Mamo yvy ikatu oñembojevy peteĩ yvyra rehegua yvy?

3.000 millones hectárea rupi, 76% yvy temitỹrã oĩva, Poore & Nemecek análisis he'íva.

Vaka reñói añetehápe oĩ Amazonia jejapo asy aty ári?

Hee — INPE ñemomba'apóva ha análisis independiente he'i pe tuichavéva jeike ha'e pastureo rehegua, ha tembi'u yvyra ojúri.

Ñemongarai jey añetehápe oñongatu carbon?

Hee. Ka'aguy ha pastizal oñemongaraiva oñemomba'apo carbon décadas rupi; pe potencial oñemedi ciento gigatoneladas CO₂-pe.

Ha mba'épa oĩ je'u porã rehegua?

Carbon yvy rehegua ñemomba'apo ha'e añeteha ha katu michĩmi, oñemohu'ã décadas rupi, ha heta jey oñembojere metano ha yvy rekotevẽ rupi.

Je'u kamby sa'ivéva oipytyvõ yvy purúpe?

Heta — kamby oikotevẽ catorce jey yvy arveja proteína unidad-gui.

Opaite marandekoYvy mba'e9 aravo'i ñemoñe'ẽ

Yvy, ka'aguy ha tekovekuéra hekoambuéva: temitỹ rembiasakue tuichavéva

Mymba reñói oipuru yvy temitỹrã oĩva 77%-pe ha ome'ẽ 18% caloria-gui. Upe papaha rupi, yvy puru — ndaha'éi jepia añoitéva — ha'e pe tembiasakue yvy rehegua iñe'ẽrenduvéva.

Mbykymi

Yvy jaiko haguã ojejapo temitỹrã; mymba ha hembi'u oñemba'apo 77%-pe.
Temitỹ ha'e pe mba'e tuichavéva ohupytýva ka'aguy jeity, ha vaka reñói katu oity Amazoniape oñemopotĩ haguã.
Mymba ka'aguy rete oñemomichĩ, ha ko'ágã mymba reñói hetave umi mymba ka'aguy retegui.
Peteĩ ñemono'õ yvyra rehegua yvy ape ári ikatúva oipytyvõ 3.000 millones hectárea rupi — ha'e pe oportunidad tuichavéva mba'e vaikue oñembyaíva ojeipe'a haguã.

Papaha tenondegua

77%

Yvy temitỹrã ojeipuruva mymba ha hembi'u rã

Our World in Data / FAO

18%

Umi mymba gui oñenohẽva caloria global-gui

FAO

~80%

Amazonia ka'aguy jeity oñembojoaju vaka rehe

Yale E360 / INPE

3 bn ha

Yvy temitỹrã ojeipe'áva peteĩ dieta yvyra rehegua global-pe

Science 2018

Pe eficiencia jepohýi ha'e termodinámica

Oñeme'ẽvo temitỹ mymbápe oñembohasy heta energía okýva, oñemomýiva ha oje'uvéiva. Pe conversión eficiencia oñemomichĩ 3%-gui vaka ro'ópe guarã ha 20%-pe katu ryguasu ha kamby rehegua. Peteĩ sistema oñemopu'ãva upe papahápe oikotevẽ hetave yvy peteĩ sistema oje'úvape temitỹ añóntegui.

Ka'aguy jeity oúva tekotevẽgui, ndaha'éi frontera-gui

Soja heta jey oje'e oityha ka'aguy, ha añetehápe — ha katu mbohapy kuarta soja yvy ape ári oñembojere mymba rembi'úpe. Vaka ro'o ha soja rembi'u oñembojoaju oñemopotĩ haguã yvy he'õ, upévare umi prohibición ha esquema de certificación hekopyahuvéva: pe demanda señal oñemomýi añónte.

Peteĩ cancha de fútbol ka'aguy guasu ojeity ha'etéva seisévo segundo javépe.
Yvy oñemopotĩva oipe'a carbon oñongatýva pya'e ha ohasáva capacidad de secuestro futuro-pe.
Tata ojeipuruva oñemopotĩ haguã omoheñói tekove jehasa asy yvy he'õme mombyry yvyrakuéragui.

Tekovekuéra hekoambuéva: hábitat ñemoambue ha'e pe mecanismo tenondegua

IPBES he'i yvy puru ñemoambue ha'eha pe mba'e tenondegua ohupytýva biodiversidad terrestre jejapo asy, tekove ñemoambue rembe'y ári. Temitỹ ha'e pe forma tuichavéva upe ñemoambue. Mymba reñói avei oñembohovái umi mymba ka'aguy y ha yvyra rehe ha omoheñói programa de culling umi mymba jejukaha rupi ambue tetãme.

Yvy ojeipe'áva ñemohenda pyahu ha'e pe apopyrã ojehasáva

Pe carbon oportunidad costo contabilidad ohechauka omongarai jey yvyrakuéra yvýpe ojeipurúva ko'ágã mymba temitỹrã ikatúva oñongatu hetave cientos gigatoneladas CO₂ décadas rupi — ojogua peteĩ década térã hetave emisiones globales-gui, ha ikatu ojehupyty tecnología pyahu'ỹre.

Marandeko

Mymba rete yvy ape ári, por ciento total-gui

Mymba reñói62 %
Yvypóra34 %
Mymba ka'aguy4 % · opa

Sapy'aitépe

Yvy oñekotevẽva ojapo haguã 100 g proteína

Tembi'u	Yvy m²	Arveja ndive	Presión tenondegua
Vaka (vaka rymba)	164	55×	Ka'aguy jeity, metano
Ovecha ro'o	185	62×	Heta je'u
Kesú	41	14×	Yvyra ro'o
Kure ro'o	11	4×	Soja tembi'u
Ryguasu ro'o	7	2×	Soja tembi'u
Tofu	2.2	0.7×	Sa'i
Arveja	3.4	1×	Sa'i

Ñe'ẽnguéra jepiguáicha

Oje'évaSoja temitỹ ha'e vegano-kuéra rembiapo.

Mba'épa ohechauka marandekoMbohapy kuarta soja global-gui oñeme'ẽ mymba oñemba'apóvape; umi soja tembi'u yvypóra oipurúva ha'e peteĩ michĩva producción-gui.

Oje'évaYvy je'u heta ndikatúi okakuaa temitỹ.

Mba'épa ohechauka marandekoUmi mba'e ndaikatúi — ha katu yvy oñemongakuaava ikatu ojevy ka'aguy térã pastizal-pe, ha upéva ha'e peteĩ mba'e porã yvy rehegua ndaha'éi jepia.

Oje'évaBiodiversidad jejapo asy ha'e hetave tekove ñemoambue rehegua.

Mba'épa ohechauka marandekoIPBES omoĩ yvy puru ñemoambue peteĩhápe, ha temitỹ ha'e pe mba'e tuichavéva omoheñóiva.

Porandu jepiguáva

Mamo yvy ikatu oñembojevy peteĩ yvyra rehegua yvy?: 3.000 millones hectárea rupi, 76% yvy temitỹrã oĩva, Poore & Nemecek análisis he'íva.
Vaka reñói añetehápe oĩ Amazonia jejapo asy aty ári?: Hee — INPE ñemomba'apóva ha análisis independiente he'i pe tuichavéva jeike ha'e pastureo rehegua, ha tembi'u yvyra ojúri.
Ñemongarai jey añetehápe oñongatu carbon?: Hee. Ka'aguy ha pastizal oñemongaraiva oñemomba'apo carbon décadas rupi; pe potencial oñemedi ciento gigatoneladas CO₂-pe.
Ha mba'épa oĩ je'u porã rehegua?: Carbon yvy rehegua ñemomba'apo ha'e añeteha ha katu michĩmi, oñemohu'ã décadas rupi, ha heta jey oñembojere metano ha yvy rekotevẽ rupi.
Je'u kamby sa'ivéva oipytyvõ yvy purúpe?: Heta — kamby oikotevẽ catorce jey yvy arveja proteína unidad-gui.

Tembiporu

Papaha oñemopyenda umi tembiporu oñemyesakãva ko marandeko paha gotyo.

Ko kuatiápe oĩva ikatu ojeipuru jey CC BY 4.0 rupi, oñembohéravo Veg.ac.

Eko'ẽve

Tembikuaa ára jere reheguaTembi'u pypore ára jerépe, oñeha'ãmbáicha hekopeteElee marandeko TekohaY, mongy'a ha tembi'u: acuífero-gui tenda oikove'ỹva peveElee marandeko Etika ha saʼyMyandyva yvotykuéra: mbaʼépa ohechauka saʼy, ha mbaʼépa koʼág̃a ojehechakuaa léipeElee marandeko

Eipe'a marandeko tembi'u arapokõindy japuravóvape

Pe plan de inicio de 7 días omoambue opa mba'e oje'éva peteĩ lista de compras ha receta sencilápe.

Eñepyrũ pe plan de 7 días Ehecha receta-kuéra