Ilẹ, igbo ati oniruuru ẹda: owo ti o tobi julọ fun iṣẹ-ogbin
Ohun ọsin nlo 77% ti ilẹ oko ati pe o nmu 18% ti kalori pada. Ipin yẹn ni idi ti lilo ilẹ — kii ṣe idasilẹ nikan — jẹ ariyanjiyan ayika ti o lewu julọ.
Ní ṣókí
- Idaji ilẹ ti o yẹ fun gbigbe jẹ ilẹ oko; ohun ọsin ati ifunni wọn n gba 77% rẹ.
- Iṣẹ-ogbin ni awakọ akọkọ ti iparun igbo, ati pe ogbin malu ni o nfa pupọ julọ imukuro Amazon.
- Iwuwo awọn ẹranko afonifoji ti dinku lakoko ti awọn ohun ọsin ti di pupọ ju awọn ẹranko afonifoji lọ ni ọpọlọpọ igba.
- Ìyípadà àgbáyé tí ó yọ àwọn ọjà ẹranko kúrò lè dá nǹkan bí 3 billion hectares sílẹ̀, tí ó ń dá àwọn àǹfààní kíkún fún ìmúpadàbọ̀ sípò àyíká àti ìtọ́jú carbon.
Àwọn nọ́ńbà pàtàkì
Isonu ṣiṣe jẹ thermodynamic
Yíyí oúnjẹ padà sí oúnjẹ ẹranko ń pàdánù ọ̀pọ̀lọpọ̀ agbára oúnjẹ rẹ̀. Ṣíṣe ìyípadà yàtọ̀ nípasẹ̀ ẹ̀yà àti ètò ìṣelọ́rẹ̀. Jíjẹ àwọn ohun ọ̀gbìn ní tààrà sábà ń nílò ilẹ̀ díẹ̀, bí ó tilẹ̀ jẹ́ pé àwọn ẹranko tí ń jẹ koríko lè lo koríko àti àwọn ohun tí ó kù nínú ọ̀gbìn tí àwọn ènìyàn kò le jẹ.
Iparun igbo tẹle eletan, kii ṣe awọn aala
Nǹkan bí mẹ́ta-ìdá-mẹ́rin ti soy àgbáyé ni a ń lò gẹ́gẹ́ bí oúnjẹ ẹranko, ní pàtàkì gẹ́gẹ́ bí oúnjẹ lẹ́yìn yíyọ òróró. Màlúù àti soy jẹ́ àwọn òṣìṣẹ́ pàtàkì ti ìṣẹ́kù igbó tropical. Ìṣòwò àti ìbéèrè lè fa ìyípadà iṣẹ́, nítorí náà ẹ̀rí àti àwọn òfin ìwọlé nílò àpilẹ̀ṣẹ̀ àti ìgbòkègbodò tí ó dára.
- Ìpàdánù igbó tropical àkọ́kọ́ yàtọ̀ gidigidi nípasẹ̀ ọdún àti agbègbè.
- Ilẹ ti a ti pa n tu carbon ti o fipamọ silẹ lẹsẹkẹsẹ ati pe o padanu agbara ipamọ ọjọ iwaju rẹ.
- Ina ti a lo fun imukuro n fa awọn ipa ilera agbegbe jinna si oko.
Oniruuru ẹda: iyipada ibugbe ni ipa akọkọ
IPBES ṣe idamo iyipada lilo ilẹ bi awakọ akọkọ ti isonu oniruuru ẹda ilẹ, ṣaaju iyipada oju-ọjọ. Iṣẹ-ogbin ni ipo ti o ga julọ ti iyipada yẹn. Ohun ọsin tun n ja pẹlu awọn ẹranko igbẹ fun omi ati ifunni ati pe o nfa awọn eto ipaniyan aperanjẹ kọja awọn kọnputa.
Titunse ilẹ ti o gba silẹ jẹ ipa ti o padanu
Iwọn iṣiro anfani carbon fihan pe mimu-pada sipo eweko lori ilẹ ti a lo lọwọlọwọ fun iṣẹ-ogbin ẹranko le mu ọpọlọpọ ọgọọgọrun gigatonnes ti CO₂ fun awọn ewadun — ti o jọra si ewadun kan tabi diẹ sii ti awọn idasilẹ agbaye, ati pe o ṣee ṣe laisi imọ-ẹrọ tuntun.
Àwọn ìdàpọ̀ data
Àwọn ìpín àìpọ̀ biomass ti ẹranko, tí a wọn gẹ́gẹ́ bí carbon (Bar-On et al., 2018)
- Ohun ọsin60 %
- Eniyan36 %
- Awọn ẹranko igbẹ4 % · ti o ku
Lójú kan
Ilẹ ti a nilo lati gbe 100 g ti amuaradagba
| Ounjẹ | Ilẹ m² | Ti o ni ibatan si ewa | Ipa pataki |
|---|---|---|---|
| Eran malu (agbo malu) | 164 | 48× | Iparun igbo, methane |
| Ọdọ-agutan | 185 | 54× | Ọdẹgbẹrun-ju |
| Warankasi | 39.8 | 12× | Ilẹ oko ifunni |
| Ẹran ẹlẹdẹ | 11 | 3× | Ifunni soy |
| Adie | 7 | 2× | Ifunni soy |
| Tofu | 2.2 | 0.6× | Kekere |
| Ewa | 3.4 | 1× | Kekere |
Àwọn kókó ìgbéjàdì gbogbogbò
Ìpínlẹ̀Ogbin Soy jẹ ti awọn ajewewe.
Ohun tí ẹ̀rí fi hànNipa idamẹta mẹta ti soy agbaye ni a fi fun awọn ẹranko ti o nṣe oko; awọn ounjẹ soy eniyan taara jẹ ipin kekere ti iṣelọpọ.
Ìpínlẹ̀Ilẹ-ọdẹ ko le gbin irugbin lọnakọna.
Ohun tí ẹ̀rí fi hànDiẹ ninu ko le — ṣugbọn ilẹ aala le ṣe imupadabọsi si igbo tabi koriko, eyiti o jẹ anfani oju-ọjọ kuku ju asan lọ.
Ìpínlẹ̀Isonu oniruuru ẹda jẹ nipa iyipada oju-ọjọ julọ.
Ohun tí ẹ̀rí fi hànIPBES ṣe ipo iyipada lilo ilẹ ni akọkọ, ati pe iṣẹ-ogbin ni awakọ akọkọ rẹ.
Àwọn ìbéèrè tí àwọn ènìyàn ń béèrè
- Elo ilẹ ni agbaye ti o da lori ohun ọgbin yoo gba silẹ?
- Nipa bilionu 3 saare, to 76% ti ilẹ oko lọwọlọwọ, ni ibamu si atupalẹ Poore & Nemecek.
- Ṣe ogbin malu gidi ni o nfa isonu Amazon?
- Bẹẹni — itọpinpin nipasẹ INPE ati awọn atupalẹ ominira ṣe ikasi pupọ julọ imukuro si ibi-ọdẹ, pẹlu ilẹ oko ifunni ti o tẹle.
- Ṣe titunse yoo tọju carbon gangan?
- Bẹẹni. Awọn igbo ati awọn koriko ti a ti tunṣe n gba carbon fun awọn ewadun; agbara jẹ iwọn ni ọgọọgọrun gigatonnes CO₂.
- Bawo ni nipa ọdẹ-ọdẹ atunṣe?
- Awọn anfani carbon ile jẹ gidi ṣugbọn kekere, ti o kun laarin awọn ewadun, ati pe o jẹ nipasẹ methane ati awọn ibeere ilẹ.
- Ṣe jijẹ wara ti o kere ṣe iranlọwọ lilo ilẹ?
- Bẹ́ẹ̀ ni — wàràkàṣì ń lo nǹkan bí ìlọ́po méjìlá àti wàrà nǹkan bí ìlọ́po mẹ́jọ ilẹ̀ ti peas fún gbogbo 100 g ti amuaradagba nínú àwọn data àgbáyé.
Àwọn Orísun
Àwọn àkáálí ni a mú láti inú àwọn orísun tí a kọ sí ìparí ìtọ́sọ́nà yìí.
- Our World in Data — Land use
- IPBES — Global Assessment Report on Biodiversity
- Bar-On, Phillips & Milo — The biomass distribution on Earth
- Hayek et al. — The carbon opportunity cost of animal-sourced food
- FAO — Land use in agriculture
Ọ̀rọ̀ inú ojúewé yìí jẹ́ ọ̀fẹ́ láti tún lò lábẹ́ CC BY 4.0 pẹ̀lú ìtọkasí sí Veg.ac.
Tẹ̀síwájú nínú kíkà
Ìwà-hùwàsí àti sáyẹ́ǹsìÌmọ̀lára ẹranko: ohun tí sáyẹ́ǹsì ti fìdí rẹ̀ múlẹ̀, àti ohun tí òfin wá gbà báyìíKa ìtọ́sọ́nà náà Sọ ẹ̀rí di oúnjẹ ọ̀sẹ̀ kan
Ètò ìbẹ̀rẹ̀ ọjọ́ méje náà túmọ̀ gbogbo ohun tí ó wà lókè sí àkójọpọ̀ ràǹtí àti àwọn ohun èlò ìdáná tí ó rọrùn.