وگانیسم، در بستر چگونگی عملکرد واقعی غذا.
رژیم غذایی وگان مؤثرترین اهرم فردی برای کاهش ردپای زیستمحیطی شماست. اما رژیمهای غذایی فردی درون سیستمهای غذایی، زنجیرههای تأمین و جوامع قرار دارند، و زمانی که به ضایعات، فاصله، بستهبندی و افرادی که غذا را میپرورانند نیز توجه کنید، دستاوردها چند برابر میشوند. این صفحه نقاط را به هم وصل میکند.
دو سوم ردپای گلخانهای یک رژیم غذایی متوسط از آنچه میخورید نشأت میگیرد، نه از چگونگی رسیدن آن به شما. یک تحلیل فراگیر علمی در سال 2018 (Poore & Nemecek) از 38,000 مزرعه نشان داد که رژیم غذایی وگان متوسط تقریباً یک چهارم تأثیر اقلیمی یک رژیم غذایی پرگوشت متوسط را دارد — کاهش بزرگتری نسبت به رانندگی با خودروی برقی، کمتر پرواز کردن یا بازیافت همه چیز. رژیم غذایی اهرم اصلی است.
برای اکثر غذاها، حمل و نقل کمتر از 10 درصد کل انتشار گازهای گلخانهای را تشکیل میدهد. یک استیک پرورشیافته محلی همچنان ردپای بسیار بالاتری نسبت به توفوی حملشده از قارهای دیگر دارد. "محلی بخور" یک اصل خوب است زمانی که دو غذای گیاهی را مقایسه میکنید؛ هرگز نباید از آن برای توجیه انتخاب غذاهای حیوانی به جای گیاهی وارداتی استفاده شود.
حدود یک سوم از کل غذای تولید شده هدر میرود، با بالاترین نرخ هدر رفت در خانوارهای ثروتمند. محصولات حیوانی هدر رفته ردپای بسیار زیادی دارند. راهحلهای عملی: بیشتر به صورت حضوری خرید کنید، باقیماندهها را در عرض دو روز فریز کنید، دستورالعملهای 'استفاده از باقیماندهها' را یاد بگیرید (پنکیک نخودچی به سبک فریتاتا، تغییرات برنج سرخشده، سوپ عدس، اسموتیهای فریزر)، و به جای تاریخ چاپ شده روی اکثر محصولات، به حواس خود اعتماد کنید.
"رژیم غذایی اهرم اصلی است. هر چیز دیگری آن را مضاعف میکند."
وگانیسم گاهی اوقات به عنوان فردگرایی تلقی میشود، اما پایدارترین سیستمهای غذایی جمعی هستند — باغهای اجتماعی، تعاونیهای مواد غذایی، بانکهای مواد غذایی مبتنی بر کرامت، باغهای شهری، باغهای مدرسه، قطعات و کتابخانههای بذر. پیوستن یا حمایت از یکی، بافت اجتماعی را میسازد که خوردن گیاهی را عادی میکند نه جدید.
پایداری همچنین پوششدهنده تنوع زیستی، آب، سلامت خاک، رفاه حیوانات و حقوق بشر است. رژیم غذایی گیاهی همه اینها را به طور همزمان بهبود میبخشد، اما تمیزترین نسخه هنوز به منشأ روغن پالم (جنگلزدایی مناطق تالابی)، نحوه آبیاری آجیلها (بادام کالیفرنیا) و اینکه آیا کارگران کشاورزی منصفانه دستمزد دریافت کردهاند (کاکائو و قهوه) توجه دارد.
این کار ردپای آب در هر لیتر را تقریباً ۹۰٪ و ردپای کربن را ۶۵-۷۰٪ کاهش میدهد. سویا از نظر پروتئین با لبنیات برابری میکند؛ جو دو سر در قهوه خامهایتر است.
یک بار جابجایی در اندازه خانواده در هفته، حدود ۵۰ کیلوگرم CO₂e به ازای هر نفر در سال صرفهجویی میکند — تقریباً معادل یک پرواز کوتاه.
آب بطری ۱,۴۰۰ برابر ردپای کربن بیشتری نسبت به آب لولهکشی دارد. یک فیلتر قابل استفاده مجدد در چند ماه هزینه خود را جبران میکند.
پختن مقادیر زیاد غلات، حبوبات و سسها، انتشار گازهای گلخانهای اجاق گاز را به نصف کاهش میدهد و به آرامی ضایعات غذایی روزهای کاری را از بین میبرد.
یک فریزر پر کارآمدتر از یک فریزر خالی است و ضایعات غذایی در محل دفن زباله یکی از سریعترین عوامل تغییرات آب و هوایی است که ما در خانه کنترل میکنیم.
تولید، تغییر کاربری زمین و حمل و نقل ترکیب شده است. کمتر، بهتر است.
Poore & Nemecek, Science 2018 (38,700 مزرعه، 119 کشور)
بزرگسال متوسط بریتانیا، همه منابع (فقط غذا).
| رژیم غذایی | kg CO₂e/روز | زمین (متر مربع) | آب (لیتر) |
|---|---|---|---|
| مصرفکننده زیاد گوشت (>100g/d) | 10.2 | 8.4 | 6,700 |
| مصرفکننده متوسط گوشت (50–100g/d) | 7.5 | 6.0 | 5,200 |
| مصرفکننده کم گوشت (<50g/d) | 5.4 | 4.2 | 4,000 |
| مصرفکننده ماهی | 4.7 | 3.4 | 3,200 |
| گیاهخوار | 3.8 | 2.8 | 2,800 |
| وگان | 2.5 | 1.6 | 2,200 |
منبع: Scarborough et al., Nature Food 2023.
کشاورزی دام 77٪ از کل زمینهای کشاورزی روی زمین را اشغال میکند در حالی که تنها 18٪ از کالری و 37٪ از پروتئین را تأمین میکند. اگر جهان به یک رژیم غذایی گیاهی روی بیاورد، زمینهای کشاورزی جهانی 75٪ کاهش مییابد — منطقهای به اندازه ایالات متحده، چین، اتحادیه اروپا و استرالیا روی هم رفته که به جنگل، ساوانا و تالاب بازگردانده میشود. هیچ فناوری، هیچ سیاستی، هیچ اقدام فردی پتانسیل مشابهی برای احیای اکولوژیکی ندارد.
یک کیلوگرم گوشت گاو به 15,400 لیتر آب نیاز دارد؛ یک کیلوگرم عدس، 1,250 لیتر. یک همبرگر گوشت گاو بیشتر از دو ماه دوش گرفتن آب مصرف میکند. در مناطق خشک (کالیفرنیا، اسپانیا، موری-دارلینگ) کشاورزی دام بر برداشت آب غالب است در حالی که از مصرفکنندگان کوچک خواسته میشود کمتر مصرف کنند. خوردن غذاهای گیاهی بزرگترین کاهش در ردپای آبی شخصی موجود است.
34٪ از ذخایر ماهی جهانی بیش از حد صید شدهاند و 60٪ تا حداکثر بازده پایدار خود صید میشوند، طبق گزارش FAO. ترالینگ کف دریا تورهای زنجیرهای را روی کف دریا میکشد و مرجانهای صدها ساله را نابود میکند؛ صید ضمنی سالانه 300,000 پستاندار دریایی را میکشد. برچسبهای "غذای دریایی پایدار" به طور معمول مورد مناقشه قرار میگیرند — به انتقادات Seaspiracy مراجعه کنید. موضع قابل دفاع این است که گیاهان دریایی (جلبک دریایی، جلبک) یا هیچ چیز دیگری نخورید.
متر مربع زمین مورد نیاز برای تولید 100 گرم پروتئین.
منبع: Poore & Nemecek, Science 2018.
گاهشماری کوتاهی از انتخابهایی که کشاورزی صنعتی حیوانات را ساختند.
مرغها میتوانند تمام طول سال در فضای بسته پرورش داده شوند. اولین عملیات یکپارچه پرورش طیور ظاهر میشود.
حبس در مقیاس بزرگ ممکن میشود. گاوها به مراکز تغذیه منتقل میشوند؛ خوکها و مرغها برای همیشه به داخل سالنها میروند.
فرانسیس مور لاپه اولین گزارش عمومی در مورد ناکارآمدی تغذیه محصولات کشاورزی به حیوانات را منتشر میکند.
FAO تأیید میکند که کشاورزی حیوانی یکی از عوامل اصلی تغییرات آب و هوایی، جنگلزدایی و از دست دادن تنوع زیستی است.
Science بزرگترین مجموعه داده مزرعه به مزرعه را که تاکنون جمعآوری شده است، منتشر میکند. رژیمهای غذایی گیاهمحور استفاده از زمین مربوط به سیستم غذایی را 76% و انتشار گازها را حدود 50% کاهش میدهند.
رژیم غذایی برای سلامت سیاره — عمدتاً گیاهان، و گوشت بسیار کم — به عنوان اجماع علمی برای تغذیه 10 میلیارد نفر در محدوده ظرفیتهای زیستمحیطی مطرح میشود.
حبوبات، عدس و غلات کامل را به بخش اصلی غذایتان تبدیل کنید؛ محصولات حیوانی را بهعنوان چاشنی در نظر بگیرید یا به کلی حذفشان کنید. این تغییر به تنهایی از تقریباً هر انتخاب 'سبز' دیگری در آشپزخانه مهمتر است.
خانوارهایی که برنامهریزی میکنند، تقریباً یک سوم غذای کمتری دور میریزند. دورریز غذا در صورت محاسبه به عنوان یک کشور، سومین عامل بزرگ انتشار گازهای گلخانهای در جهان است.
یک کیسه عدس، یک گونی برنج و یک جعبه سبزیجات، از نظر بستهبندی و هزینه، بیشتر از غذاهای آماده کاربرد دارند.
حتی یک سطل کوچک بوکاشی در بالکن، چرخه را کامل میکند. متان ناشی از پوسیدگی غذا در محلهای دفن زباله، در طول بیست سال، عامل اقلیمی سریعتری نسبت به CO₂ است.
بیش از 75 درصد سویای جهانی برای تغذیه دام پرورش مییابد، نه برای تولید شیر سویا. سویای محرک آمازون غذای حیوانی است؛ سویای مصرف مستقیم انسانی بیشتر از اروپا، آمریکا و آسیا (با آبیاری باران) میآید.
محصولات دارای روغن پالم با گواهی RSPO یا بدون روغن پالم را انتخاب کنید. از برندهای غذایی که از روغن پالم بدون گواهی استفاده میکنند، صرفنظر از اینکه «وگان» باشند، اجتناب کنید.
بادام در کالیفرنیا آب زیادی مصرف میکند، اما به ازای هر گرم پروتئین، همچنان آب و زمین بسیار کمتری نسبت به لبنیات یا گوشت گاو استفاده میکند. تنوع کمک میکند — بادام را با بادامزمینی، دانههای آفتابگردان، دانههای کنف و جو دوسر جایگزین کنید.
نه برای آب و هوا — بازدهی کمتر است، بنابراین مصرف زمین افزایش مییابد. ارگانیک عموماً برای تنوع زیستی و خاک بهتر است. هر دو مهم هستند؛ بسته به زمینه انتخاب کنید.
حمل و نقل معمولاً 5 تا 10 درصد انتشار گازهای گلخانهای از غذا را تشکیل میدهد؛ تولید 80 تا 90 درصد. یک استیک محلی همچنان 5 برابر بیشتر از عدس وارداتی انتشار گاز گلخانهای دارد. گیاهان محلی بهتر از گیاهان وارداتی هستند؛ گیاهان وارداتی بهتر از هر محصول حیوانی هستند.
این نوع گوشت پیامدهای رفاهی کمی متفاوت اما ردپای کربنی مشابه یا بالاتری نسبت به گوشت گاو پرورشی دارد (گاوها طولانیتر زندگی میکنند، متان بیشتری منتشر میکنند). این نوع پرورش نمیتواند مقیاسپذیر باشد: زمین کافی روی کره زمین برای اینکه همه گوشت گاو تغذیهشده با علف بخورند وجود ندارد.
آنها آب بیشتری نسبت به اکثر گیاهان مصرف میکنند اما همچنان کمتر از لبنیات یا گوشت گاو به ازای هر گرم ماده مغذی. بادام هندی، جو دوسر و نخود فرنگی گزینههای کمتأثیرتری هستند اگر میخواهید بهینه باشید.
روغن پالم در بسیاری از محصولات وگان یافت میشود و عامل جدی جنگلزدایی است. روغن پالم دارای گواهی RSPO را انتخاب کنید، یا از آن صرف نظر کنید — روغن نارگیل، آفتابگردان و کلزا جایگزین هستند. (توجه: دامداری بسیار بیشتر از روغن پالم عامل جنگلزدایی در سطح جهان است.)
بیشترین تأثیر اهرمی بر آبوهوای خانوار روی بشقاب است، نه در ماشین یا موتورخانه.
فراداده 2018 پور و نمچک (Science) که 38,700 مزرعه و 119 کشور را پوشش میداد، به این نتیجه رسید که گذار از رژیم غذایی حاوی گوشت زیاد به یک رژیم غذایی گیاهی، انتشار گازهای گلخانهای مرتبط با غذا را تقریباً 73% کاهش میدهد — اهرم بزرگتر و سریعتری نسبت به تعویض خودرو یا دیگ بخار برای اکثر خانوارها.[1]
همین مجموعه دادهها نشان میدهد که دامداری 83% از زمینهای کشاورزی جهان را اشغال میکند، اما تنها 37% پروتئین و 18% کالری تأمین میکند — یک ناکارآمدی ساختاری که هیچ مقدار از اقدامات «بازسازیکننده» نمیتواند آن را به طور کامل رفع کند.[1][2]
کمیسیون EAT-Lancet در سال 2019، پس از بررسی محدودیتهای سیارهای و سلامت جهانی، یک «رژیم غذایی سلامت سیارهای» را تعریف کرد که گوشت قرمز را به حدود 14 گرم در روز و لبنیات را به حدود 250 گرم در روز محدود میکند — اساساً یک الگوی گیاهی با افزودنیهای اختیاری کوچک.[3]
بزرگترین دستاوردها از انجام هر دو حاصل میشود: گیاهخواری کنید، و همچنین از سیستمها و جوامع غذایی که گیاهخواری را برای همه آسان میکنند حمایت کنید.