i gbẹ́yẹ̀, èlùbọ́, àti ewéko sílò. Àwọn oúnjẹ bíi ìsálẹ̀ àgbàdo, irẹsì, àti àwọn oúnjẹ tí wọ́n fi ewéko ṣe gbọ́n-in ni wọ́n lè ràn ọ́ lọ́wọ́ láti ṣàṣeyọrí nínú èyí, dípò àwọn oúnjẹ tó lẹ́jẹ̀ tàbí àwọn oúnjẹ tí wọ́n ti fi ohunkóhun ṣe tẹ́lẹ̀ tí wọ́n sì ti fi ọ̀rá púpọ̀ sí.

Àwọn Ohun Tó O Kí Ń Mọ̀ Àkọ́kọ́

Ní Nàìjíríà, a ní àwọn oúnjẹ tó jẹ́ pé àwọn èèyàn ti ń jẹ tẹ́lẹ̀ tí wọ́n sì jẹ́ tó múná dáradára fún ara. Àwọn oúnjẹ wọ̀nyí ni wọ́n lè ràn ọ́ lọ́wọ́ láti dín ìwúwo rẹ kù lọ́nà tó dára. Fi àwọn èlùbọ́ bí i ìsálẹ̀ àgbàdo, àwọn irúgbìn bí i ọkà, àti àwọn ewéko bí i amaranthu, ewúro, tètẹ̀, àti èfo wà nínú oúnjẹ rẹ. Àwọn wọ̀nyí ni wọ́n ní àwọn ohun tí ara ń jẹ (fiber) púpọ̀, èyí sì máa ń mú kí ara yàán nígbà gbogbo, kí o sì máa jẹ díẹ̀. Dà dípò àwọn oúnjẹ tí wọ́n fi ọ̀rá púpọ̀ ṣe tàbí àwọn oúnjẹ tí wọ́n ti fi ohunkóhun ṣe tẹ́lẹ̀ tí wọ́n sì ti fi ọ̀rá púpọ̀ sí láti inú ẹran tàbí àwọn oúnjẹ tí wọ́n ti fi ohunkóhun ṣe tẹ́lẹ̀ tí wọ́n sì ti fi ọ̀rá púpọ̀ sí.

Àwọn Ohun Tó Ẹ Kò Mọ̀ Tí Wọ́n Sọ Fún Ẹ

• Ọ̀pọ̀lọpọ̀ oúnjẹ tí wọ́n ń tà ní òpópónà ni wọ́n máa ń fi ọ̀rá púpọ̀ sè, èyí lè mú ìwúwo pọ̀.
• Àwọn oúnjẹ tí wọ́n fi ọ̀rá púpọ̀ ṣe tàbí àwọn oúnjẹ tí wọ́n ti fi ohunkóhun ṣe tẹ́lẹ̀ tí wọ́n sì ti fi ọ̀rá púpọ̀ sí láti inú ẹran tàbí àwọn oúnjẹ tí wọ́n ti fi ohunkóhun ṣe tẹ́lẹ̀ tí wọ́n sì ti fi ọ̀rá púpọ̀ sí nínú àwọn ilé ìtura àti àwọn ilé ìjẹun gbọ́n-in lè mú ìwúwo pọ̀.
• Gbígbé omi púpọ̀ jẹ́ pàtàkì fún dídín ìwúwo kù àti fún ara yàán.
• Àwọn oúnjẹ tí wọ́n fi ewéko ṣe gbọ́n-in, bíi ‘mòí mòi’ tí wọ́n fi èlùbọ́ ṣe tàbí ‘àkàrà’ tí wọ́n fi èlùbọ́ ṣe, lè jẹ́ ààyè tó dára fún dídín ìwúwo kù, bí a bá fi àwọn ohun tí ó dára sí i.
• Àwọn oúnjẹ tí wọ́n fi ọ̀rá púpọ̀ ṣe tàbí àwọn oúnjẹ tí wọ́n ti fi ohunkóhun ṣe tẹ́lẹ̀ tí wọ́n sì ti fi ọ̀rá púpọ̀ sí láti inú ẹran tàbí àwọn oúnjẹ tí wọ́n ti fi ohunkóhun ṣe tẹ́lẹ̀ tí wọ́n sì ti fi ọ̀rá púpọ̀ sí nínú àwọn oúnjẹ ìbílẹ̀ wa bí i ‘gbẹ̀kà’ tàbí ‘olówo’ lè mú ìwúwo pọ̀ tí a bá jẹ wọ́n púpọ̀.

Èrí Tí Mo Rí

Ohun Tí Mo Bà Ṣe Lọ́wọ́ Lọ́wọ́

1. Mo máa ń fi àwọn ewéko bí i ‘tètẹ̀’ àti ‘ewúro’ sílò púpọ̀ nínú oúnjẹ mi.
2. Mo máa ń mú omi púpọ̀, níwọ̀n líle ọ̀gọ̀ọ̀rọ̀ ìwọ̀n ìwúwo mi.
3. Mo máa ń dín oúnjẹ tí wọ́n fi ọ̀rá púpọ̀ ṣe tàbí àwọn oúnjẹ tí wọ́n ti fi ohunkóhun ṣe tẹ́lẹ̀ tí wọ́n sì ti fi ọ̀rá púpọ̀ sí kù.
4. Mo máa ń rìn ìrìn tó tó ìṣẹ́jú mẹ́tàlélógún (30 minutes) gẹ́lẹ́ ní gbogbo ọjọ́.
5. Mo máa ń gbìyànjú láti má ṣe jẹ oúnjẹ tí wọ́n fi ọ̀rá púpọ̀ ṣe tàbí àwọn oúnjẹ tí wọ́n ti fi ohunkóhun ṣe tẹ́lẹ̀ tí wọ́n sì ti fi ọ̀rá púpọ̀ sí láti inú ẹran tàbí àwọn oúnjẹ tí wọ́n ti fi ohunkóhun ṣe tẹ́lẹ̀ tí wọ́n sì ti fi ọ̀rá púpọ̀ sí ní ilé ìjẹun nígbà tí mo bá ń jẹun ní òde.

Àwọn Ohun Tí O Lè Ka Sí I

• Òǹjẹ fún dín ìwúwo kù ní Nàìjíríà: Ìtọ́nisọ́nà fún àwọn èèyàn tó ń gbé nílẹ̀ wa.
• Àwọn àǹfààní àwọn ewéko ilẹ̀ wa fún ìlera.
• Bí a ṣe lè jẹ oúnjẹ tó múná dáradára ní Nàìjíríà.
• Ìgbìmọ̀ pẹ̀lú oníṣègùn tàbí ajẹmọ́ oúnjẹ fún ìdàgbàsókè ìlera.

“Ìlera tó dára bẹ̀rẹ̀ láti inú oúnjẹ tó dára. Fi àwọn ohun ìbílẹ̀ wa sílò láti tọ́jú ara rẹ.”

Àwọn Ìbéèrè Tí Àwọn Èèyàn Ń Bi