Mba'éichapa ikatu ñamombe'u ko'ã mba'e opavave ñanerenduse hag̃ua
Umi tembikuaareka ohechauka mba'épa omokyre'ỹ tapichakuérape omoambue hag̃ua hemiandu: porandu, mba'e oje'e porãva ha mborrespeto. Ko'ápe oĩ peteĩ tape ikatumíva reipuru rekaru jave ne famíliandi.
Mbykymi
- Eporandu raẽ peteĩ tapichápe mba'épa ogueroviáma remombe'u mboyve chupe marandu; umi mba'e oje'éva ojejerure'ỹre ojapo tapichakuéra oñemo'ãse.
- Papy peteĩ ojehechakuaáva iporãve po papýgui ndojehechakuaáivagui, ha peteĩ mba'ére ñande jajapóva iporãve papapykuéragui.
- Eikuave'ẽ peteĩ tembiaporã michĩva ikatu hag̃uáicha ojejapo — peteĩ tembi'u, peteĩ ñemoambue, peteĩ ta'angaryrýi mombe'urã.
- Ani regana peteĩ ñe'ẽjovake reharu ramo ne angirũ térã ne rembiayhúpe; pe ñomongeta jey jey iporãve peteĩ ñomongeta añógui.
Papaha tenondegua
Eñepyrũ umi mba'e ha'ekuéra omomba'évagui, ani umi nde mba'évagui
Heta tapicha oguerekóma peteĩ mba'e omomba'éva oipytyvõva ko tembiapópe: ndoguerohorýi ñembohasa'asy, ojepy'apy ára pukukue rehe, oñangareko hesãire, ndojeroviái umi empresa guasu ñemitỹ reheguáre. Eheka raẽ upe mba'e omomba'éva ha pe ñomongeta oikóta pytyvõhápe ha ndaha'evéima ñe'ẽjovaképe.
Embohovái porã mbohapy ñe'ẽjoko
Proteína, hepyha ha ‘upéicha voi ningo’ ha'e umi ñe'ẽjoko oje'evéva. Peteĩteĩ oguereko mbohovái mbyky ha oñemo'ã'ỹva: lenteha ha tófu ome'ẽ proteína oñeikotevẽva ndahasýi; kumanda ha avati piru oĩ umi tembi'u hevyive apytépe; ha pe mba'e ‘upéicha voi ningo’ ha'e peteĩ mombe'u, ndaha'éi peteĩ ñembohekoitéva — heta mba'e ‘upéicha voi ningo’ ha'e umi mba'e jaiporavóva ndajajapói.
- Ani remombe'u ñembohasa'asy ojejerure'ỹre; umíva ombopa ñomongeta oñepyrũ rangue.
- Ehechakuaa umi mba'e hasýva añetehápe — tekove reko, família, mba'asy oñeikotevẽva — ani remboyke rei.
- Ere ‘ndaikuaái’ ndereikuaáiramo. Upéicha tapichakuéra ojeroviavéta nderehe; japúramo ndojeroviaichéne.
Ejerure mba'e michĩva ha ojehechakuaáva
‘¿Ikatúpa reprova peteĩ tembi'u ka'avógui ijapopyréva ko arapokõindýpe?’ iporãve hetaite ‘¿Ikatúpa reiko vegano-ramo?’-gui. Umi compromiso michĩva ojejapo memeve, ha umi compromiso ojejapóva omoambue ñandejehecha, ha upéva ha'e pe omoingovéva ñemoambue opytáva.
Marandeko
Mba'épa he'i jepokuaa omokyre'ỹha tapichakuérape
- Oñeporandúvo90 mba'éichapa ojehecha
- Oñemboja'óvo peteĩ papapy65 mba'éichapa ojehecha
- Oñembojyvo tembi'u ambuépe g̃uarã85 mba'éichapa ojehecha
- Ñe'ẽjovake oñembogana hag̃ua10 mba'éichapa ojehecha · ombyaivéva
Sapy'aitépe
Ñe'ẽjoko, mbohovái mbyky, porandu oúva upe rire
| Ñe'ẽjoko | Mbohovái mbyky | Porandu oúva upe rire |
|---|---|---|
| Moõgui reguenohẽ proteína? | Lenteha, tófu, kumanda — amo 25 g peteĩ ña'ẽmbépe. | ¿Mba'éichapa oikóta ko'ãva rehegua rembi'u re'usetéva? |
| Hepyiterei. | Kumanda ha avati piru oĩ umi tembi'u hevyive apytépe. | ¿Mboýpa regasta jepi peteĩ arapokõindýpe rejoguávo? |
| Yvypóra oñemoheñói ho'u hag̃ua so'o. | Ikatúma jajapo, péro upéva ndohe'iséi ñaikotevẽha. | Ndajaikotevẽirire, re'use gueterípa? |
| Umi ñemitỹhára opytáta hembiapo'ỹre. | Ñembohekove pyahu ome'ẽ avei tembiapo — proteína ñeñotỹ, ñembosako'i, ñemyatyrõ. | ¿Mba'éichapa oikóta ñandéve g̃uarã peteĩ ñemoambue hekopete? |
| Peteĩ tapicha ndojapói mba'evete. | Pe ojejeruréva ha'e opavave tapicha rembijerurepa, ha umi jepokuaa oñemosarambi avano'õme. | ¿Máva nde rekovépe ojapo pe nde rejapóva re'úvo? |
Ejapo ko'ãva
- 1
Eporandu remombe'u mboyve
‘¿Mba'épa reikuaáma mba'éichapa oñemongakuaa ryguasu?’ omokyre'ỹ ñemongetápe ha naha'éi ñemo'ãrã.
- 2
Ehendu mokõi jeyve neñe'ẽ mboyve
Eheja tomombe'u porã hemiandu. Tapichakuéra oñemokyre'ỹ ijupe voi umi pa'ũme.
- 3
Eikuave'ẽ peteĩ papapy, ani pa
‘So'o vaka ha'e amo sesenta kílo CO₂ kílo peteĩre, lenteha katu peteĩ guýpe.’ Upéi ekirirĩ.
- 4
Emombe'u mba'e hasýva añetehápe
Ehechakuaa jepokuaa, família ha tekove reko ha'eha joko hekópe. Japúramo upévare ndojeroviaichéne nderehe.
- 5
Ejerure peteĩ mba'e michĩva ha ojehechakuaáva
Peteĩ karu, peteĩ ñemoambue, peteĩ ta'angaryrýi. Umi jerure michĩva oñemoneĩ, ha pe ñemoneĩ omoambue ñandejehecha.
- 6
Embojy tembi'u chupekuéra
Peteĩ tembi'u heva omokyre'ỹve oimeraẽ ñe'ẽjovakégui. Ejapo peteĩ mba'e rejapómava pa jey.
Ñe'ẽnguéra jepiguáicha
Oje'évaUmi ta'anga oporomondýiva ha'e tembipuru iporãvéva.
Mba'épa ohechauka marandekoOipytyvõ oimeraẽvape ha ombopy'ahatã ambuekuérape. Tekotevẽ oñemoneĩ: eikuave'ẽ, ani rembohasa asy.
Oje'évaOhendúramo umi mba'e añeteguáva omoambuéne.
Mba'épa ohechauka marandekoMarandu año ndomoambuéi jepi tekove reko. Pe oje'éva, jepokuaa ha avano'õme jeiko ojapo hetave mba'e.
Oje'évaReiko porãramo he'ise nderejapoiha mba'evete.
Mba'épa ohechauka marandekoUmi mba'e ojehechaukáva oho ambue gotyo — ñomongeta mborrespeto ha kuaase rehegua iporãve ñe'ẽjovakégui ñemoambue opytáva g̃uarã.
Porandu jepiguáva
- Mba'éichapa ambohovái umi karu aharu famíliandi?
- Embohovái peteĩ jey, mbykymi, ha upéi emoambue pe ñe'ẽ. Ndereguerekói mba'érepa reñemo'ãta ne remiandu rehegua opavave ovy'a hag̃ua.
- ¿Ahechaukava'erãpa ta'angaryrýi mombe'urã?
- Eikuave'ẽ, ani reñembojaru. ‘Oĩ peteĩ ta'angaryrýi chepytyvõva — ¿reipotápa pe enlace?’ omomba'e ñemoneĩ ha iporãve.
- ¿Ha mba'épa ajavy ramo peteĩ mba'e añeteguápe?
- Emyatyrõ opavave renondépe ikatúvo jey. Pe teko potĩ ojehecháva omombarete opa mba'e eréva.
- ¿Iporãpa jaiko ñe'ẽjovaképe internet-pe?
- Sa'i jey ne irũrã, sapy'ánte katu umi omoñe'ẽvape g̃uarã. Eiko py'aguapýpe, emoĩ moõgui reguenohẽ ha emombyky.
- Mba'éichapa amombe'u che irũme?
- Emombe'u peteĩ mba'e nde rejapóva rangue peteĩ mba'e ha'e ojapova'erã, ha ejerure chupe oipytyvõ hag̃ua rangue tomoneĩ hag̃ua.
Tembiporu
Papaha oñemopyenda umi tembiporu oñemyesakãva ko marandeko paha gotyo.
- Miller & Rollnick — Motivational Interviewing (overview)
- Faunalytics — Research library on advocacy effectiveness
- Broockman & Kalla — Durably reducing prejudice through canvassing
- Mathur et al. — Interventions to reduce meat consumption
Ko kuatiápe oĩva ikatu ojeipuru jey CC BY 4.0 rupi, oñembohéravo Veg.ac.
Eko'ẽve
Eipe'a marandeko tembi'u arapokõindy japuravóvape
Pe plan de inicio de 7 días omoambue opa mba'e oje'éva peteĩ lista de compras ha receta sencilápe.