Bí o ṣe lè sọ̀rọ̀ nípa èyí láì jẹ́ kí àwọn èèyàn ó kọ ọ́ sílẹ̀
Ìwádìí lórí ìgbàníyànjú fún un pé ó rọrùn láti lóye ohun tó ń yí èrò àwọn ènìyàn padà: ìbéèrè, ìjìnlẹ̀ àlàyé, àti ọlá. Èyí ni ọ̀nà kan tí o lè lò níbi oúnjẹ ìdílé.
Ní ṣókí
- Béèrè ohun tí ẹnì kan gbà gbọ́ tẹ́lẹ̀ kí o tó fún wọn ní ìsọfúnni; àwọn òtítọ́ tí a kò béèrè yóò mú kí wọ́n fìgbàyú gbéjà ara wọn.
- Nọ́ńbà kan tí ó ṣe títọ́ sàn ju àwọn mẹ́wàá tí kò ṣe títọ́ lọ, ìdí tí ó jẹ́ ti ara ẹni sì sàn ju ìṣirò lọ.
- Fi ìgbésẹ̀ kan sílẹ̀ tí kò lágbára láti gbà—oúnjẹ kan, àyípadà kan, fíìmù ìtàn kan.
- Má ṣe ṣẹ́gun jiyàn nípa gbígbé ìbáṣepọ̀ sílẹ̀; ìfarabalẹ̀ tí ó tún máa ń wáyé lákòókò pípẹ́ máa ń ṣe jù ìjíròrò kankan lọ.
Àwọn nọ́ńbà pàtàkì
Bẹ̀rẹ̀ láti inú àwọn ohun tí wọ́n fi ń gbóríyìn fún, kì í ṣe tìrẹ
Ọ̀pọ̀lọpọ̀ ènìyàn ti ní ohun tí wọ́n fi ń gbóríyìn fún tí ó tì lẹ́yìn àbájáde: wọ́n kórìíra ìwà ìkà, wọ́n ń ṣe àníyàn nípa àyíká, wọ́n bìkítà nípa ìlera wọn, wọ́n sì kò gbẹ́kẹ̀ lé iṣẹ́-ogbin ilé iṣẹ́. Wa ohun tí wọ́n fi ń gbóríyìn fún náà ní àkọ́kọ́, ìjíròrò náà yóò sì di ìfọwọ́sowọ́pọ̀ dípò ìjà.
Dá àwọn ìlòdì mẹ́ta náà lóhùn láìlábùkù
Prótínì, owó àti ‘ó jẹ́ ti ẹ̀dá’ jẹ́ ohun tí ó ń fa ìgbẹ́sẹ̀ dídi síwájú jùlọ. Olúkúlùkù ní ìdáhùn kúkúrú, tí kò gbẹ́sẹ̀ dídi síwájú: àgbàdo àti èbà pèsè prótínì rírọrùn; àwọn ewéko gbígbẹ àti àwọn irúgbìn wà lára àwọn oúnjẹ tí ó rọrùn jùlọ tí a lè rí; ohun tí ó jẹ́ ti ẹ̀dá jẹ́ àpèjúwe, kì í ṣe ìdáláre—ọ̀pọ̀lọpọ̀ ohun tí ó jẹ́ ti ẹ̀dá wà tí a yàn láti má ṣe.
- Má ṣe sọ̀rọ̀ nípa àwọn ìwà ìkà tí kò béèrè; ó máa ń fi òpin sí ìjíròrò dípò gbígbé e dìde.
- Gbà pé wàhálà gidi wà — àṣà, ìdílé, àìní ìlera — dípò gbígbé e sílẹ̀.
- Sọ pé 'Èmi kò mọ̀' nígbà tí o kò mọ̀. Ìgbẹ́kẹ̀lé máa ń là á já; ìwà agbéraga kò là á já.
Jẹ́ kí ìbéèrè náà kéré àti pàtó
'Ṣé o lè dán oúnjẹ kan tí a fi ewéko ṣe wò lọ́sẹ̀ yìí?' ó yí èrò padà dáradára ju 'ṣé o lè di ajẹ́wẹ́?'. Àwọn ìlérí kékeré máa ń rọrùn láti tẹ̀lé, àwọn ìlérí tí a tẹ̀lé sì máa ń yí ìwòye ara ẹni padà, èyí sì ni ohun tí ìyípadà títí ayé máa ń gbára lé.
Àwọn ìdàpọ̀ data
Ohun tí ìrírí pápá fi hàn pé ó ń gbé àwọn ènìyàn
- Bíbèèrè ìbéèrè90 ìwọ̀n ìbáṣepọ̀
- Pípin nọ́ńbà kan65 ìwọ̀n ìbáṣepọ̀
- Sísè fún ẹnì kan85 ìwọ̀n ìbáṣepọ̀
- Jíjiyàn láti ṣẹ́gun10 ìwọ̀n ìbáṣepọ̀ · òdì
Lójú kan
Ìlòdì, ìdáhùn kúkúrú, ìbéèrè ìtẹ̀lé
| Ìlòdì | Ìdáhùn kúkúrú | Ìbéèrè ìtẹ̀lé |
|---|---|---|
| Níbo ni o ti ń rí prótínì? | Àgbàdo, tofu, ẹ̀wà — nǹkan bí 25 g nínú òkìtì kan. | Kí ni irú èyí tí o lè jẹ gan-an yóò dà bíi? |
| Ó gbowó jù. | Àwọn ewéko gbígbẹ àti àwọn irúgbìn wà lára àwọn oúnjẹ tí ó rọrùn jùlọ tí a ń tà. | Kí ni owó tí o máa ń ná lọ́sẹ̀? |
| Ènìyàn wà fún jijẹ ẹran. | A lè ṣe é; èyí kì í ṣe ìwulò. | Bí a kò bá nílò rẹ̀, ṣé o tún fẹ́ jẹ ẹran? |
| Àwọn àgbẹ̀ yóò pàdánù iṣẹ́ wọn. | Àyípadà ìbéèrè tún máa ń dá iṣẹ́ sílẹ̀ — àwọn ewéko prótínì, àtúnṣe, ìpadàbọ̀ sípò. | Kí ni àyípadà tó tọ́ yóò dà bíi fún ọ? |
| Ènìyàn kan kò ṣe iyatọ̀. | Ìbéèrè jẹ́ àpapọ̀ àwọn ènìyàn, àwọn àṣà sì ń tàn káàkiri láwùjọ. | Ta nínú àwọn ènìyàn rẹ ni ó ń fara wé ohun tí o jẹ? |
Ṣe èyí
- 1
Béèrè kí o tó sọ
'Kí ni o ti mọ̀ tẹ́lẹ̀ nípa bí a ṣe ń sin adìyẹ?' ó ń pe èrò dípò gbígbéjà ara ẹni.
- 2
Gbọ́ ní ìlọ́po méjì ju bí o ti ń sọ lọ
Jẹ́ kí wọ́n sọ̀rọ̀ nípa ipò ara wọn. Àwọn ènìyàn máa ń gba ara wọn níyànjú nínú àwọn àlàfo.
- 3
Fi nọ́ńbà kan sílẹ̀, kì í ṣe mẹ́wàá
'Ẹran màlúù jẹ́ nǹkan bíi ọgọ́ta kìlò CO₂ fún kìlò kan, àgbàdo kéré sí ọ̀kan.' Lẹ́yìn náà, dákẹ́.
- 4
Darúkọ wàhálà náà ní ọ̀nà òtítọ́
Gbà pé àwọn àṣà, ìdílé, àti àṣà jẹ́ àwọn ìdènà gidi. Gbígbé sínú ìfarabalẹ̀ mìíràn máa ń fa ìgbẹ́kẹ̀lé.
- 5
Ṣe ìbéèrè kékeré kan, pàtó
Oúnjẹ kan, àyípadà kan, fíìmù kan. Àwọn ìbéèrè kékeré máa ń rọrùn láti gbà, ìgbàgbọ́ sì máa ń yí ìwòye ara ẹni padà.
- 6
Sè fún wọn
Oúnjẹ dídùn máa ń ṣe ìgbàníyànjú dáradára ju ìjiyàn kankan lọ. Sè ohun tí o ti ṣe ní ìlọ́po mẹ́wàá tẹ́lẹ̀.
Àwọn kókó ìgbéjàdì gbogbogbò
Ìpínlẹ̀Fíìmù aláìṣẹ́kù jẹ́ ohun èlò tí ó wúlò jùlọ.
Ohun tí ẹ̀rí fi hànÓ wúlò fún àwọn kan, ó sì mú àwọn mìíràn le koko. Ìfọwọ́sowọ́pọ̀ ṣe pàtàkì: fi sílẹ̀, má ṣe fi ipá mú.
Ìpínlẹ̀Bí wọ́n bá gbọ́ òtítọ́, wọ́n yóò yí padà.
Ohun tí ẹ̀rí fi hànÌsọfúnni nìkan kì í fi bẹ́ẹ̀ yí ìwà padà. Ìdánimọ̀, àṣà àti ipò àwùjọ ló máa ń ṣe iṣẹ́ jùlọ.
Ìpínlẹ̀Jíjẹ́ onírẹ̀lẹ̀ túmọ̀ sí jíjẹ́ aláìlera.
Ohun tí ẹ̀rí fi hànẸ̀rí fi hàn pé — ìjíròrò onírẹ̀lẹ̀, oníwúwo-ọkàn máa ń fi ipá mú ìyípadà títí ayé ju ìdojúkọ lọ.
Àwọn ìbéèrè tí àwọn ènìyàn ń béèrè
- Báwo ni mo ṣe lè ṣe sí àwọn oúnjẹ ìdílé tí ó ní ìjà?
- Dáhùn lẹ́ẹ̀kan, ní ṣókí, lẹ́yìn náà yí ọ̀rọ̀ padà. O kò ní láti dáàbò bo àwọn ìlànà ìwà rere rẹ gẹ́gẹ́ bí eré ìdárayá.
- Ṣé ó yẹ kí n fi àwọn fíìmù ìtàn han?
- Fi sílẹ̀, má ṣe kó wọn lójijì. 'Fíìmù kan wà tí mo rí pé ó wúlò — ṣé o fẹ́ ọ̀na àbájáde?' bọ̀wọ̀ fún ìfọwọ́sowọ́pọ̀, ó sì wúlò jùlọ.
- Kí ni yóò ṣẹlẹ̀ bí mo bá ṣí òtítọ́ kan?
- Tún un ṣe ní gbangba ní àkókò mìíràn. Òtítọ́ tí ó hàn gbangba máa ń mú ohun gbogbo tí o ti sọ lágbára.
- Ṣé ó yẹ kí n jiyàn lórí Íńtánẹ́ẹ̀tì?
- Kò wúlò fún ẹni tí o bá ń bá sọ̀rọ̀, nígbà mìíràn fún àwọn òǹkàwé. Jẹ́ kí ó rọ̀rùn, ní orísun, àti ní ṣókí.
- Báwo ni mo ṣe lè sọ ọ́ fún alábàáṣiṣẹ́ mi?
- Sọ ọ́ gẹ́gẹ́ bí ohun tí o ń ṣe dípò ohun tí wọ́n gbọ́dọ̀ ṣe, kí o sì pè wọ́n sí ìkópa dípò ìfọwọ́sowọ́pọ̀.
Àwọn Orísun
Àwọn àkáálí ni a mú láti inú àwọn orísun tí a kọ sí ìparí ìtọ́sọ́nà yìí.
- Miller & Rollnick — Motivational Interviewing (overview)
- Faunalytics — Research library on advocacy effectiveness
- Broockman & Kalla — Durably reducing prejudice through canvassing
- Mathur et al. — Interventions to reduce meat consumption
Ọ̀rọ̀ inú ojúewé yìí jẹ́ ọ̀fẹ́ láti tún lò lábẹ́ CC BY 4.0 pẹ̀lú ìtọkasí sí Veg.ac.
Tẹ̀síwájú nínú kíkà
Sọ ẹ̀rí di oúnjẹ ọ̀sẹ̀ kan
Ètò ìbẹ̀rẹ̀ ọjọ́ méje náà túmọ̀ gbogbo ohun tí ó wà lókè sí àkójọpọ̀ ràǹtí àti àwọn ohun èlò ìdáná tí ó rọrùn.