Báwo ni mo ṣe lè ṣe sí àwọn oúnjẹ ìdílé tí ó ní ìjà?

Dáhùn lẹ́ẹ̀kan, ní ṣókí, lẹ́yìn náà yí ọ̀rọ̀ padà. O kò ní láti dáàbò bo àwọn ìlànà ìwà rere rẹ gẹ́gẹ́ bí eré ìdárayá.

Ṣé ó yẹ kí n fi àwọn fíìmù ìtàn han?

Fi sílẹ̀, má ṣe kó wọn lójijì. 'Fíìmù kan wà tí mo rí pé ó wúlò — ṣé o fẹ́ ọ̀na àbájáde?' bọ̀wọ̀ fún ìfọwọ́sowọ́pọ̀, ó sì wúlò jùlọ.

Kí ni yóò ṣẹlẹ̀ bí mo bá ṣí òtítọ́ kan?

Tún un ṣe ní gbangba ní àkókò mìíràn. Òtítọ́ tí ó hàn gbangba máa ń mú ohun gbogbo tí o ti sọ lágbára.

Ṣé ó yẹ kí n jiyàn lórí Íńtánẹ́ẹ̀tì?

Kò wúlò fún ẹni tí o bá ń bá sọ̀rọ̀, nígbà mìíràn fún àwọn òǹkàwé. Jẹ́ kí ó rọ̀rùn, ní orísun, àti ní ṣókí.

Báwo ni mo ṣe lè sọ ọ́ fún alábàáṣiṣẹ́ mi?

Sọ ọ́ gẹ́gẹ́ bí ohun tí o ń ṣe dípò ohun tí wọ́n gbọ́dọ̀ ṣe, kí o sì pè wọ́n sí ìkópa dípò ìfọwọ́sowọ́pọ̀.

Gbogbo àwọn ìtọ́sọ́nàBí a ṣe ń ṣe éìṣẹ́jú 7 kà

Bí o ṣe lè sọ̀rọ̀ nípa èyí láì jẹ́ kí àwọn èèyàn ó kọ ọ́ sílẹ̀

Ìwádìí lórí ìgbàníyànjú fún un pé ó rọrùn láti lóye ohun tó ń yí èrò àwọn ènìyàn padà: ìbéèrè, ìjìnlẹ̀ àlàyé, àti ọlá. Èyí ni ọ̀nà kan tí o lè lò níbi oúnjẹ ìdílé.

Ní ṣókí

Béèrè ohun tí ẹnì kan gbà gbọ́ tẹ́lẹ̀ kí o tó fún wọn ní ìsọfúnni; àwọn òtítọ́ tí a kò béèrè yóò mú kí wọ́n fìgbàyú gbéjà ara wọn.
Yan àpẹẹrẹ tó ṣe kedere tàbí ìdí ara ẹni tí ó bá ọ̀rọ̀ náà mu, dípò kí o fi ọ̀pọ̀lọpọ̀ ìsọfúnni kún ẹnìkan.
Fi ìgbésẹ̀ kan sílẹ̀ tí kò lágbára láti gbà—oúnjẹ kan, àyípadà kan, fíìmù ìtàn kan.
Má ṣe ṣẹ́gun jiyàn nípa gbígbé ìbáṣepọ̀ sílẹ̀; ìfarabalẹ̀ tí ó tún máa ń wáyé lákòókò pípẹ́ máa ń ṣe jù ìjíròrò kankan lọ.

Àwọn nọ́ńbà pàtàkì

Béèrè kan pàtó nípa ìjíròrò

Ìgbàníyànjú àti àṣà

2:1

Òṣùwọ̀n gbígbọ́ sí sísọ èyí tí ó wúlò

Ìlànà ìjíròrò tí a dábàá, kì í ṣe èyí tí a fi àwọn nọ́mbà dáni lójú

Àwọn ìlòdì tí ó bo ọ̀pọ̀lọpọ̀ ìjíròrò

Ìrírí pápá

Ọ̀wọ̀

Jẹ́ kí àríyànjiyàn wà lórí èrò, kì í ṣe àbùkù

Ìtọ́sọ́nà ìjíròrò

Bẹ̀rẹ̀ láti inú àwọn ohun tí wọ́n fi ń gbóríyìn fún, kì í ṣe tìrẹ

Ọ̀pọ̀lọpọ̀ ènìyàn ti ní ohun tí wọ́n fi ń gbóríyìn fún tí ó tì lẹ́yìn àbájáde: wọ́n kórìíra ìwà ìkà, wọ́n ń ṣe àníyàn nípa àyíká, wọ́n bìkítà nípa ìlera wọn, wọ́n sì kò gbẹ́kẹ̀ lé iṣẹ́-ogbin ilé iṣẹ́. Wa ohun tí wọ́n fi ń gbóríyìn fún náà ní àkọ́kọ́, ìjíròrò náà yóò sì di ìfọwọ́sowọ́pọ̀ dípò ìjà.

Dá àwọn ìlòdì mẹ́ta náà lóhùn láìlábùkù

Prótínì, owó àti ‘ó jẹ́ ti ẹ̀dá’ jẹ́ ohun tí ó ń fa ìgbẹ́sẹ̀ dídi síwájú jùlọ. Olúkúlùkù ní ìdáhùn kúkúrú, tí kò gbẹ́sẹ̀ dídi síwájú: àgbàdo àti èbà pèsè prótínì rírọrùn; àwọn ewéko gbígbẹ àti àwọn irúgbìn wà lára àwọn oúnjẹ tí ó rọrùn jùlọ tí a lè rí; ohun tí ó jẹ́ ti ẹ̀dá jẹ́ àpèjúwe, kì í ṣe ìdáláre—ọ̀pọ̀lọpọ̀ ohun tí ó jẹ́ ti ẹ̀dá wà tí a yàn láti má ṣe.

Má ṣe sọ̀rọ̀ nípa àwọn ìwà ìkà tí kò béèrè; ó máa ń fi òpin sí ìjíròrò dípò gbígbé e dìde.
Gbà pé wàhálà gidi wà — àṣà, ìdílé, àìní ìlera — dípò gbígbé e sílẹ̀.
Sọ pé 'Èmi kò mọ̀' nígbà tí o kò mọ̀. Ìgbẹ́kẹ̀lé máa ń là á já; ìwà agbéraga kò là á já.

Jẹ́ kí ìbéèrè náà kéré àti pàtó

Gbìyànjú ìpè kan pàtó bíi 'Ṣé o lè gbìyànjú oúnjẹ alẹ́ tí ó jẹ́ ohun ọ̀gbìn ní ọ̀sẹ̀ yìí?' Jẹ́ kí ẹni náà yan ìgbésẹ̀ tó tẹ̀ lé e tí ó bá ìgbésí ayé rẹ̀ mu.

Lójú kan

Ìlòdì, ìdáhùn kúkúrú, ìbéèrè ìtẹ̀lé

Ìlòdì	Ìdáhùn kúkúrú	Ìbéèrè ìtẹ̀lé
Níbo ni o ti ń rí prótínì?	Àgbàdo, tofu, ẹ̀wà — nǹkan bí 25 g nínú òkìtì kan.	Kí ni irú èyí tí o lè jẹ gan-an yóò dà bíi?
Ó gbowó jù.	Àwọn ewéko gbígbẹ àti àwọn irúgbìn wà lára àwọn oúnjẹ tí ó rọrùn jùlọ tí a ń tà.	Kí ni owó tí o máa ń ná lọ́sẹ̀?
Ènìyàn wà fún jijẹ ẹran.	A lè ṣe é; èyí kì í ṣe ìwulò.	Bí a kò bá nílò rẹ̀, ṣé o tún fẹ́ jẹ ẹran?
Àwọn àgbẹ̀ yóò pàdánù iṣẹ́ wọn.	Àyípadà ìbéèrè tún máa ń dá iṣẹ́ sílẹ̀ — àwọn ewéko prótínì, àtúnṣe, ìpadàbọ̀ sípò.	Kí ni àyípadà tó tọ́ yóò dà bíi fún ọ?
Ènìyàn kan kò ṣe iyatọ̀.	Ìbéèrè jẹ́ àpapọ̀ àwọn ènìyàn, àwọn àṣà sì ń tàn káàkiri láwùjọ.	Ta nínú àwọn ènìyàn rẹ ni ó ń fara wé ohun tí o jẹ?

Ṣe èyí

1
Béèrè kí o tó sọ
'Kí ni o ti mọ̀ tẹ́lẹ̀ nípa bí a ṣe ń sin adìyẹ?' ó ń pe èrò dípò gbígbéjà ara ẹni.
2
Gbọ́ ní ìlọ́po méjì ju bí o ti ń sọ lọ
Jẹ́ kí wọ́n sọ̀rọ̀ nípa ipò ara wọn. Àwọn ènìyàn máa ń gba ara wọn níyànjú nínú àwọn àlàfo.
3
Fi nọ́ńbà kan sílẹ̀, kì í ṣe mẹ́wàá
'Ẹran màlúù jẹ́ nǹkan bíi ọgọ́ta kìlò CO₂ fún kìlò kan, àgbàdo kéré sí ọ̀kan.' Lẹ́yìn náà, dákẹ́.
4
Darúkọ wàhálà náà ní ọ̀nà òtítọ́
Gbà pé àwọn àṣà, ìdílé, àti àṣà jẹ́ àwọn ìdènà gidi. Gbígbé sínú ìfarabalẹ̀ mìíràn máa ń fa ìgbẹ́kẹ̀lé.
5
Ṣe ìbéèrè kékeré kan, pàtó
Oúnjẹ kan, àyípadà kan, fíìmù kan. Àwọn ìbéèrè kékeré máa ń rọrùn láti gbà, ìgbàgbọ́ sì máa ń yí ìwòye ara ẹni padà.
6
Sè fún wọn
Oúnjẹ dídùn máa ń ṣe ìgbàníyànjú dáradára ju ìjiyàn kankan lọ. Sè ohun tí o ti ṣe ní ìlọ́po mẹ́wàá tẹ́lẹ̀.

Àwọn kókó ìgbéjàdì gbogbogbò

Ìpínlẹ̀Fíìmù aláìṣẹ́kù jẹ́ ohun èlò tí ó wúlò jùlọ.

Ohun tí ẹ̀rí fi hànÓ wúlò fún àwọn kan, ó sì mú àwọn mìíràn le koko. Ìfọwọ́sowọ́pọ̀ ṣe pàtàkì: fi sílẹ̀, má ṣe fi ipá mú.

Ìpínlẹ̀Bí wọ́n bá gbọ́ òtítọ́, wọ́n yóò yí padà.

Ohun tí ẹ̀rí fi hànÌsọfúnni nìkan kì í fi bẹ́ẹ̀ yí ìwà padà. Ìdánimọ̀, àṣà àti ipò àwùjọ ló máa ń ṣe iṣẹ́ jùlọ.

Ìpínlẹ̀Jíjẹ́ onírẹ̀lẹ̀ túmọ̀ sí jíjẹ́ aláìlera.

Ohun tí ẹ̀rí fi hànÌjíròrò tí ó kún fún ọ̀wọ̀ àti ìfẹ́-ọkàn jẹ́ ọ̀nà tó wúlò; ìjàgàrà sábà máa ń mú kí àwọn ènìyàn dáàbò bo ara wọn, bí ó tilẹ̀ jẹ́ pé kò sí ọ̀nà kan tí ó bá gbogbo ìjíròrò mu.

Àwọn ìbéèrè tí àwọn ènìyàn ń béèrè

Báwo ni mo ṣe lè ṣe sí àwọn oúnjẹ ìdílé tí ó ní ìjà?: Dáhùn lẹ́ẹ̀kan, ní ṣókí, lẹ́yìn náà yí ọ̀rọ̀ padà. O kò ní láti dáàbò bo àwọn ìlànà ìwà rere rẹ gẹ́gẹ́ bí eré ìdárayá.
Ṣé ó yẹ kí n fi àwọn fíìmù ìtàn han?: Fi sílẹ̀, má ṣe kó wọn lójijì. 'Fíìmù kan wà tí mo rí pé ó wúlò — ṣé o fẹ́ ọ̀na àbájáde?' bọ̀wọ̀ fún ìfọwọ́sowọ́pọ̀, ó sì wúlò jùlọ.
Kí ni yóò ṣẹlẹ̀ bí mo bá ṣí òtítọ́ kan?: Tún un ṣe ní gbangba ní àkókò mìíràn. Òtítọ́ tí ó hàn gbangba máa ń mú ohun gbogbo tí o ti sọ lágbára.
Ṣé ó yẹ kí n jiyàn lórí Íńtánẹ́ẹ̀tì?: Kò wúlò fún ẹni tí o bá ń bá sọ̀rọ̀, nígbà mìíràn fún àwọn òǹkàwé. Jẹ́ kí ó rọ̀rùn, ní orísun, àti ní ṣókí.
Báwo ni mo ṣe lè sọ ọ́ fún alábàáṣiṣẹ́ mi?: Sọ ọ́ gẹ́gẹ́ bí ohun tí o ń ṣe dípò ohun tí wọ́n gbọ́dọ̀ ṣe, kí o sì pè wọ́n sí ìkópa dípò ìfọwọ́sowọ́pọ̀.